Μαρία Αλιφέρη στο Gala: Το «Σας αγαπώ» είναι το μεγαλύτερό μου παράσημο
Με δημοτικότητα ακλόνητη, συνειδητές επαγγελματικές επιλογές και βαθιά ειλικρινή προσωπική στάση απέναντι στον κόσμο και τη ζωή, η δημοφιλής ηθοποιός πιστεύει ότι αν η τέχνη δεν σε κάνει καλύτερο άνθρωπο, τότε κάτι πάει στραβά
Εδώ και αρκετά χρόνια ονειρευόμουν να γνωρίσω τη Μαρία Αλιφέρη. Στις περιπτώσεις όπου ανέφερα το όνομά της διαπίστωνα πως η εικόνα της εκπάγλου καλλονής με τα ξανθά μαλλιά και τα γαλάζια μάτια, της απαστράπτουσας αισθαντικής τηλεπερσόνας της την ακολουθούσε. Οι ευκαιρίες να τη συναντήσω δεν ήταν πολλές, αλλά η κομεντί «Ο έρωτας γράφεται...» που είδα στα Village μου έδωσε την αφορμή. Ετσι, μια κρύα νύχτα του χειμώνα θα βρεθούμε στη σουίτα του 5ου ορόφου του «Zeus Wyndham Grand Athens» της πλατείας Καραϊσκάκη, δίπλα στο Θέατρο Αλμα, όπου στο έργο «Blue Train» ενσαρκώνει τη μητέρα του πρωταγωνιστή, Σοφία.
Μπαίνοντας στον χώρο και σκορπίζοντας τη λαμπερή αύρα της μαζί με το άρωμά της από νερολί και σάνδαλο, καθόλου δεν δυσκολευτήκαμε να την ταυτίσουμε με την οικεία εικόνα στο δημοφιλές τηλεπαιχνίδι των 80s, τα «Τετράγωνα των αστέρων», που την έκανε διάσημη. Τέσσερις δεκαετίες μετά το «Σας αγαπώ», την ανακαλύπτει και μια νέα γενιά θεατών μαζί με όλους εκείνους «που μεγάλωσε», όπως λέει χαριτολογώντας.
Γρήγορα ανοίγεται σε όσα την περιβάλλουν: το θέατρο, τις συνεργασίες, τη σχέση με το κοινό, τον τρόπο με τον οποίο στεκόμαστε μέσα σε έναν κόσμο που συχνά μοιάζει να ακροβατεί στο χείλος της καταστροφής. «Το πιο σημαντικό είναι να είμαστε μεγαλωμένοι στην ψυχή και τη συνείδηση.
Επεται η επικοινωνία με τους φίλους, τους αγαπημένους, τον κόσμο. Πρώτα, όμως, πρέπει να τα έχουμε καλά με την ψυχή μας, δουλεύω γι’ αυτό συνεχώς. Θυμάμαι, όταν είπα το πρώτο “Σας αγαπώ” στον κόσμο που με έβλεπε, είχε βγει σαν ρουκέτα, χωρίς να ξέρω πώς. Δεν θα ξεχάσω ποτέ εκείνη τη στιγμή που από την αγάπη που εισέπραττα από τους τηλεθεατές μού βγήκε αυθόρμητα. Ο κόσμος το αγκάλιασε και ακόμα και σήμερα το επαναλαμβάνω. Αυτό το “Σας αγαπώ” είναι το μεγαλύτερό μου παράσημο. Πέρα από την αναγνωρισιμότητα ή τις επιτυχίες, είναι συγκινητικό να βλέπεις ότι έχει αφήσει ένα σημάδι στις καρδιές των ανθρώπων».
«Ζούμε μέσα στην αποθέωση της νεότητας. Δεν μπορείς να κυνηγάς τον χρόνο όμως, περπατάς μαζί του αξιοποιώντας την κάθε στιγμή»
Μεγαλωμένη σε ένα χωριό της Σπάρτης, με γονείς αγρότες και δύο αδέρφια που έγιναν επιστήμονες, η Μαρία ξεκίνησε σπουδάζοντας στη Νομική, αλλά η επαφή με το θέατρο άλλαξε τη ζωή της. Εκτοτε αφοσιώθηκε στο επάγγελμα, στη διδασκαλία και την προσωπική ανάπτυξη μέσω της τέχνης. Οι ρόλοι που ερμηνεύει, ακόμα και οι πιο ακραίοι ή αμφιλεγόμενοι, της προσφέρουν ευχαρίστηση και χώρο για δημιουργία. Εχει παίξει τα πάντα, ακόμα και ηλικιωμένες γιαγιάδες πριν από δεκαετίες, και δεν διστάζει να μεταμορφωθεί, να ερμηνεύσει ό,τι η ίδια δεν είναι - το θεωρεί πρόκληση. «Εχω γράψει πάνω από 50 χρόνια δουλειάς και έχω εργαστεί χωρίς ανάπαυλα. Εχω επηρεαστεί βαθιά από τους ρόλους μου σε τραγωδία, μιούζικαλ, κωμωδία, δράμα. Ολες οι γυναίκες που έχω ερμηνεύσει είναι κλασικές και ζουν μέσα μου διαπαντός».
