Η είσοδος ουκρανικών drones στον εναέριο χώρο χωρών της
Βαλτικής τις τελευταίες εβδομάδες, προκάλεσε σύγχυση και εντάσεις με τη
Ρωσία, σε μια περίοδο που η δέσμευση των
ΗΠΑ για τη συλλογική ασφάλεια του
ΝΑΤΟ έχει τεθεί υπό αμφισβήτηση.
Οι εισβολές στον εναέριο χώρο των γειτονικών της χωρών, πραγματοποιήθηκαν καθώς η
Ουκρανία επιδιώκει να πλήξει περαιτέρω τη Ρωσία τέσσερα και πλέον χρόνια μετά την εισβολή, χρησιμοποιώντας εκρηκτικά drones για επιθέσεις σε ρωσικά λιμάνια της Βαλτικής που διαχειρίζονται σχεδόν το
40% των εθνικών εξαγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Στις περισσότερες περιπτώσεις, το
Κίεβο και οι χώρες της Βαλτικής επιβεβαίωσαν ότι τα drones που εκτροχιάστηκαν, ήταν ουκρανικά, αλλά
απέδωσαν στη Ρωσία την ευθύνη για την παρέκκλιση μέσω ηλεκτρονικών συστημάτων που μπλοκάρουν ή παραπλανούν τα σήματα. Τέτοια συστήματα χρησιμοποιούνται ευρέως τόσο από Ρωσία όσο και από Ουκρανία για να διαταράξουν την πλοήγηση των drones και των πυραύλων εχθρού.
Η Ρωσία υποστήριξε ότι οι χώρες της
Βαλτικής συνεργάζονται ώστε η Ουκρανία να χρησιμοποιεί τον εναέριο χώρο τους για επιθέσεις κατά ρωσικών στόχων, ισχυρισμό που το
Κίεβο με τους συμμάχους του αρνούνται κατηγορηματικά.
Οι χώρες της Βαλτικής στο ΝΑΤΟ –
Λιθουανία, Λετονία και
Εσθονία – υποστηρίζουν σθεναρά το Κίεβο και κατηγορούν τη
Ρωσία ότι χρησιμοποιεί προκλητική ρητορική για να τις εκφοβίσει, ελπίζοντας να πείσουν την Ουκρανία να σταματήσει τις επιθέσεις.
Αυξανόμενος βαθμός απειλής
Τα περισσότερα drones δεν προκάλεσαν ζημιές, πέφτοντας σε ανοιχτά πεδία ή επιστρέφοντας εκτός εναερίου χώρου. Ωστόσο, υπάρχει αυξανόμενο αίσθημα ανησυχίας. Ένα στρατιωτικό αεροσκάφος του
ΝΑΤΟ κατέρριψε ύποπτο ουκρανικό drone στην Εσθονία στις 19 Μαΐου, στην πρώτη φορά που αεροσκάφος της Συμμαχίας εκτόξευσε πύραυλο για άμυνα στην περιοχή από την ένταξη των τριών κρατών στους κόλπους της, το 2004.
Στις 20 Μαΐου, οι βουλευτές της Λιθουανίας αναγκάστηκαν να καταφύγουν σε υπόγεια, καθώς drone πλησίασε το Βίλνιους. Την επόμενη μέρα εκδόθηκε προειδοποίηση για εναέρια απειλή στο βόρειο τμήμα της χώρας. Ο υπουργός Άμυνας της Λιθουανίας,
Ρομπέρτας Καούνας, δήλωσε ότι η απειλή αυξάνεται και ότι κάποια drones είναι εξοπλισμένα με εκρηκτικά και μπορούν να πλήξουν πολίτες.
Σοβαρή έρευνα σε εξέλιξη
Παρά τη στήριξη της Ουκρανίας, οι αξιωματούχοι της
Εσθονίας δήλωσαν ότι οι εισβολές δεν είναι «βοηθητικές» ως προς τους στόχους του Κιέβου και τόνισαν πως αναμένουν καλύτερο έλεγχο των drones. Πηγή του ουκρανικού στρατού ανέφερε ότι διεξάγεται «
σοβαρή» έρευνα για να διαπιστωθεί πώς η Ρωσία προκαλεί την απόκλιση των drones στον εναέριο χώρο των Βαλτικών χωρών.
Πηγή της σουηδικής στρατιωτικής υπηρεσίας ανέφερε, στο ίδιο πλαίσιο, ότι η Ουκρανία πετά τα drones κοντά στα σύνορα της Βαλτικής για να δημιουργήσει ασπίδα, γνωρίζοντας ότι η Ρωσία δεν θα ήθελε να πυροβολήσει σε έδαφος του ΝΑΤΟ και να προκαλέσει άμεση σύγκρουση. Το ουκρανικό ΥΠΕΞ το αρνείται και κατηγορεί τη Ρωσία ότι χρησιμοποιεί παρεμβολές για να κατευθύνει σκόπιμα τα drones προς τη Βαλτική.
Ο πρεσβευτής της Ρωσίας στον ΟΗΕ δήλωσε ότι η Μόσχα είχε πληροφορίες πως η Ουκρανία σχεδίαζε επιθέσεις από Λετονία και άλλες χώρες της Βαλτικής, προειδοποιώντας για αντίποινα. Το ρωσικό ΥΠΕΞ υποστήριξε ότι η Λετονία συμφώνησε στο σχέδιο, αν και φοβόταν αντίποινα από τη Μόσχα.
Αναλυτές των Βαλτικών χωρών ερμήνευσαν τις δηλώσεις ως ένδειξη αδυναμίας της Ρωσίας να αντιμετωπίσει τα ουκρανικά drones ή να προχωρήσει σημαντικά στο πεδίο της μάχης. Υπάρχει κίνδυνος ατυχήματος από προκλητικές ενέργειες της Ρωσίας, ενώ η κατάσταση ασφαλείας παραμένει τεταμένη, με τις ΗΠΑ να στέλνουν μικτά μηνύματα όσον αφορά τη δέσμευσή τους στην Ευρώπη.