Βασίλης Στεφανακίδης

Η εκεχειρία των δύο εβδομάδων και η έναρξη των απευθείας διαπραγματεύσεων για τους όρους της οριστικής ειρήνευσης είναι ένα καλό βήμα. Σαφώς και υπάρχουν πολλοί κίνδυνοι να μην καταλήξουν οι συζητήσεις, καθώς και οι δύο αντιμαχόμενες πλευρές, στο τέλος, θέλουν να αυτοανακηρυχθούν νικήτριες. Πλην, όμως, στην εξίσωση πρέπει να λάβουμε σοβαρά υπόψη ότι ο Τραμπ καιγόταν εδώ και καιρό να απεμπλακεί από αυτόν τον πόλεμο, που θεωρούσε πως θα ήταν περίπατος, αλλά διαψεύστηκε οικτρά, γιατί αντιμετωπίζει τεράστια εσωτερικά προβλήματα. Και δεν είναι μόνο η οριστική απώλεια του Νόμπελ Ειρήνης. Τα δημοσκοπικά του ποσοστά καταποντίστηκαν, η πλειοψηφία της κοινής γνώμης, ακόμα και ανάμεσα στους Ρεπουμπλικανούς, τάσσεται κατά του πολέμου και σε μερικούς μήνες έχει τις κρίσιμες ενδιάμεσες εκλογές. Ενα επιχείρημα, μια επίφαση για νίκη, ένα αφήγημα για τα κέρδη της Αμερικής και του πλανήτη ολόκληρου έψαχνε για να την κάνει με ελαφρά πηδηματάκια, για να μη φύγει με την ουρά στα σκέλια.

Ο δρόμος όμως για διαρκή και βιώσιμη ειρήνη στην περιοχή είναι ακόμα μακρύς και οι παγίδες με ενδεχόμενες ανατροπές στην τελική συμφωνία πολλές. Οπως μακρύς θα είναι και ο δρόμος της επιστροφής στην κανονικότητα για όλους εμάς τους υπόλοιπους στην Ευρώπη, που ναι μεν δεν μετείχαμε άμεσα ή έμμεσα στον πόλεμο, πλην όμως υφιστάμεθα τις οικονομικές συνέπειές του.

Ακόμα κι αν ανοίξουν σταδιακά τα Στενά του Ορμούζ (που αποδείχθηκαν το απόλυτο όπλο του Ιράν), αυτό δεν σημαίνει ότι θα αρχίσει σύντομα η ομαλή τροφοδοσία των αγορών από την περιοχή που παράγει σχεδόν το 40% των παγκόσμιων αναγκών. Δεν είναι επίσης αμελητέο το γεγονός ότι πολλές μονάδες παραγωγής πετρελαϊκών προϊόντων στις γειτονικές χώρες (Μπαχρέιν, Κατάρ, Κουβέιτ, ΗΑΕ και Σαουδική Αραβία) έχουν υποστεί σημαντικές ζημιές από τους βομβαρδισμούς του Ιράν και θα απαιτηθεί πολύς χρόνος για την αποκατάστασή τους και επομένως η προσφορά στο παγκόσμιο ενεργειακό ισοζύγιο θα είναι μικρότερη.

Αυτό κατά τους αναλυτές σημαίνει ότι τα υψηλά επίπεδα τιμών στο αργό, στο ντίζελ και τα αεροπορικά καύσιμα θα παραμείνουν, δημιουργώντας ασφυκτικές οικονομικές πιέσεις στις χώρες που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές αυτών των πρώτων υλών.

Στα δικά μας τώρα, πέρα από την ανακούφιση που πλέον οι βομβαρδισμοί παρέδωσαν τα αποτελέσματά τους στα χέρια της διπλωματίας και των διαπραγματεύσεων για την επομένη μέρα, η ανησυχία για τις συνέπειες στην οικονομία δεν έχει μετριαστεί.

Η ενεργειακή κρίση δεν έχει ακόμα σταματήσει και οι αγορές βρίσκονται σε αμηχανία και εγρήγορση. Οι αυξήσεις που έχουμε δει στις αντλίες, στο φυσικό αέριο, στα μεταφορικά ναύλα δεν έχουν ακόμα κοπάσει, και είναι άγνωστο πότε θα επανέλθουμε στα προ πολέμου επίπεδα. Παράλληλα, οι επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης έχουν περάσει σχεδόν αυτούσιες σχεδόν σε όλα τα καταναλωτικά προϊόντα.

Ο πληθωρισμός θα συνεχίσει να αυξάνεται και η αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών θα συνεχίσει να μειώνεται τουλάχιστον τους επόμενους 4-5 μήνες. Τις ίδιες εκτιμήσεις κάνουν και στην κυβέρνηση και γι’ αυτό προετοιμάζουν για μετά το Πάσχα μια δεύτερη δέσμη μέτρων στήριξης των ευάλωτων, όπως έγινε με το Fuel Pass και την επιδότηση του ντίζελ, και ενδεχομένως αν η κατάσταση ξεφύγει να δούμε και Market Pass για τους πλέον αδύναμους οικονομικά. Η ανάπτυξη είναι πλέον δύσκολο να πιάσει τους στόχους του Προϋπολογισμού, τα υπερπλεονάσματα στα οποία στηρίχθηκαν τις δύο προηγούμενες χρονιές οι παροχές είναι αμφίβολο πλέον αν θα υπάρξουν. Στοίχημα επίσης τα τουριστικά έσοδα, τα οποία παραδοσιακά στηρίζουν το ΑΕΠ και το ισοζύγιο.

Με άλλα λόγια, οι επόμενοι μήνες μόνο κανονικοί και ομαλοί δεν πρόκειται να είναι, κι αν συνυπολογίσουμε και τις εσωτερικές πολιτικές αναταράξεις τότε το μείγμα γίνεται εκρηκτικό.