Ηλέκτρα Μπαρούτα: Το πρωί στην Ευελπίδων, το βράδυ στο θέατρο

Η Ηλέκτρα Μπαρούτα υποδύεται φέτος τη Μαρία στην παράσταση «Γέρμα - Η ανεκπλήρωτη», που ανεβαίνει στο Θέατρο Τέχνης Καρόλου Κουν σε σκηνοθεσία της Μαρίας Πρωτόπαπα, και είναι πρόθυμη να μου αναφέρει τους λόγους που αυτό το έργο θεωρείται ένα από τα πιο εμβληματικά του Λόρκα. «Η “Γέρμα” κατορθώνει ένα μεγάλο άλμα: να συνδέσει στον υπαρξιακό ίλιγγο του έρωτα, την έννοια της γονιμότητας με την έννοια της δημιουργίας, έτσι όπως αυτή υπερβαίνει τα φύλα, τη βιολογία, τον κοινωνικό χωροχρόνο. Ενώ ταυτόχρονα αγκαλιάζει την εσωτερική ανάγκη του ανθρώπινου όντος να ορίσει τη ζωή του σύμφωνα με τις επιλογές του».

Γραμμένο την περίοδο του Μεσοπολέμου, με την πρεμιέρα της πρώτης παράστασης να γίνεται στη Μαδρίτη στις 29 Δεκεμβρίου του 1934, το έργο αντανακλά και τις εντάσεις της Ισπανίας πριν από τον Εμφύλιο. Η βία στο τέλος του δεν είναι τυχαία: μια κοινωνία που δεν βρίσκει ειρηνική διέξοδο είναι επόμενο να οδηγηθεί στην καταστροφή. Σε μια περίοδο άνθησης των τεχνών, όπου οι καλλιτέχνες όπως ο Λόρκα παίρνουν σαφή θέση, το θέατρο γίνεται χώρος έντονης κοινωνικής κριτικής. Ο Λόρκα εξακολουθεί να είναι επίκαιρος. Το επιβεβαιώνει η παράσταση, αλλά και η επερχόμενη μεγάλη κινηματογραφική παραγωγή που βασίστηκε στο έργο του, το «La Bola Negra», με πρωταγωνίστριες την Πενέλοπε Κρουζ και την Γκλεν Κλόουζ. Η Ηλέκτρα απολαμβάνει την πρόκληση της συμμετοχής της σε μια τέτοια σημαντική παράσταση:

«Θεωρώ πολύ εύστοχη δραματουργικά τη σύλληψη της Μαρίας. Εχει μια τρομερή δύναμη ως καλλιτέχνις. Ξέρει να παλεύει με το ντουέντε, όπως θα έλεγε ο Λόρκα. Κι αυτό με συγκινεί αφάνταστα. Η πίεση και οι δυσκολίες γύρω από τη μητρότητα είναι κάτι που συζητιέται πολύ στη σύγχρονη κοινωνία. Επομένως θεωρώ την παράσταση επικαιροποίηση των σύγχρονων γυναικείων ανησυχιών για καριέρα, οικογένεια και προσωπική ταυτότητα. Στο έργο σε κερδίζει η αναζήτηση της αλήθειας. Η Γέρμα σαν άλλος Οιδίποδας αναζητάει την αλήθεια - ποια είναι και για ποιον λόγο δεν κάνει παιδιά. Θέτει ένα ουσιώδες ερώτημα “Ποιος στ’ αλήθεια είσαι και γιατί;”. Η πρωταγωνίστρια του Λόρκα δεν γνωρίζει, ψάχνει. Απομακρύνεται από το σπίτι της -σύμβολο της ασφάλειας, του οικείου, της οικογένειας, της ηθικής- για να βρει την αλήθεια. Ισως πρέπει να φύγεις μακριά από το σπίτι σου για να συναντήσεις τον εαυτό σου».

Eίναι πρόσωπο οικείο, αγαπημένο και καθιερωμένο πλέον στο τηλεοπτικό και το θεατρικό τοπίο. Παρακολουθώντας την παράσταση στο υπόγειο της Πεσμαζόγλου 5, με τους δυνατούς προβολείς να πέφτουν πάνω της, παρατηρώ ότι οι θεατές χειροκροτούν όταν εκείνη βγαίνει στη σκηνή. Της το λέω όταν συναντιόμαστε. «Πρωταρχικός στόχος μου είναι να είμαι αληθινή, αυθεντική. Οταν προσπαθείς να αρέσεις, είναι σαν να προσπαθείς να γίνεις κάτι άλλο από αυτό που πραγματικά είσαι για λίγη αποδοχή, για λίγη αγάπη. Αξίζει; Ηρθαμε σε αυτόν τον κόσμο για τόσο λίγο και αν έχει κάτι νόημα είναι να συναντήσουμε τον εαυτό μας μακριά από τις προσδοκίες των “σημαντικών άλλων” της ζωής μας. Κι εκεί είναι που κάποιος γίνεται πραγματικά όμορφος: όταν δεν προσποιείται, όταν δεν φοβάται να είναι αληθινός».

