Το ελληνικό χωριό-σύμβολο στην καρδιά της Ουγγαρίας που χτίστηκε από πρόσφυγες του Εμφυλίου

Λίγα χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της Βουδαπέστης βρίσκεται ένας οικισμός που, αν και ενταγμένος στον ουγγρικό χάρτη, φέρει έντονα ελληνικά χαρακτηριστικά. Το Beloiannisz – ή «Μπελογιάννης» στα ελληνικά – αποτελεί ένα χωριό με ξεχωριστή ιστορία, καθώς δημιουργήθηκε από Έλληνες πολιτικούς πρόσφυγες και διατηρεί μέχρι σήμερα στοιχεία της ελληνικής ταυτότητας.

Ο οικισμός ιδρύθηκε το 1950 από Έλληνες που κατέφυγαν στην τότε Λαϊκή Δημοκρατία της Ουγγαρίας μετά τη λήξη του ελληνικού Εμφυλίου Πολέμου. Μέσα σε διάστημα μόλις τριών μηνών, με την υποστήριξη του ουγγρικού κράτους σε υλικά και τεχνικά μέσα, αλλά και με την εθελοντική εργασία εκατοντάδων προσφύγων, χτίστηκε από την αρχή ένας νέος οικισμός.

Αρχικά ονομάστηκε Görögfalva, δηλαδή «Ελληνοχώρι», ωστόσο δύο χρόνια αργότερα μετονομάστηκε σε Μπελογιάννης (Beloiannisz στα ουγγρικά), προς τιμήν του Νίκου Μπελογιάννη, ο οποίος είχε εκτελεστεί στην Ελλάδα λίγες ημέρες πριν από την αλλαγή της ονομασίας.

Σε σύντομο χρονικό διάστημα δημιουργήθηκαν 418 κατοικίες, καθώς και βασικές υποδομές, όπως σχολείο, παιδικός σταθμός, βιβλιοθήκη, αίθουσα εκδηλώσεων, ιατρείο και δημαρχείο. Ο πληθυσμός έφτασε τους 1.850 κατοίκους, αν και αρκετοί επέστρεψαν στην Ελλάδα μετά τη δεκαετία του 1980.

Σήμερα, η πλειονότητα των κατοίκων είναι ουγγρικής καταγωγής. Ωστόσο, συνεχίζονται προσπάθειες διατήρησης της ελληνικής γλώσσας και των παραδόσεων. Στο χωριό λειτουργεί σχολείο όπου διδάσκεται η ελληνική, ενώ οι εθνικές επέτειοι Ελλάδας και Ουγγαρίας τιμώνται από κοινού.

Κεντρικό σημείο του οικισμού αποτελεί ο ελληνορθόδοξος ναός, που ανεγέρθηκε το 1996. Στην 50ή επέτειο από την ίδρυση του χωριού, στη λειτουργία που έγινε στο ναό του χωριού χοροστάτησε ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος.

Κάθε χρόνο, στις 20 Αυγούστου, από την ίδρυση του χωριού μέχρι σήμερα, διοργανώνονται εκδηλώσεις για τον εορτασμό της δημιουργίας του, διατηρώντας ζωντανή τη μνήμη και την ιδιαίτερη ιστορική του διαδρομή.