Η Μάχη στο Μανιάκι: 20 Mαΐου 1825

Η Μάχη στο Μανιάκι: 20 Mαΐου 1825

Ο πολυτάραχος βίος του Παπαφλέσσα – Ο Ιμπραήμ προελαύνει στο Μοριά – Ο Κολοκοτρώνης και άλλοι οπλαρχηγοί φυλακισμένοι – Η παράτολμη απόφαση του Παπαφλέσσα για αντιμετώπιση του Ιμπραήμ στο Μανιάκι – Η γενναία αντίσταση μερικών εκατοντάδων Ελλήνων – Το ηρωικό τέλος του Παπαφλέσσα – Το περίφημο «φίλημα»

Στις 20 Μαΐου 1825 δόθηκε στο Μανιάκι της Μεσσηνίας μια από τις πλέον άνισες μάχες της Επανάστασης του 1821, ανάμεσα στους Έλληνες που είχαν επικεφαλής τον Γρηγόριο Παπαφλέσσα και τα αιγυπτιακά στρατεύματα του Ιμπραήμ. Στη μάχη αυτή, όπου σκοτώθηκε όπως είναι γνωστό, ο Παπαφλέσσας, έχασαν τη ζωή τους περισσότερο από 500 Έλληνες αλλά και πολύ περισσότεροι Αιγύπτιοι.
 
Ποιος ήταν ο Παπαφλέσσας;

Για τον Παπαφλέσσα, όπως και για τους περισσότερους ήρωες του ’21, έχουμε μια μάλλον εξιδανικευμένη εικόνα. Θα αναφερθούμε εδώ στον πολυτάραχο βίο του και σε κάποια περιστατικά άγνωστα στους πολλούς.

Ο Γεώργιος Δικαίος Φλέσσας γεννήθηκε στην Πολιανή της Μεσσηνίας το 1789. Ήταν ένα από τα 28 (!), πιθανότατα, παιδιά της οικογένειάς του. Σπούδασε για λίγο στη φημισμένη Σχολή της Δημητσάνας. Χειροτονήθηκε διάκονος και μόνασε στη Μονή Βελανιδιάς κοντά στην Καλαμάτα, όπου πήρε το ιερατικό όνομα Γρηγόριος (1816-1817) και στη συνέχεια στη Μονή Ρεκίτσας, ανάμεσα στο Λεοντάρι Αρκαδίας και τον Μυστρά. Ο μοναστικός βίος, όμως, δεν του ταίριαζε. Μετά από καβγά με τον Μητροπολίτη Μονεμβασίας και έντονο επεισόδιο με κάποιον Τούρκο μεγαλοκτηματία, έφυγε κρυφά για την (αγγλοκρατούμενη, θυμίζουμε) Ζάκυνθο και από εκεί για την Κωνσταντινούπολη, όπου μυήθηκε στη Φιλική Εταιρεία από τον συμπατριώτη του Παναγιώτη Αναγνωστόπουλο. Έλαβε το ψευδώνυμο Αρμόδιος και οι φιλοδοξίες του άλλαξαν πλέον ριζικά.





Αν και ως απεσταλμένος της Φιλικής Εταιρείας στη Βλαχία κατάφερε να μυήσει 30 περίπου νέα μέλη, ο υπερβάλλων ζήλος του και το παράτολμο θάρρος του τον οδηγούσαν σε απερίσκεπτες ενέργειες που συχνά εξέθεταν σε κίνδυνο την Εταιρεία. Μάλιστα κάποιοι φιλικοί εισηγήθηκαν τη δολοφονία του, όμως ο Αλέξανδρος Υψηλάντης που τον συμπαθούσε, τον διόρισε γενικό του πληρεξούσιο με εντολή να κηρύξει την Επανάσταση στην Πελοπόννησο.

Τελικά, μετά από περιπέτειες, ο Παπαφλέσσας έφτασε στο Μοριά και, παρά τις προσπάθειες των οπλαρχηγών να τον περιορίσουν, κατάφερε να ξεφύγει και να προκαλέσει ένοπλες συγκρούσεις με τους Τούρκους, φέρνοντας τους προύχοντες μπροστά σε τετελεσμένα γεγονότα. Το ίδιο έκανε αργότερα και στη Μεσσηνία, ενώ πρωτοστάτησε στην άλωση της Καλαμάτας. Έπειτα, έβγαλε τα ράσα, φόρεσε φουστανέλα και αρχαιοπρεπή περικεφαλαία και ξεσήκωσε όλες τις περιοχές της Μεσσηνίας και της Αρκαδίας.

Ο Κανέλλος Δεληγιάννης, ο οποίος τον αντιπαθούσε, έλεγε ότι φερόταν «ως μαινόμενος». Πήρε μέρος σχεδόν σε όλες τις μάχες στην κεντρική Πελοπόννησο. Αναμείχθηκε επίσης στην πολιτική, καθώς διετέλεσε πληρεξούσιος στην Α’ Εθνοσυνέλευση της Επιδάυρου (1821) και ορίστηκε υπουργός των Εσωτερικών από το 1823. Πήρε μέρος και στις κομματικές διενέξεις και τον εμφύλιο πόλεμο (1823-1825). Έμεινε πάντα πιστός στην παράταξη των στρατιωτικών.




 
Αρχές 1825 : Ο Ιμπραήμ στην Πελοπόννησο – Ο Κολοκοτρώνης και άλλοι κορυφαίοι οπλαρχηγοί φυλακισμένοι

Από τον Μάιο του 1824, υπήρχαν πληροφορίες ότι η Αίγυπτος θα έπαιρνε μέρος στον ελληνοτουρκικό πόλεμο, καθώς οι Έλληνες της Αλεξάνδρειας είχαν ενημερώσει έγκαιρα τους συμπατριώτες μας στην Πελοπόννησο, που βρισκόταν σε εμφύλια διαμάχη, για τις σχετικές προετοιμασίες. Οι ίδιες πληροφορίες έφταναν κι από την Κωνσταντινούπολη. Ωστόσο κανείς στον Μοριά δεν θορυβήθηκε ιδιαίτερα.

Τον Ιούνιο η κατάσταση έγινε πιο δύσκολη, καθώς ο αιγυπτιακός στόλος υπό τον Ισμαήλ Γιβραλτάρ κατέστρεψε την Κάσο και στη συνέχεια ο τουρκικός στόλος, τα Ψαρά. Και πάλι, δεν έγινε καμία προσπάθεια για κατάληψη των τουρκικών οχυρών της Μεθώνης και της Κορώνης, που θα χρησίμευαν στον Ιμπραήμ ως προγεφύρωμα κατά την αποβίβασή του, ούτε ξεκίνησαν κάποιες προετοιμασίες για τη διαφαινόμενη αιγυπτιακή εμπλοκή.





Πραγματικά, στις 10 Φεβρουαρίου 1825, τα αιγυπτιακά πλοία φάνηκαν στον ορίζοντα και στις 11 και 12 του ίδιου μήνα, τα πρώτα στρατεύματα αποβιβάστηκαν στη Μεθώνη χωρίς να συναντήσουν ιδιαίτερη αντίσταση. Ο Ιμπραήμ είχε στη διάθεσή του 4.000 πεζούς και 400 ιππείς τακτικούς, καθώς και άτακτους, τους λεγόμενους Κιουλεμένηδες. Τις μονάδες αυτές διοικούσαν (κυρίως εκείνες του Πυροβολικού και του Μηχανικού) Γάλλοι και Ιταλοί αξιωματικοί.

Μάλιστα, με την πρώτη δύναμη αποβιβάστηκε και το πολυάριθμο επιτελείο που το αποτελούσαν Γάλλοι, ως επί το πλείστον, αξιωματικοί. Όπως γράφει ο Νίκος Γιαννόπουλος στο έξοχο βιβλίο του «1821 – Οι Μάχες των Ελλήνων για την Ελευθερία», ο Μοχάμετ Άλι της Αιγύπτου, αφού εξουδετέρωσε το σώμα των Μαμελούκων που αντιδρούσαν σε κάθε καινοτομία που προερχόταν από την «άθεη» Ευρώπη, εμπιστεύθηκε τη δημιουργία ενός πειθαρχημένου τακτικού στρατού σε Γάλλους αξιωματικούς, που μετά την ήττα του Μεγάλου Ναπολεόντα στο Βατερλό (1815) εκτοπίστηκαν μαζικά από τον Γαλλικό Στρατό. Με παχυλούς μισθούς και υποσχέσεις για νέα, λαμπρή σταδιοδρομία, δελέασε αρκετούς και τους ενέταξε στον στρατό του.