Ως Ματίλντα στο «Βραχιόλι της Φωτιάς» ξετύλιξε τον ρόλο της μέσα στα δεινά και τις ανακατατάξεις του 20ού αιώνα. Πόσο την αγχώνει η εικόνα του 21ου σε κοινωνικό και πολιτικό επίπεδο; «Με τρομάζει. Το ανθρώπινο είδος φαίνεται πως απέτυχε. Αν υπάρχει κάτι που δεν έχει χαθεί τελείως, είναι ότι ακόμα τρομάζουμε. Γιατί όσο μας τρομάζει το σκοτάδι, σημαίνει ότι δεν το δεχτήκαμε ολοκληρωτικά. Η ελπίδα δεν είναι ότι ο κόσμος θα σωθεί μόνος του. Η ελπίδα είναι ότι υπάρχουν ακόμα άνθρωποι που αντιστέκονται στο σκοτάδι».

Τη φετινή τηλεοπτική σεζόν συμμετέχει στην τηλεοπτική σειρά «IQ 160» στο STAR αλλά και στον δεύτερο κύκλο της σειράς «Ο Γιατρός» στον ALPHA. Η νεαρή ηθοποιός επιλέγει ρόλους που τη συνδέουν συναισθηματικά με τη ζωή, όχι μόνο στα θεάματα, αλλά και στη μαχόμενη δικηγορία. «Θέλοντας να τελειώσω τις σπουδές μου στη Νομική, εργάζομαι και ως βοηθός δικηγόρου στα δικαστήρια. Κάθε μέρα στην Ευελπίδων βλέπω πολλά, συναντάω τοξικοεξαρτημένους, Ρομά, ιερόδουλες, μετανάστες, ντιλεράδες, ανθρώπους του λεγόμενου περιθωρίου, ψημένους από τη ζωή. Πονάω μαζί τους όταν χάνουν την ελευθερία τους - εκείνη τη δύσκολη στιγμή που ακούνε ότι θα προφυλακιστούν. Η απώλεια της ελευθερίας είναι κάτι φρικτό. Από διαλυμένες οικογένειες, ατέρμονη μοναξιά, δεν είχαν στον ήλιο μοίρα πρoτού πάρουν τον δρόμο της παρανομίας».

Με καθημερινές ιστορίες συγκρούσεων μυθοπλαστικες ή διά ζώσης είναι λογικό οι μύθοι της να αποδομούνται, σχολιάζω. «Υπάρχει μια στιγμή όπου καταρρέουν, καταστρέφονται τα παραμύθια, πρίγκιπες και πριγκίπισσες εξαφανίζονται σαν κολοκύθα, αφήνοντάς σε μόνο μπροστά στη σκληρή πραγματικότητα. Τρως ένα γερό χαστούκι και, ύστερα, ξαναχτίζεις σιγά-σιγά τον κόσμο σου όπως εσύ θες», απαντά. Γι’ αυτό ανατοροφοδοτείται καθημερινά: «Διαβάζω, αθλούμαι, ακούω μουσική, συζητάω με φίλους, γελάω, βλέπω ταινίες, κοιμάμαι καλά, κάνω μικρές αποδράσεις από την πόλη, ενημερώνομαι, έχω τα μάτια μου ανοιχτά και το διάβασμα με βοηθάει σε αυτό. Αυτό τον καιρό ξαναδιαβάζω ένα βιβλίο που με καθόρισε. Πρόκειται για το “Γυναίκες που τρέχουν με τους λύκους” της Κλαρίσα Πίνκολα Εστές, που είναι γιουνγκιανή ψυχαναλύτρια. Είναι συναρπαστικό, γεμάτο μύθους και ιστορίες από όλο τον κόσμο - λειτουργεί ως κάλεσμα να ξαναβρούμε την άγρια, ενστικτώδη και αδάμαστη φύση μας ως γυναίκες, ως άνθρωποι».

Μιλάει με ενθουσιασμό για τις σταθερές της αξίες. «Αγαπώ πολύ την οικογένειά μου. Οι γονείς μου ξεκίνησαν από το μηδέν και έχτισαν μαζί μια ολόκληρη ζωή. Εκαναν το μεγάλο άλμα. Είμαι περήφανη για αυτούς. Η αδελφή μου είναι η δύναμή μου, ο άνθρωπος που με έβγαλε στη ζωή. Η Βερδικούσια είναι το χωριό μας. Εκεί ο χρόνος κυλάει διαφορετικά, ατενίζεις την απεραντοσύνη του Θεσσαλικού κάμπου, τη θέα του μυθικού Ολύμπου. Από εκεί έχω τις πιο γλυκές αναμνήσεις στα ανέμελα παιδικά μου χρόνια, τους πρώτους έρωτες. Από μικρή περίμενα πώς και πώς τις διακοπές μας. Ξυπνάς και βλέπεις τον ήλιο να βγαίνει, τρώγοντας ρυζόγαλο από τα χέρια της γιαγιάς. Είναι το δικαίωμά μου στη γαλήνη, μια γητειά που θα κρατάει για πάντα». Στη Βερδικούσια τα θαύματα γίνονται εφικτά. Η ανάκληση του χρόνου εκεί γίνεται θεμέλιο ποιότητας για τον καλλιτέχνη.