Axios: Η συμφωνία Τραμπ - Ιράν αφήνει απομονωμένο τον Νετανιάχου ενόψει εκλογών στο Ισραήλ

Σιγή ιχθύος επέλεξε να διατηρήσει ο Μπενιαμίν Νετανιάχου την Τετάρτη, καθώς ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, ανακοίνωσε και υπέγραψε τη συμφωνία με το Ιράν, μια εξέλιξη που Ισραηλινοί αξιωματούχοι θεωρούν στρατηγική και πολιτική ήττα για την ισραηλινή κυβέρνηση. Η συμφωνία έρχεται μόλις τέσσερις μήνες πριν από τις εκλογές στο Ισραήλ και ενώ ο Ισραηλινός πρωθυπουργός είχε υποσχεθεί στους πολίτες «ολική νίκη» απέναντι στην Τεχεράνη.

Σύμφωνα με το Axios, ο Νετανιάχου βρίσκεται πλέον σχεδόν απομονωμένος στη διεθνή σκηνή όσον αφορά την αντίθεσή του στη συμφωνία και την πεποίθησή του ότι ο πόλεμος κατά του Ιράν θα έπρεπε να είχε συνεχιστεί.

Ακόμη και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τα οποία θεωρούνταν μέχρι πρότινος η πιο «σκληρή» φωνή μεταξύ των αραβικών κρατών του Κόλπου απέναντι στο Ιράν, συντάχθηκαν τελικά με τη γενικότερη περιφερειακή συναίνεση υπέρ της συμφωνίας.

Ανάλογη εικόνα επικρατεί και στην Ουάσιγκτον. Σύμμαχοι του Νετανιάχου στους Ρεπουμπλικανούς και στα συντηρητικά μέσα ενημέρωσης εμφανίζονται απρόθυμοι να επιτεθούν ανοιχτά σε μια συμφωνία που φέρει την προσωπική σφραγίδα του Τραμπ.

Σε αντίθεση με το 2015, όταν ο Νετανιάχου είχε εκφωνήσει ομιλία στο αμερικανικό Κογκρέσο εναντίον της πυρηνικής συμφωνίας του προέδρου Ομπάμα, σήμερα δεν φαίνεται να διαθέτει αντίστοιχα περιθώρια κινήσεων. Ούτε μπορεί εύκολα να εμφανιστεί στα αμερικανικά τηλεοπτικά δίκτυα και να εκφράσει ευθέως την αντίθεσή του στη συμφωνία χωρίς να έρθει σε ανοιχτή σύγκρουση με τον Αμερικανό πρόεδρο.

Παρασκηνιακή δυσαρέσκεια

Αντί δημόσιων καταγγελιών, Ισραηλινοί αξιωματούχοι εκφράζουν έντονες ανησυχίες σε ανεπίσημες ενημερώσεις προς δημοσιογράφους.

Παράλληλα, μέσα ενημέρωσης που παραδοσιακά στηρίζουν τον Νετανιάχου και είχαν ταχθεί υπέρ του Τραμπ έχουν αρχίσει να ασκούν σκληρή κριτική στον Αμερικανό πρόεδρο και τους συνεργάτες του.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, παρουσιαστής του φιλοκυβερνητικού ισραηλινού Channel 14 αποκάλεσε τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, «κάθαρμα», ενώ εξαπέλυσε επιθέσεις κατά των απεσταλμένων του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, κατηγορώντας τους ότι θυσιάζουν τα ισραηλινά συμφέροντα για οικονομικά οφέλη.

Οι δημόσιες αιχμές Τραμπ

Κατά τη διάρκεια της συνόδου της G7, ο Τραμπ ευχαρίστησε τον Νετανιάχου για τη συνεργασία τους στον πόλεμο με το Ιράν, αλλά ταυτόχρονα δεν έκρυψε τη δυσφορία του για ορισμένες επιλογές της ισραηλινής κυβέρνησης.

«Ο Μπίμπι είναι καλός άνθρωπος. Μερικές φορές ενθουσιάζεται λίγο περισσότερο απ’ όσο πρέπει. Έχουμε μια καταπληκτική συνεργασία. Εμείς είμαστε ο μεγάλος εταίρος και εκείνος ο πολύ μικρός εταίρος», δήλωσε ο Τραμπ χρησιμοποιώντας το προσωνύμιο του Ισραηλινού πρωθυπουργού.