Από την άλλη πλευρά, η οθωμανική αυτοκρατορία, δεν διέθετε αξιόλογο τακτικό στρατό. Για τα ευρωπαϊκά δεδομένα, ο στρατός των Οθωμανών ήταν άτακτος. Παρά τις αλλεπάλληλες ήττες στις συγκρούσεις με την τσαρική Ρωσία, η οθωμανική αυτοκρατορία δεν προέβαινε σε ριζική αναδιάρθρωση του στρατού της, που ήταν περίπου στο ίδιο ποιοτικό επίπεδο με τον στρατό των επαναστατημένων Ελλήνων, οι οποίοι μάλιστα υπερείχαν και σε θέματα διοίκησης.




Χαρακτηριστικό παράδειγμα η συντριβή του Δράμαλη στα Δερβενάκια (1822). Δεν θα ασχοληθούμε εδώ με τον εμφύλιο πόλεμο (Φεβρουάριος 1824 – Ιανουάριος 1825), που λίγο έλειψε να αποβεί μοιραίος για την ίδια την Επανάσταση. Θα αναφέρουμε μόνο ότι ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και άλλοι επιφανείς ηγέτες του Αγώνα (Θεόδωρος Γρίβας, Δεληγιανναίοι, Αμβρόσιος Φραντζής, Ιωάννης και Παναγιώτης Νοταράς, Μητροπέτροβας κ.ά.) ήταν φυλακισμένοι.

Μόλις έγινε γνωστή η απόβαση των Αιγυπτίων, η κυβέρνηση Κουντουριώτη εξέδωσε διαταγές προς τους οπλαρχηγούς για την αντιμετώπισή τους. Δύναμη 4.000 ανδρών, με επικεφαλής τον ίδιο τον Κουντουριώτη, κατέλαβε το χωριό Κρεμμύδι, που απείχε δύο ώρες από τη Μεθώνη, για να διακόψει την επικοινωνία Μεθώνης – Κορώνης. Δυστυχώς, ο Κουντουριώτης παραμέρισε σπουδαίους οπλαρχηγούς όπως ο Γ. Καραϊσκάκης και ο Κ. Τζαβέλας και ανέθεσε την αρχιστρατηγία στον πλοίαρχο Κυριάκο Σκούρτη, ο οποίος δεν είχε πείρα και ικανότητες για τη διεξαγωγή πολεμικών επιχειρήσεων, τουλάχιστον στην ξηρά.

Στις 7 Απριλίου 1825, ο Ιμπραήμ με 3.000 πεζούς, 400 ιππείς και τέσσερα πυροβόλα εκστράτευσε εναντίον των Ελλήνων. Στη μάχη στο Κρεμμύδι, οι Αιγύπτιοι πέτυχαν συντριπτική νίκη σε βάρος των Ελλήνων, που έχασαν περίπου 600 άνδρες. Ήταν η μεγαλύτερη ελληνική ήττα μετά τη μάχη του Πέτα (Ιούλιος 1822). Στη συνέχεια, ο Ιμπραήμ  (26 Απριλίου) κατέλαβε τη Σφακτηρία, στη μάχη της οποίας, μεταξύ άλλων, έχασαν τη ζωή τους ο Ιταλός φιλέλληνας Σανταρόζα και ο Αναγνωσταράς. Ακολούθησε η κατάληψη του Παλαιόκαστρου και του Νεόκαστρου στην Πύλο, που έκανε τον Ιμπραήμ κύριο ολόκληρης σχεδόν της ΝΔ Πελοποννήσου. 

Μεταξύ των Ελλήνων, άρχισε να επικρατεί πανικός. Οι φωνές για απελευθέρωση του Κολοκοτρώνη και των άλλων οπλαρχηγών γινόταν εντονότερες και περισσότερες. Όταν γινόταν προσπάθεια στρατολόγησης πολεμιστών, οι απαντήσεις σαν αυτή που ακολουθεί, ήταν χαρακτηριστικές : «Με ποιον θα πάμε βρε; Ποιος θα μας οδηγήσει; Πού είναι οι στρατηγοί μας; Πόυ είναι οι αφεντάδες μας (ενν. προύχοντες) βρε;»

Το εντυπωσιακό είναι ότι ένας από αυτούς που πρωτοστατούσαν στην προσπάθεια για απελευθέρωση των «ανταρτών» ήταν ο Παπαφλέσσας, ο οποίος, ένα χρόνο περίπου νωρίτερα, έστελνε επιστολές προς την Κυβέρνηση από την Τρίπολη στην οποία ανέφερε «ότι ήταν έτοιμος να ανασκάψει και να πυρπολήσει ακόμα και το χώμα των χωριών της επαρχίας Καρύταινας που παρέμεναν πιστά στον Κολοκοτρώνη», τώρα (14 Μαΐου 1825) με νέα επιστολή ζητούσε την αμνήστευσή τους.

Οι λόγοι που ώθησαν τον Παπαφλέσσα σ’ αυτή την εντυπωσιακή στροφή 180°, δεν είναι ξεκάθαροι.

Την ίδια εποχή, δύο ξένοι, ο Emerson και ο Pecchio, επισκέφτηκαν τον Κολοκοτρώνη στη φυλακή. Στον Emerson, ο «Γέρος του Μοριά» είπε ότι ήταν σίγουρος πως θα μπορούσε να διώξει τον Ιμπραήμ από την Πελοπόννησο. Θα τον εκτόπιζε από όλα τα οχυρά που κατείχε, τα οποία στη συνέχεια θα τα κατέστρεφε όλα, εκτός από ένα, που θα χρησιμοποιούσε η Κυβέρνηση σαν έδρα της. Στη συνέχεια, καθώς ο Ιμπραήμ δεν θα μπορούσε να μείνει κάπου ασφαλής, με κλεφτοπόλεμο, θα εξουδετερωνόταν.  Στον Pecchio, που του μίλησε για τον μεγάλο κίνδυνο από τους Αιγυπτίους και του ανέφερε ότι σύντομα τα οχυρά της Πύλου θα έπεφταν στα χέρια του Ιμπραήμ, ο Κολοκοτρώνης αντέτεινε ότι οι επιτυχίες των Αιγυπτίων οφείλονταν στην «ενότητα στη διοίκηση, ενώ οι Έλληνες καταστρέφονται με τη μανία που έχουν όλοι να θέλουν να διοικήσουν χωρίς την αναγκαία πείρα».



Η μάχη στο Μανιάκι – Ο ηρωικός θάνατος του Παπαφλέσσα και πολλών συμπολεμιστών του

Στο μεταξύ η Κυβέρνηση, απελπισμένη από τις διαδοχικές ήττες, δέχτηκε την πρόταση του Παπαφλέσσα να ηγηθεί εκστρατείας κατά του Ιμπραήμ.

Στις 28 Απριλίου, ο Παπαφλέσσας έφυγε από το Ναύπλιο για την Τριπολιτσά (Τρίπολη). Εκεί βρισκόταν ο αδελφός του, Νικήτας Φλέσσας, με τους άνδρες του και έσπευσαν σύντομα όσοι οπλαρχηγοί βρίσκονταν κοντά. Αυτοί ήταν : o Πάνος Παπανικολάου, ο Ανδριανός Νέζος και ο Κωνσταντής Κακάνης με 150 άνδρες, ο Αλέξιος Νικολάου από το Λεβίδι με 50 άνδρες, ο Παπαγιώργης από το Περιθώρι με 70, ο Γιάννακας, από το χωριό Κερασιές με 100 άνδρες, ο Κωνσταντής Περγάμαλης και ο Γεώργιος Μητρόπουλος από το χωριό Κανδήλα, ο Λάμπρος Ριζιώτης από τον Κάμπο της Τριπολιτσάς και ο Παναγιώτης Στάικος με 100 άνδρες. Μαζί με τον Παπαφλέσσα βρισκόταν και ο Γιαννάκης Παππάς, γιος του σπουδαίου Σερραίου οπλαρχηγού Εμμανουήλ Παππά, με 50 άνδρες. 




Στη συνέχεια, ο Παπαφλέσσας και οι υπόλοιπο κατευθύνθηκαν προς το Λεοντάρι. Στη διαδρομή, προστέθηκε στις δυνάμεις του και ο ανιψιός του, Δημήτριος Φλέσσας, με 150 άνδρες. Στο Λεοντάρι έφθασαν οι οπλαρχηγοί Αναστάσιος Κουμουνδούρος, Χρήστος Πατρινέλλης, Αδαμάκης Αποστολόπουλος, Παναγιώτης Μπούρας και Αναστάσιος Κουλοχέρας. Δύο μέρες αργότερα, στους Λάκκους, ενίσχυσαν τον Παπαφλέσσα ο Γεώργιος Μπούτος από τον Μελιγαλά και ο Καρακίτσος από το Κατσαρού (Τα στοιχεία για τους οπλαρχηγούς και τους άνδρες τους προέρχονται από το βιβλίο του Νίκου Γιαννόπουλου «1821. Οι Μάχες των Ελλήνων για την Ελευθερία»).

Επόμενος σταθμός του Παπαφλέσσα ήταν η Φρουτζάλα. Εκεί βρήκε τον Μανιάτη οπλαρχηγό Διονύσιο Μούρτζινο, παλιό του φίλο, με μεγάλη δύναμη, ο οποίος όμως δεν τον ακολούθησε, επειδή μια ανιψιά του Παπαφλέσσα είχε παντρευτεί τον Κωνσταντίνο Μαυρομιχάλη, τοπικό εχθρό του Μούρτζινου...

Ο Παπαφλέσσας επιχείρησε να συναντήσει τον Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη, όμως επειδή ο Μανιάτης οπλαρχηγός υπέφερε από ποδάγρα (θυμηθείτε και τα άρθρα για τη δολοφονία του Καποδίστρια...), η συνάντηση δεν έγινε.

Ο Π. Μαυρομιχάλης αρκέστηκε σε μια επιστολή με την οποία έδινε συγχαρητήρια στον Παπαφλέσσα για την ανάληψη της αρχηγίας της εκστρατείας κατά του Ιμπραήμ, αλλά του επισήμαινε ότι ο Αιγύπτιος αρχηγός δεν ήταν Δράμαλης (που έπαθε πανωλεθρία στα Δερβενάκια), αλλά τον σύγκρινε με τον Πύρρο και τον Μέγα Ναπολέοντα (λίγο υπερβολικές θεωρούμε τις συγκρίσεις...) και τόνιζε ότι έπρεπε να χτυπηθεί αμέσως, αλλιώς το Έθνος κινδύνευε σοβαρά.




Μετά από δύο μέρες στη Φρουτζάλα, ο Παπαφλέσσας πήγε στη Δράηνα. Εκεί έλαβε μήνυμα από τον Δ. Πλαπούτα ότι θα τον ενίσχυε με 1.600 άνδρες και ότι Αρκάδες οπλαρχηγοί με 2.000 άνδρες σπεύδουν να τον βοηθήσουν. Αυτές οι πληροφορίες έκαναν τους Έλληνες να αναθαρρήσουν.

Στη Δράηνα ο Παπαφλέσσας ζήτησε από τους ντόπιους να του υποδείξουν την ψηλότερη θέση της περιοχής, απ’ όπου θα μπορούσε να βλέπει όλα τα γύρω μέρη ως το Νεόκαστρο. Του προτάθηκαν το χωριό Πεδεμένου και το Μανιάκι. Λίγο πριν φύγουν, έφτασαν εκεί ο Ηλίας Κόρμας, με 120 άνδρες από το Κοντοβούνι, ο Θανασούής Καπετανάκης με 80, ο φίλος του Παπαφλέσσα Πιέρος Βοϊδής Μαυρομιχάλης και ο Ηλίας Τσαλαφατινός με 120 εμπειροπόλεμους Μανιάτες, ο Σταυριανός Καπετανάκης, ο Παναγιώτης Λίβας από τα Αρφαρά, ο Γεώργιος Δικαίος και ο Αναγνώστης Μπιτσιάνης από την Πολιανή με 80 άνδρες.

Συνολικά, στη Δράηνα συγκεντρώθηκαν 1.300 άνδρες. Ο Φωτάκος γράφει ότι αν είχαν έρθει όλοι όσοι είχαν ειδοποιηθεί, θα συγκεντρώνονταν τουλάχιστον 10.000. Εκεί, ο Παπαφλέσσας έλαβε επιστολή από τον αδελφό του, Νικήτα, ο οποίος τον πληροφορούσε ότι αδυνατεί να τον ενισχύσει και τον συμβούλευε να μη συνεχίσει την πορεία του, αλλά να συγκεντρώσει τις δυνάμεις του στα ορεινά της Καλαμάτας ώστε να επικοινωνεί με τη Μάνη και να δεχθεί, ενδεχομένως, ενισχύσεις. Ο Παπαφλέσσας δεν εκτίμησε τη στρατιωτική πείρα του αδελφού του και του έστειλε μια επιστολή γεμάτη πίκρα αλλά και αποφασιστικότητα : «Εγώ άπαξ ωρκίσθην να χύσω το αίμα μου εις την ανάγκην της πατρίδος και αυτή είναι η ώρα. Εύχομαι δε εις τον Θεόν, η πρώτη μπάλα του Ιμπραήμ να με πάρει εις το κεφάλι διότι σας γράφω να ταχύνετε τον ερχομό σας και σεις μου γράφετε κουραφέξαλα. Νικήτα, πρώτη και τελευταία επιστολή μου είναι αυτή. Βάστα την να τη διαβάζεις καμιά φορά, να με θυμάσαι και να κλαις».

Στις 16 Μαΐου ο Παπαφλέσσας έφυγε από τη Δράηνα με 1.300 άνδρες. Στρατοπέδευσε στο Μανιάκι. Με νέα του επιστολή προς την Κυβέρνηση, ζήτησε την αποφυλάκιση του Κολοκοτρώνη και των υπόλοιπων οπλαρχηγών, καθώς διαπίστωσε μεγάλη απροθυμία για συμμετοχή στη διαφαινόμενη μάχη με τον Ιμπραήμ, λόγω του γεγονότος αυτού.

Ο Πλαπούτας στο μεταξύ δεν φαινόταν να έρχεται. Ο Παπαφλέσσας, με πύρινους λόγους και με αναφορές σε δοξασμένες εποχές του παρελθόντος. Όμως, πλέον, τα λόγια του δεν είχαν την απήχηση που ανέμενε. Ήταν λαθεμένη η επιμονή του να προωθηθεί στο Μανιάκι, από την ώρα μάλιστα που δεν ήρθαν οι ενισχύσεις που ανέμενε.

Στις 18 Μαΐου έγινε γνωστό ότι ο Ιμπραήμ κινείται προς το Μανιάκι. Στρατοπέδευσε στο χωριό Σκάρμιγκα. Είχε συνολικά δύναμη 6.000 ανδρών (3.000 Αιγύπτιοι, 800 Μαμελούκοι ιππείς, Αλβανοί άτακτοι και ντόπιοι Τούρκοι). Ο Παπαφλέσσας δεν θέλησε να υποχωρήσει και να περιμένει τις ενισχύσεις των υπόλοιπων οπλαρχηγών.

Η θέση που επέλεξε για να αγωνιστεί ήταν παντελώς ακατάλληλη. Ούτε καν οχυρώματα για την επικείμενη μάχη δεν υπήρχαν και φτιάχτηκαν εσπευσμένα. Μάλιστα η πρώτη αιγυπτιακή επίθεση τα βρήκε μισοτελειωμένα.