Λίγες ημέρες νωρίτερα, ο Αμερικανός πρόεδρος είχε δηλώσει στο Axios ότι ο Νετανιάχου «δεν έχει καμία κρίση», αναφερόμενος σε ισραηλινή επιδρομή στη Βηρυτό που παραλίγο να εκτροχιάσει τη συμφωνία.

Αιφνιδιασμός στο Ισραήλ

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ο Νετανιάχου αιφνιδιάστηκε όταν ο Τραμπ ανακοίνωσε τη συμφωνία την Κυριακή. Ισραηλινοί αξιωματούχοι υποστήριζαν ακόμη και την Τρίτη ότι το Ισραήλ δεν είχε λάβει το πλήρες κείμενο του μνημονίου κατανόησης.

Αμερικανός αξιωματούχος αναγνώρισε ότι ο Νετανιάχου ενδέχεται να μην είχε δει το τελικό κείμενο, αλλά υποστήριξε ότι η ισραηλινή πλευρά δεν το ζήτησε ποτέ επισήμως και ότι ο Λευκός Οίκος παρείχε διαρκή ενημέρωση καθ’ όλη τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων.

Ο ίδιος αξιωματούχος ανέφερε ότι, παρά τις επιφυλάξεις του, ο Νετανιάχου φέρεται να είπε στον Βανς, τον Κούσνερ και τον Γουίτκοφ πως εάν το Ιράν εφαρμόσει τις πυρηνικές παραχωρήσεις που έχει υποσχεθεί, τότε η συμφωνία θα μπορούσε να αποδειχθεί εξαιρετικά επιτυχημένη.

Το αγκάθι του Λιβάνου

Το μεγαλύτερο ζήτημα για την ισραηλινή κυβέρνηση φαίνεται να είναι ο Λίβανος.

Το μνημόνιο προβλέπει ότι η εκεχειρία καλύπτει και τις συγκρούσεις μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ, ενώ μια τελική συμφωνία θα προϋποθέτει ισραηλινή αποχώρηση από τον νότιο Λίβανο.

Σύμβουλος του Νετανιάχου δήλωσε ότι το Ισραήλ δεν θεωρεί πως δεσμεύεται από το τμήμα του μνημονίου που αφορά τον Λίβανο. Όπως σημείωσε, ο Νετανιάχου ξεκαθάρισε στον Τραμπ ότι οι ισραηλινές δυνάμεις δεν πρόκειται να αποχωρήσουν από τον νότιο Λίβανο εάν προηγουμένως δεν αφοπλιστεί η Χεζμπολάχ.

Ο ίδιος ο Τραμπ αναγνώρισε δημοσίως ότι υπάρχει διαφωνία μεταξύ των δύο πλευρών. «Έχουμε μια μικρή διαφωνία για τον Λίβανο», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Ο Λευκός Οίκος επιμένει ότι η συμφωνία δεν αποτελεί «μονόπλευρη εκεχειρία» και ότι το Ισραήλ θα διατηρήσει το δικαίωμα να απαντήσει στρατιωτικά σε περίπτωση επίθεσης της Χεζμπολάχ.

Ταυτόχρονα, Αμερικανοί αξιωματούχοι ελπίζουν ότι κατά τη διάρκεια των επόμενων 60 ημερών το Ισραήλ και ο Λίβανος θα σημειώσουν πρόοδο προς μια πολιτική διευθέτηση, η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει σε αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων ανεξάρτητα από τις συνομιλίες με το Ιράν.

Ο Τραμπ επανήλθε μάλιστα στις επικρίσεις του για τις ισραηλινές επιχειρήσεις στον Λίβανο, δηλώνοντας ότι είναι απαράδεκτο «να γκρεμίζεται μια πολυκατοικία κάθε φορά που αναζητείται ένας συγκεκριμένος στόχος».

Πολιτικό πλήγμα για τον Νετανιάχου

Το γεγονός ότι οι επικρίσεις προέρχονται από έναν πρόεδρο που θεωρούνταν μέχρι πρόσφατα ο στενότερος σύμμαχος του Ισραήλ καθιστά την κατάσταση ακόμη πιο δύσκολη για τον Νετανιάχου.

Όπως σημειώνει το Axios, ακόμη και πρόεδροι των ΗΠΑ με τους οποίους ο Ισραηλινός πρωθυπουργός είχε κατά καιρούς έντονες διαφωνίες δεν είχαν εκφραστεί τόσο ανοιχτά και τόσο επικριτικά για τις επιλογές της ισραηλινής κυβέρνησης.