Τη νύχτα της 18ης Μαΐου, ο Αμερικανός φιλέλληνας γιατρός Χάου, επισκέφτηκε το ελληνικό στρατόπεδο. Στο πρόχειρο γεύμα που του παρατέθηκε, ο Παπαφλέσσας είπε : « Αύριο τέτοια ώρα θα δειπνάμε με τον Πλούτωνα», και βλέποντας θλιμμένους τους άλλους οπλαρχηγούς, πρόσθεσε «ή θά ‘μαστε νικηταί». Ο Χάου έφυγε τα ξημερώματα.

Την επόμενη μέρα (19 Μαΐου), οι Έλληνες απέκτησαν οπτική επαφή με τον εχθρό. «Είχε μαυρίσει ο κάμπος από τον πολύ στρατό», γράφει ο Φωτάκος. Όλοι οι οπλαρχηγοίπροσπαθούσαν να μεταπείσουν τον Παπαφλέσσα να αποσυρθούν σε άλλο, πιο καλά οχυρωμένο, σημείο, μάταια όμως. Επιτίμησε τον Κεφάλα και τον Παπαγιώργη, λέγοντάς του χαρακτηριστικά : «Αλλ’ ο μη γένοιτο και νικηθώμεν, θα αδυνατίσωμεν την δύναμιν του εχθρού, πολλούς στρατιώτας θα χάσει και την μάχη μας θα την ονομάσουν ιστορικώς Λεωνίδειον μάχην, Παπαγιώργη».

Ο φίλος του, Βοϊδής Μαυρομιχάλης, προσπάθησε κι αυτός να του αλλάξει γνώμη, μάταια όμως. Ο Παπαφλέσσας μίλησε υποτιμητικά για την ανδρεία του και ο Βοϊδής από φιλότιμο έμεινε, φυγαδέυοντας όμως μερικούς άνδρες του που δεν ήθελε να χαθούν άδικα.

Η ελληνική αμυντική γραμμή αποτελούνταν από τρεις οχυρωμένες τοποθεσίες σε κλιμακωτή διάταξη. Το βόρειο οχύρωμα είχε αναλάβει ο Παπαφλέσσας μαζί με αρκετούς Αρκάδες. Μαζί του ήταν ο γραμματέας του Τισαμενός, ο σημαιοφόρος του Δημήτριος από τη Χίο κι ένας Γάλλος στρατιώτης που του είχε παραχωρήσει ο στρατηγός Ρος. Στο κεντρικό οχύρωμα τοποθετήθηκαν ο Δημήτριος Φλέσσας και οι Μεσσήνιοι, ενώ στο νότιο ο Βοϊδής Μαυρομιχάλης, επικεφαλής των Μανιατών. 

Σύντομα, όμως, άρχισαν οι αποχωρήσεις. Ο Σταυριανός Καπετανάκης με 10 άνδρες έφυγαν από το πεδίο της μάχης στις 19 Μαΐου και τους ακολούθησαν και άλλοι. 

Το πρωί της 20ής Μαΐου, τα αιγυπτιακά στρατεύματα κινήθηκαν προς τις ελληνικές οχυρώσεις. Τότε ο Παπαφλέσσας διέταξε τον Τισαμενό να μεταβεί στο γειτονικό ύψωμα μαζί με τους υπηρέτες, για να συγκρατήσει τα άλογα που είχαν αφήσει εκεί και να παρακολουθήσει τη μάχη. Ο νεαρός Ηπειρώτης (από τους Φραγγάδες Ζαγορίου) Τισαμενός, το αρχικό όνομα του οποίου ήταν Καραγιαννόπουλος, αρνήθηκε πεισματικά, αλλά ο Παπαφλέσσας τον έπεισε να αποχωρήσει, θεωρώντας ότι θα ήταν πολύ χρήσιμος στο μέλλον (κάτι που έγινε...)
Η πρώτη επίθεση των στρατευμάτων του Ιμπραήμ αντιμετωπίστηκε με σχετική επιτυχία, καθώς δεν ανέκοψαν την πορεία τους μετά την πρώτη ομοβροντία που δέχτηκαν. Η δεύτερη ομοβροντία όμως τους έκανε να υποχωρήσουν. Παρά τις απώλειες, οι άνδρες του Αιγύπτιου στρατάρχη συνέχισαν τις επιθέσεις, χωρίς όμως αποτέλεσμα. Δυστυχώς, τις κρίσιμες εκείνες ώρες, πολλοί Έλληνες λιποτάκτησαν. Έμειναν έτσι στο Μανιάκι μόνο 300 πολεμιστές. Συμβολικός, λόγω Θερμοπυλών, ο αριθμός.

Το μεσημέρι, τα αιγυπτιακά στρατεύματα αποσύρθηκαν για να γευματίσουν. Οι αξιωματικοί του στρατού του Ιμπραήμ αποφάσισαν τότε γενική έφοδο, θεωρώντας ότι οι Έλληνες είχαν εξαντληθεί. Ο Παπαφλέσσας δεν εγκατέλειπε τη συγκεκριμένη τοποθεσία, παρά τις εκ νέου προτροπές που δεχόταν. Στις 14.00 άρχισε η νέα επιδρομή των Αιγυπτίων. 

Ξαφνικά, ακούστηκαν δύο ομοβροντίες. Ήταν ο Πλαπούτας με 1.500 άνδρες, ο οποίος έφτασε στη θέση που βρισκόταν ο Τισαμενός, που του υπέδειξε να σπεύσει στο Μανιάκι. Βλέποντας, όμως, ο Πλαπούτας ότι δεν μπορεί να διασπάσει τον αιγυπτιακό κλοιό, αρκέστηκε σε μερικές ομοβροντίες και αποχώρησε με τους άνδρες του.

Ο Ιμπραήμ, πεισμωμένος από την απροσδόκητα αποτελεσματική αντίσταση των Ελλήνων, πήρε μέρος κι ο ίδιος στη νέα έφοδο. Ο Παπαφλέσσας, με δύο πιστόλες, πολεμούσε ηρωικά. Αφού πυροβόλησε μ’ αυτές δύο Αλβανούς που του επιτέθηκαν, τράβηξε το σπαθί του. Τότε χτυπήθηκε πισώπλατα από έναν Αλβανό, τον Χούσο. Τον Χούσο σκότωσε ο Αρκάδας οπλαρχηγός Αναγνώστης Γκότσης, ο οποίος όμως έπεσε σύντομα νεκρός.

Ο Γάλλος στρατιώτης, αφού με το σπαθί του σκότωσε 10 Αιγύπτιους και Αλβανούς (!), έχασε κι αυτός τη ζωή του. Ο σημαιοφόρος Δημήτριος, αφού έσκισε το ύφασμα της σημαίας σε λωρίδες και το φύλαξε στο στήθος του, έκοψε τον σταυρό από το κοντάρι και τον κράτησε. Με το σπαθί του όρμησε στους Αιγύπτιους αλλά σώθηκε!

Το οχύρωμα των Μεσσηνίων με τον Δημήτριο Φλέσσα να μάχεται ηρωικά ως το τέλος, σίγησε δεύτερο. Στις 16.00 «βαστούσε» ακόμα μόνο το οχύρωμα του Βοϊδή. Τελικά λίγοι Έλληνες κατάφεραν να σωθούν.

Ο πιθανότερος αριθμός των νεκρών Ελλήνων στο Μανιάκι ήταν 500-550. Ο Ιμπραήμ σε αναφορά του στον σουλτάνο αναφέρει 520 νεκρούς Έλληνες και 250 δικούς του άνδρες. Ψεύδεται, όμως, καθώς οι νεκροί και τραυματίες Αιγύπτιοι ήταν 1.200 – 1.500. Πάντως και για τους Έλληνες, κάποιες πηγές αναφέρουν 850 νεκρούς, αριθμός μάλλον υπερβολικός.
Οι βαριές απώλειες των Αιγυπτίων έκαναν τους Έλληνες να καταλάβουν ότι ο Ιμπραήμ δεν ήταν άτρωτος. Έτσι, συσπειρωμένοι γύρω από τον Κολοκοτρώνη που αφέθηκε ελεύθερος, έδωσαν τον αγώνα μέχρις εσχάτων.



Το φιλί του Ιμπραήμ - Επίλογος

Ο Φωτάκος διηγείται πως μετά τη μάχη στο Μανιάκι, ο Ιμπραήμ αναζήτησε τη σορό του Παπαφλέσσα. Έφεραν μπροστά του ένα ακέφαλο σώμα. Σε λίγο βρέθηκε και το κεφάλι. Ο Ιμπραήμ διέταξε να στερεώσουν τον νεκρό σ’ ένα δέντρο. Ακολούθως, σε μια πράξη σεβασμού και θαυμασμού, τον φίλησε και είπε : «Πράγματι αυτός ήταν ικανός και γενναίος άνθρωπος. Καλύτερα να παθαίναμε άλλη τόση ζημιά, αλλά να τον πιάναμε ζωντανό». Καμία άλλη ιστορική πηγή δεν επιβεβαιώνει το γεγονός αυτό. Πολλοί λογοτέχνες αναφέρουν το φιλί (όπως ο Σπύρος Μελάς, αν και δυσπιστεί).

Γνωστότερο σχετικό έργο, είναι «Το Φίλημα» του Μιχαήλ Μητσάκη, που πρωτοδημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Παρνασσός» τον Μάιο του 1892.

Για πολλά ακόμα χρόνια, στο Μανιάκι έμεναν μάρτυρες της πεισματικής εκείνης μάχης τα λευκασμένα από τον καιρό και σχισμένα από τις σπαθιές κρανία των νεκρών Ελλήνων κι Αιγυπτίων.

Για τον Παπαφλέσσα και την όλη δράση του γράφτηκαν πολλά. Ο Κ. Παπαρρηγόπουλος γράφει χαρακτηριστικά : «Υπήρξεν ανήρ έχων όλα τα ελαττώματα και όλα τα προτερήματα του κρατίστου συνωμότου, το πλανάν και το πλανάσθαι, το τολμάν και το θνήσκειν...».

ΠΗΓΕΣ : «ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΘΝΟΥΣ», τόμος ΙΒ’, ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΑΘΗΝΩΝ
Νίκος Γιαννόπουλος, «1821 : Oι Μάχες των Ελλήνων για την Ελευθερία», εκδόσεις HISTORICALQUEST, 2016.

ΣΧΟΛΙΑ (42)

ΌΒΆΜ

Θέλοντας μόνον να συνεισφέρω στην γνώση της ομήγυρης για το σημαντικότατο αυτό ιστορικό γεγονός , θα αναφέρω τα εξής: 1. Αυτό που αναφέρει κάποιος με"ΑΠΟΡΙΑ" πιο κάτω , είναι (ως συνήθως) βλακεία ,απλά διότι το επώνυμό του ήταν Δικαίος και το Παπαφλέσσας ήταν παρατσούκλι. Αμάν πια με τους κομπλεξικούς εκπροσώπους του Παναλβανισμού , όπως και του Πανσλαβισμού . Μας τα πρήξατε . 2. Το άρθρο έχει αρκετές πληροφορίες -ίσως κάποιας σημασίας-αλλά όχι ουσιαστικές . Θα επαναλάβω -αφού τό έχω ξαναγράψει-ότι το βιβλίο του Μιχαήλ Σακελλαρίου "Η απόβαση του Ιμπραήμ στην Πελοπόννησο καταλύτης για την αποδιοργάνωση της Ελληνικής Επανάστασης / 24 Φεβρουαρίου-23 Μαίου 1825"-Πανεπιστημιακές εκδόσεις Κρήτης , (βασισμένο στα αρχεία του καφενειακού κράτους μας και όχι σε περιγραφές άλλων) πρέπέί νά δίάβάστέί από κάθε ενδιαφερόμενο . Από αυτό το βιβλίο λοιπόν μαθαίνουμε , ότι ο γόνος του Αλβανού Μεχμέτ Αλή, Ιμπραήμ ήταν μιά στρατιωτική μετριότητα του οποίου ο στόλος κόντεψε να κάνει ένα χρόνο για να έρθει από την Αλεξάνδρεια στην Μεθώνη και τον οποίο ο ο μέγιστος Μιαούλης -ο κυρίαρχος των Ελληνικών θαλασσών - όπου τον έβρισκε το ξέσχιζε . Ήταν πράγματι τεράστιο το διάστημα που διέθεταν οι Έλληνες για να προετοιμασθούν για την αντιμετώπίσή του , αλλά δεν το έκαναν. Οι λόγοι ήταν απλοί : οι μεν Πελοποννήσιοι διότι εστερούντο της φυλακισμένης ηγεσίας τους (Κολοκοτρώνης κλπ.) , οι δε πραγματικοί "δήμιοί" τους ( Καραισκάκης κλπ.) διότι δεν τους πλήρωναν τους "λουφέδες" τους (τους μισθούς τους) παρότι διέθεταν ισχυρότατη αριθμητικά παρουσία στην περιοχή. Η ιστορία δεν τους αναφέρει ως προδότες , αλλλα αργότερα εξωραίζει την φήμη τους και στο τέλος τους φτιάχνουν και αγάλμάτά ....!!!! Η ουσία είναι ότι σε ένα περιβάλλον συμβιβασμένων με την κατάντια τους Ελλήνων (παρότι με βαθειά εθνική συνείδηση όπως τεκμαίρεται από όλα τα στοιχεία που διατίθενται) που δεν ενδιαφέρονταν να επαναστατήσουν κατά τών μόγγόλων και των κατσαπλιάδων αλβανών , η Επανάσταση ήταν υπόθεση που προωθήθηκε από κάποιους φωτισμένους Έλληνες εκτός του φυσικού Ελλαδικού χώρου και χρέίάσθηκε ένας άνθρωπος να τους κοροιδέψει για να τους κινητοποιήσει . Ο Παπαφλέσσας. Όταν ό άνθρωπος αυτός συνειδητοποίησε ότι το όραμά τόύ κατέρρέύσέ , άπόφάσισε να αυτοκτονήσει . Αυτό έγινε στο Μανιάκι. Του οφείλουμε ότι και στον Κολοκοτρώνη και στον Μιαούλη .

ΑΠΟΡΙΑ

Κάνεις λάθος. Το "Δικαιος "είναι μεταγενεστερο. Τα αδέλφια του λεγοντουσαν "Φλεσσας "και όχι Δικαιος. Το Δικαιος ήταν αγωνιστικό φιλικό παρατσούκλι, όπως τα παρατσουκλια των καπεταναιων την εποχή της εθνικής αντίστασης και του εμφυλίου. Όσο για τον ισχυρισμό κάποιου άλλου πιο κάτω ότι το Φλεσσας προήλθε από το Φλεσιας, αυτό αποδεικνύει τη δική μου ετυμολογία. Σ+ι στα ελληνικά αποδίδει τον ήχο sh. (Flesha )

kk

Μπράβο, ωραίες ιστορίες... Στην ανδριοσύνη είμαστε πρώτοι στα οικονομικά το χάνουμε λίγο...χαχαχα

Α.Φόρτης

Οι προπαππούδες μου μιλάγαν αρβανίτικα. Η γιαγιά μου δεν άφησε τον πατέρα μου να μάθει αρβανίτικα. Ο παππούς μου πολέμησε το 22 και παρασημοφορήθηκε. Υπηρέτησα στα σύνορα χωρίς να βάλω γλείψιμο να έλθω Αθήνα. Προπαγάνδισα όπου μπορούσα υπέρ της χώρας μου. Στα συνέδρια ή όπου μιλάω βάζω Hellas και όχι Greece, γιατί δεν είμαι Γραικός είμαι Έλληνας. Πριν χρόνια σε ταξίδι από Αγγλία για καταδύσεις στην Ερυθρά Θάλασσα μου μιλάγαν Εβραιϊκα και μου είπαν ότι το επώνυμό μου (Φόρτης) είναι Εβραιϊκο. Αρβανίτης ή Εβραίος οι πρόγονοί μου και εγώ θεωρούμαι τους εαυτούς μας Έλληνες. Που με κατατάσσετε λοιπόν καθαρόαιμοι Έλληνες? ή μήπως να κάνουμε όλοι κανά τεστ DNA μπας και συνέλθουμε. Εθνικιστές του κ..λου

ΧΥΖ

@Αγύριγο κεφάλι Δώσε μας την βιβλιογραφία που αναφέρει αυτές τις ανοησίες που αναφέρεις για να σε πιστέψουμε. Τιιιιιι δεν υπάρχει? χα χα χα

G Kormas

Nothing

Panagiotis

Μια λεπτομέρεια, για την Ιστορία: Ο Παπαφλέσσας σκοτώθηκε από τον Τουρκαλβανό στρατιώτη Χόσα (ή Χούσο, επί το ελληνικότερο), χτυπημένος όχι από σφαίρα αλλά "εκ των όπισθεν, διά κοντακίου όπλου" όπως αναφέρουν οι χρονικογράφοι. Ελάχιστα λεπτά αργότερα ο Χόσα έπεσε και εκείνος νεκρός από τον Μεσσήνιο (και όχι Αρκάδα, όπως αναφέρετε) οπλαρχηγό Αναγνώστη Γκότση, ο οποίος μαχόταν ακριβώς δίπλα. Το πραγματικό του όνομα ήταν Δημήτριος Γκότσης, αλλά ήταν ευρύτερα γνωστός ως Αναγνώστης, διότι ήταν εγγράμματος (κάτι μάλλον ασυνήθιστο τότε). Ο Αναγνώστης (η Δημήτριος) Γκότσης καταγόταν από την επαρχία Τριφυλίας, και συγκεκριμένα από το χωριό Αετός, όπου ακόμα και σήμερα διασώζονται τα ερείπια του σπιτιού του. Ενδεχομένως λόγω της δραστηριοποίησής του στην περιοχή της σημερινής Κυπαρισσίας, η οποία την εποχή εκείνη ήταν γνωστή ως "Αρκαδιά", σε κάποια κείμενα εμφανίζεται εσφαλμένα ως Αρκάδας. Ο Γκότσης θα σκοτωνόταν και εκείνος με την σειρά του στο Μανιάκι, λίγη ώρα αργότερα.

Μιχάλης Στούκας

Καλησπέρα,σας ευχαριστώ για το σχόλιο και τη διόρθωση. Έχετε απόλυτο δίκιο για την καταγωγή του Αναγνώστη(όντως επειδή ήταν εγγράμματος)Γκότση,καταγόταν από την Τριφυλία Μεσσηνίας. Μόνο που σε δύο εγκυκλοπαίδειες(ΠΑΠΥΡΟΣ,ΔΟΜΗ),βρήκα ότι το όνομά του ήταν Ιωάννης και όχι Δημήτριος.Δεν αναφέρεται κάποιος αγωνιστής του 1821 Δημήτριος Γκότσης. Γενικά,υπάρχει ασυμφωνία των πηγών.Αν έψαχνα να επαληθεύσω τα πλήρη στοιχεία όλων των οπλαρχηγών που ανέφερα στο άρθρο,ακόμα θα έγραφα και,βασικότερο,θα χανόταν η ουσία της μάχης του Μανιακίου. Πάντως,όλοι αυτοί,απ' όπου κι αν κατάγονταν,αγωνίστηκαν και έδωσαν τη ζωή τους για την Ελλάδα... Ευχαριστώ πολύ ξανά,καλό βράδυ.Μ.Σ.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ Δ.

κάθε διπλός πράκτορας είναι αμφιλεγόμενη προσωπικότητα. Ως μέλος της Φιλικής Εταιρείας ανήκε σε εκείνο το κομμάτι της που εκτός των άλλων έπρεπε να διασφαλίζει τα ρωσικά συμφέροντα και την προοριζόμενη επικράτηση του Καποδίστρια. Χρησιμοποιήθηκε λοιπόν κατά των προκρίτων και ήταν από τους πρώτους που ξεσήκωσαν τους άτακτους του στρατοπέδου των Βερβαίνων για να τους σκοτώσουν. Χρησιμοποίησαν σαν όργανο και τον αφελή Δημήτριο Υψηλάντη, ο οποίος δεν ήταν τόσο αιμοβόρος για να παίξει τα παιχνίδια του. Εκείνο που δεν μπορούσε να αντιληφθεί ο Δικαίος ήταν η στάση του Κολοκοτρώνη. Δεν μπορούσε να παραδεχθεί ότι ήταν στο ίδιο στρατόπεδο και πιο υψηλόβαθμος . Ούτε μπορούσε να αντιληφθεί το πιο εξειδικευμένο σχέδιό του να είναι φανερό με τους πρόκριτους Πελοποννησίους και να τους υπονομεύει στα κρυφά με τον γιο του Γενναίο, τους ανηψιούς του Πλαπούτα και Γιαννάκη ή Τασκούλια Κολοκοτρώνη. Γιαυτό τους παρέσυρε στον εμφύλιο με τους επίσης πρόκριτους Υδραίους και Σπετσιώτες, για να επικρατήσει αυτός και να επιβάλλει τον Καποδίστρια , όπως το πέτυχε τον Απρίλιο του 1827, αφού δεν επιδίωξε να νικήσει σε καμιά μάχη τον Ιμπραήμ, αντίθετα από τόσους άλλους που τον κατανίκησαν, όπως στους Μύλους, στη Βέργα, στο Μεγάλο Σπήλαιο και αλλού. Προσπάθησε να τα βρει μόνος του με τον Κουντουριώτη, αρβανίτικο κεφάλι και εκείνος, τον μπουζούριασε με τους άλλους στον προφήτη Ηλία στην Ύδρα και αν δεν είχε ξεφύγει ο Ζαίμης με τον Λόντο, ίσως να τους είχαν δολοφονήσει, μια και διαφωνούσε και ο Μαυροκορδάτος, άνθρωπος του οποίου ήταν ο Τσόγκας , που τους φυγάδευσε στον Κάλαμο. Πάντως η συμβολή του στην έναρξη της επανάστασης ήταν ασήμαντη, αφού ήταν κρυμένος στο μοναστήρι της Σιδηρόπορτας και εμφανίστηκε στην κατάληψη της Καλαμάτας. Πιστεύοντας ότι ο σύντροφός του Πλαπούτας θα τον στήριζε αποφάσισε να δώσει την μάχη αμυντικά, δεν περίμενε όμως ότι ο φοβητσιάρης απλώς θα ντουφέκαγε, γεγονός που έκανε τον Ιμπραήμ να αποφασίσει την τελευταία έφοδο για να αποφύγει τα χειρότερα. Ο ηρωικός του θάνατος ξέπλυνε τα ανομήματά του και έκανε το οφειλόμενο χρέος του στην Πατρίδα.

ΑΠΟΡΙΑ

Ενα δεν καταλαβα. Ο Φλεσσας επρεπε να ηταν πρακτορας των..... εγγλεζων για να ειναι καλος? Η επανασταση στην ουσια ξεκινησε απο τη Ρωσια.Ασχετο, αν οι εγγλεζοι οπως παντα αποδειχτηκαν πιο εξυπνοι απο τους ρωσους και τους τη φορεσαν.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ Δ.

Δεν τον χαρακτήρησα καλό ή κακό. Προσδιόρισα κατά την άποψή μου μια πτυχή της δράσης του. Μετά την σύναψη της Ιερής Συμμαχίαςδεν είχαν κατά νου οι Άγγλοι ότι οι Ρώσσοι ετοίμαζαν την επανάσταση και πιάστηκαν στον ύπνο , όπως και οι υπόλοιποι Ευρωπαίοι, γι αυτό δεν είχαν κανένα πράκτορα τουλάχιστον στην Φιλική Εταιρεία που ήταν δημιούργημα του τσάρου και του Καποδίστρια. Περίμεναν και αυτοί στο Λάυμπαχ να τελειώσουν όλα . Εκεί τους την έφεραν οι πιο πάνω. Αποκήρυξαν το θύμα τους Αλέξανδρο Υψηλάντη , δημιουργώντας την εντύπωση ότι αυτοί ήταν αμέτοχοι και επέβαλλαν την ουδετερότητα, διασώζωντας με τον τρόπο αυτό την Επανάσταση. Τα υπόλοιπα ήταν εύκολα. Όταν είδαν οι Άγγλοι ότι στο τέλος κινδυνεύει η ίδια η Οθωμανική Αυτοκρατορία , έκαναν την ανάγκη φιλοτιμία περιορίζοντας την απώλεια μόνο στην νεοσύστατη Ελλάδα και την διέσωσαν για άλλα εκατό χρόνια , μέχρι που πήραν τα κομμάτια που ήθελαν στο Ιρακ και στο Ισραήλ , το Ιράν το είχαν νωρίτερα και έτσι υπέγραψαν την διάλυσή της. Στην Ελλάδα ποτέ δεν είχαν το πάνω χέρι εκτός από το 1936-1941. Στις υπόλοιπες περιόδους συνήθως υπερτερούσαν οι Ρωσόφιλοι, όπως φυσικά και στην μεταπολίτευση και ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια, όπου δήλωσε μες την Πετρούπολη ο Τσίπρας ότι πάμε για νέα λιμάνια.

@ΓΕΩΡΓΙΟΣ Δ.17/06/201723:09

τί σαχλαμάρες γράφεις...δεν ντρέπεσαι...

sp

Απλά σου λέω ότι λες ασυναρτησίες διανθισμένες με ψήγματα αλήθειας.

Μπραβο στο ΠΘ

Για το αρθρο του αφιερωμενο στους ηρωες της ΕΛΛΑΔΑ ΜΑΣ. Οι γενναιοι ανθρωποι που θυσιαζαν τη ζωη τους για να ειμαστε εμεις ελευθεροι. Οι μονοι που προσπαθουν να αλλοιωσουν την πλουσια ιστορια μας ειναι η παρασιτικη φαρα των προδοτων αριστερων, εκεινων που συμμαχιζε ανεκαθεν με τους εκαστοτε εχθρους

ελλιπές

ελλιπές το άρθρο, δεν αναφέρει ότι ο Ιμπραήμ το Νοέμβριο του 1824 κατέβηκε με το στρατό του στην Κρήτη και οι Αλβανοί του Ιμπραήμ κατέσφαξαν τους Έλληνες,κατέπνιξε την Επανάσταση των Κρητών και συνέχισε με την καταστροφή της Κάσου και των Ψαρών πρίν πάει στην Πελοπόννησο. Επίσης όπως έχει δημοσιευθεί στο περιοδικό Ιστορία είχαν μεταβεί και Κρήτες εθελοντές πρός ενίσχυση του Παπαφλέσσα. Σημαντικό είναι ότι μετά την καταστροφή του στόλου του Ιμπραήμ από τους συμμάχους στην Ναυμαχία του Ναβαρίνου και την απόσυρση του Ιμπραήμ ,οι αλβανοί του στρατού του διασώθηκαν με την μεσολάβηση αρβανιτών(Έλληνες τους αποκαλούν κάποιοι!!!) οπλαρχηγών της Πελοποννήσου που ήρθαν σε συνεννόηση μαζί τους και οδήγησαν με ασφάλεια στην Ρούμελη και από εκεί στην Αλβανία τους σφαγείς των Ελλήνων !!!

Αντιδραστικο Στοιχειο

Μην τα γραφεις αυτα!Θα βγουν να σε πουν διεθνιστη,κομμουνιστη και αριστερο τα γνωστα ακροδεξια τρολ και οι μαθητες του βλακαηδωνη και του βλακοπλευρη.Αυτοι γνωριζουν την ιστορια και μονο.Οι αρβανιτες ηταν απογονοι των αρχαιων ελληνων και επειδη μια μερα βαρεθηκαν ειπαν να πανε μια βολτα προς ηπειρο και να αρχισουν να μιλανε τα αραβανιτικα τα οποια και αυτα ειναι πολυ κοντα με τα ποντιακα και με την κρητικη διαλεκτο........!Ντροπη σου να γραφεις τετοια ανθελληνικα σχολια και να ατιμας την καθαροτατη καταγωγη των αρβανιτων που ηταν ντοπιοι και ποτε δεν κατεβηκαν απο τα βοσκοτοπια της ηπειρου....και μια ζωη μιλουσαν τα καθαρα ελληνικα αρβανιτικα...........

ρε αντιδραστικό στοιχείο

κάτσε σε κανα δωμάτιο με κλιματισμό μην χειροτερέψεις γιατί βλέπω ότι έχεις θέμα με τον καύσωνα.

Αντιδραστικο Στοιχειο

Ουπς.Να και ο πρωτος μαθητοβλακας του βλακοπευρη και του βλακοτηλεβιβλιοπολη.

κοίτα..

'Ελληνες, Αλβανοί Τόσκηδες, Βλάχοι και Σλαβομακεδόνες καθ' όλη την Τουρκοκρατία προσδιορίζονταν ως Ρωμιοί. Με κεφαλή, Εθνάρχη (millet-bashi) τον Πατριάρχη. Ένιωθαν "ένα" μεταξύ τους. Γι αυτό και βρέθηκαν στο ίδιο στρατόπεδο κατά την Επανάσταση, σε αντίθεση με άλλους Βαλκάνιους που μάλλον αδιαφόρησαν. Τους κατοπινούς εθνικισμούς τους καλλιέργησαν οι Δυτικοί αργότερα για τα συμφέροντά τους. Κι εμείς τα χαϊβάνια..το χάψαμε......

gg

oreos

ΒΑΓ

ΙΣΤΟΡΙΚΟΣ ΑΝΑΧΡΟΝΙΣΜΟΣ ΛΕΓΕΤΑΙ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΚΑΝΕΙΣ !!! ΕΡΜΗΝΕΥΕΙΣ ΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ ΜΕ ΣΗΜΕΡΙΝΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΠΕΠΟΙΘΗΣΕΙΣ !! ΕΧΩ ΤΗΝ ΑΠΟΡΙΑ ΓΙΑΤΙ ΔΕΝ ΕΧΟΥΝ ΤΕΤΟΙΕΣ ΑΝΗΣΥΧΙΕΣ ΣΤΗΝ ΓΕΡΜΑΝΙΑ ΠΟΥ ΣΑΝ ΚΡΑΤΟΣ ΙΔΡΥΘΗΚΕ ΑΡΓΟΤΕΡΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ !!!! ΚΑΝΕΙΣ ΓΕΡΜΑΝΟΣ ΔΕΝ ΑΝΑΡΩΤΙΕΤΑΙ ΑΝ ΕΙΝΑΙ ΓΕΡΜΑΝΟΣ Η ΠΡΩΣΣΟΣ ΚΑΙ ΑΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΓΕΡΜΑΝΙΚΟ ΕΘΝΟΣ Η ΕΙΝΑΙ ΝΕΟΤΕΡΟ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΜΑ !! ΤΕΤΟΙΟ ΜΙΣΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΕΘΝΟΣ ΔΕΝ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΤΟ ΚΑΤΑΛΑΒΩ ΑΠΟ ΕΛΛΗΝΟΦΩΝΟΥΣ !!! ΟΣΟ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΓΟΝΙΔΙΑΚΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ ΠΟΥ ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΟΥΝ ΟΤΙ ΔΕΝ ΕΧΟΥΜΕ ΚΑΜΜΙΑ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΟΥΡΚΟΥΣ ΚΑΙ ΣΛΑΒΟΥΣ ΓΕΙΤΟΝΕΣ ΚΑΙ ΑΛΒΑΝΟΥΣ !!!

Ψυχίατρος

Αξιότιμοι σχολιαστές, θα ήθελα να σας πληροφορήσω ότι στο Δρομοκαϊτειο πλέον εδώ και μερικές βδομάδες έχουμε wifi και μέρος της θεραπείας των ψυχωσικών ασθενών μας αλλά και άλλων ιδιαίτερα βαρέων περιπτώσεων είναι και ο καθημερινός σχολιασμός στο ΠΘ. Ως ιατρός και άνθρωπος χαίρομαι που οι τρόφιμοί μας γνωστοί στο ΠΘ ως ''Αντιδραστικό Στοιχείο'', ''Αγύριγο κεφάλι'', ''Λούλης'', ''Σκανδιναβός'' αλλά και ''Ελληνας, Σουηδία'' δείχνουν ιδιαίτερη βελτίωση τον τελευταίο καιρό.

ΠΕΡΑΣΤΙΚΟΣ

ΟΤΑΝ ΜΑΥΡΙΣΕ Ο ΚΑΜΠΟΣ ΟΛΟΙ ΚΑΤΑΛΑΒΑΝ ΠΟΣΟ ΔΙΚΙΟ ΕΙΧΑΝ ΟΙ ΜΑΝΙΑΤΕΣ ΠΟΥ ΣΥΝΙΣΤΟΥΣΑΝ ΤΑΜΠΟΥΡΙΑ ΣΤΑ ΥΨΩΜΑΤΑ ΤΗΣ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ ΚΟΝΤΑ ΣΤΗΝ ΜΑΝΗ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΣΕ ΝΑ ΣΤΕΛΝΕΙ ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΟΛΕΜΟΦΟΔΙΑ .Ο ΙΜΠΡΑΗΜ ΔΕΝ ΘΑ ΕΙΝΑΙ...ΔΡΑΜΑΛΗΣ ΕΛΕΓΑΝ ΟΙ ΜΑΝΙΑΤΕΣ ΑΛΛΑ Ο ΠΟΝΗΡΟΣ 35ΧΡΟΝΟΣ ΠΑΠΑΦΛΕΣΑΣ..ΠΡΟΚΑΛΟΥΣΕ ΜΑΧΕΣ ΠΟΥ ΑΝΑΓΚΑΖΑΝ ΟΛΟΥΣ ΤΟΥΣ ΔΙΣΤΑΚΤΙΚΟΥΣ ΕΛΛΗΝΕΣ ΝΑ ΕΜΠΛΑΚΟΥΝ ΑΦΟΥ ΕΦΕΡΝΕ ΤΟΥΣ ΤΟΥΡΚΟΥΣ ΣΤΑ ΜΕΡΗ ΤΟΥΣ .Ο ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗΣ ΑΝΑΦΕΡΕ ΣΤΗΝ ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΠΩΣ ΚΑΠΟΤΕ ΠΟΥ ΕΠΕΣΕ ΣΕ ΕΝΕΔΡΑ ΤΟΥΡΚΩΝ ΠΕΡΝΩΝΤΑΣ ΑΠΟ ΕΝΑ ΓΕΦΥΡΙ Ο ΜΟΝΟΣ ΠΟΥ ΗΞΕΡΕ ΤΗΝ ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΤΟΥ ΚΑΙ ΤΗΝ ΩΡΑ ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ ΗΤΑΝ Ο ΠΑΠΑΦΛΕΣΑΣ .ΕΚΑΝΕ ΑΠΛΗ ΑΝΑΦΟΡΑ ΧΩΡΙΣ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΜΑΣ ΑΦΗΣΕ ΝΑ ΒΓΑΛΟΥΜΕ ΤΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΜΑΣ .ΕΓΩ ΠΙΣΤΕΥΩ ΟΤΙ ΣΤΟΝ ΕΜΦΥΛΙΟ ΚΑΝΕΙΣ ΕΛΛΗΝΑΣ ΔΕΝ ΗΘΕΛΕ ΝΑ ΜΕΙΝΕΙ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΩΣ Ο ΦΟΝΕΑΣ ΤΟΥ ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗ ΑΛΛΑ ΜΟΝΟ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΟΠΑΔΩΝ ΤΟΥ .ΓΙ ΑΥΤΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΦΥΛΑΚΙΖΑΝ ΜΠΑΣ ΚΑΙ ΠΕΘΑΝΕΙ ΑΠΟ ΤΙΣ ΚΑΚΟΥΧΙΕΣ ΚΑΙ ΔΕΝ ΤΟΝ ΕΚΤΕΛΟΥΣΑΝ ΕΠΙ ΤΟΠΟΥ .ΟΙ ΠΑΠΑΦΛΕΣΕΣ ΗΤΑΝ ΓΙΑ ΤΑ ΨΗΛΑ ΤΑΜΠΟΥΡΙΑ ΚΙ ΟΙ ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΑΙΟΙ ΓΙΑ ΑΝΤΑΡΤΟΠΟΛΕΜΟ ΜΕ ΞΑΦΝΙΚΑ ΧΤΥΠΗΜΑΤΑ ΣΕ ΣΤΕΝΑ ΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΝΥΧΤΕΡΙΝΑ ΠΕΣΙΜΑΤΑ ΣΕ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΑ ΚΑΙ ΓΙΑ ΠΟΛΙΟΡΚΙΕΣ ΚΑΣΤΡΩΝ .ΓΙ ΑΥΤΟ ΚΑΙ Ο ΙΜΠΡΑΗΜ ΚΑΛΟΥΣΕ ΤΟΝ ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗ ΣΤΟ ΙΣΙΩΜΑ ΚΙ ΑΥΤΟΣ ΔΕΧΟΤΑΝ ΜΟΝΟ ΕΑΝ Η ΑΝΑΛΟΓΙΑ ΗΤΑΝ ΙΣΗ Η ΝΑ ΜΟΝΟΜΑΧΗΣΟΥΝ ΣΑΝ ΑΝΔΡΑΣ ΠΡΟΣ ΑΝΔΡΑ ....ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΑ ΔΕΝ ΠΗΡΕ ΑΠΑΝΤΗΣΗ ...ΠΟΤΕ ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΠΙΛΗΠΤΙΚΟ 36ΧΡΟΝΟ ΜΠΟΥΧΕΣΑ ΠΟΥ ΟΤΑΝ ΕΧΑΝΕ ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΕΣΤΕΛΝΕ ΣΕ ΣΚΛΑΒΟΠΑΖΑΡΑ ΤΗΣ ΑΙΓΥΠΤΟΥ ΤΟΥΣ ΕΛΛΗΝΕΣ ΚΑΙ ΤΑ ΚΑΡΑΒΙΑ ΤΟΥ ΕΠΕΣΤΡΕΦΑΝ ΜΕ ΑΙΓΥΠΤΙΟΥΣ ΕΠΟΙΚΟΥΣ .

ΣΥΜΦΩΝΩ ΚΑΙ ΣΥΜΠΛΗΡΩΝΩ

Ο ...ΣΤΡΑΤΗΓΟΣ ΙΜΠΡΑΗΜ ΗΤΑΝ ...ΟΙ ΓΑΛΛΟΙ ΑΞΙΩΜΑΤΙΚΟΙ ΤΟΥ ΚΑΙ Ο ΜΠΕΗΣ ΝΕΝΕΚΟΣ ΚΑΙ ΜΟΝΑΔΙΚΟ ΠΡΟΣΟΝ ΤΟΥ ΗΤΑΝ ΠΩΣ ΗΤΑΝ ΓΙΟΣ ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΙΑ ΤΗΣ ΑΙΓΥΠΤΟΥ ΠΟΥ ΤΟΝ ΕΣΤΕΙΛΕ ΝΑ ΚΑΤΑΠΝΙΞΕΙ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΜΕ ΑΝΤΑΛΛΑΓΜΑ ΤΗΝ ΚΡΗΤΗ... ΚΑΤΟΠΙΝ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΠΥΛΗ . ΣΤΑ ΒΑΘΥΤΕΡΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΩΝ ΑΙΓΥΠΤΙΩΝ ΗΤΑΝ Η ΔΟΛΙΑ ΚΑΤΑΛΗΨΗ ΤΗΣ ΠΕΛΟΠΟΝΗΣΣΟΥ ΜΕΣΩ ΕΠΟΙΚΙΣΜΟΥ ΑΙΓΥΠΤΙΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΗΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΚΑΙ ΠΑΕΙ ΛΕΓΟΝΤΑΣ ΜΕΧΡΙ Η ΟΘΩΜΑΝΙΚΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ ΝΑ ΑΛΛΑΞΕΙ ΕΔΡΑ .

Φόρτωση περισσότερων σχολίων
ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΣΧΟΛΙΟΥ
Απομένουν χαρακτήρες
* Υποχρεωτικά πεδία

Δείτε Επίσης

palia-athina_main01

Ένα πολύ ενδιαφέρον ρεπορτάζ για το Βασιλικό Θέατρο της Αγίου Κωνσταντίνου όταν πρωτολειτούργησε. Συνοδεύεται από μια περιήγηση στα πέριξ που κάθε άλλο θύμιζαν παρά κουλτούρα...

1