Παραδίδει διαλέξεις όπου συνδυάζει την υποκριτική με το ψυχόδραμα. «Ο ηθοποιός παίζει κυρίως με την ψυχή του. Ολα όσα διδάσκω έχουν στόχο να ανοίξει ο άνθρωπος στην αυτογνωσία, στην κάθαρση-ίαση. Και, κυρίως, να το μοιραστεί. Με την τέχνη μαθαίνεις να πολεμάς ουσιαστικά, χαμηλόφωνα, όχι κραυγάζοντας. Από την πρώτη μέρα στη δραματική σχολή άρχισα να δουλεύω βασανιστικά τον εαυτό μου για να ανταποκριθώ στις προκλήσεις, στους ρόλους μου. Και συνεχίζω έτσι μέχρι σήμερα. Από τους δασκάλους μου, και κυρίως από τον Μινωτή, κρατάω ότι ο καλλιτέχνης πρέπει να έρχεται σε επαφή με το μυστήριο, το μεταφυσικό. Το πιο σημαντικό είναι η δουλειά που κάνουμε με το μέσα μας, όχι μόνο το φαίνεσθαι. Αν η τέχνη δεν σε κάνει καλύτερο άνθρωπο, κάτι πάει στραβά».
Η διδασκαλία της δεν περιορίζεται στη γνώση που αντηχεί ως κύμβαλο, αλλά στην κατανόηση και την εσωτερική ανάπτυξη. «Η εποχή μας είναι γεμάτη πληροφορία, αλλά φτωχή σε ουσιαστική μάθηση και επικοινωνία. Επείγει η αυτογνωσία. Ζούμε μέσα στην αποθέωση της νεότητας. Δεν μπορείς να κυνηγάς τον χρόνο όμως, τον αφήνεις να περνάει και περπατάς μαζί του αξιοποιώντας την κάθε στιγμή. Είναι απαράβατος νόμος: γεννιόμαστε, μεγαλώνουμε, φεύγουμε - καλύτερα να ζεις με πλήρη συναίσθηση». Το ταλέντο είναι σημαντικό, χρειάζεται δουλειά και συνεχή εξέλιξη όμως.
«Ο ηθοποιός δεν τελειώνει ποτέ. Κάθε δουλειά σε διευρύνει, σε αλλάζει. Ακόμα και η διασημότητα σημαίνει ευθύνη, λειτουργείς ως πρότυπο στους νεότερους. Για μένα η τέχνη είναι έρωτας - θέλει πάθος, αφοσίωση, έμπνευση και χίλια άλλα που τα ξέρουμε οι ερωτευμένοι».
«Για μένα η τέχνη είναι έρωτας - θέλει πάθος, αφοσίωση, έμπνευση και χίλια άλλα που τα ξέρουμε οι ερωτευμένοι»
Επαιξε δίπλα στους ζεν πρεμιέ, βίωσε μεγάλους έρωτες με σημαντικούς άνδρες. Ομως για την ομορφιά έχει δική της άποψη. «Δεν βρίσκεται στην εικόνα, αλλά στην αύρα του ανθρώπου. Η εσωτερική ομορφιά, η καλοσύνη και η ενσυναίσθηση είναι αυτά που μετράνε, όχι τα σχήματα ή η εξωτερική εμφάνιση». Ο έντονος φεμινισμός των 70s παρουσιάζει τεράστιες αποκλίσεις με τον σημερινό, ο ρόλος άνδρας-κυνηγός δεν υφίσταται, η ανδρική ταυτότητα αναδομείται, η πατριαρχία στοχοποιείται. Πώς βλέπει την κρίση της αρρενωπότητας; «Θεωρώ ότι πρέπει να αποφεύγονται οι ακραίες θέσεις. Οι εποχές που ζήσαμε ήταν πιο ουσιαστικές και ανθρώπινες, με στόχους και ελπίδες. Το παλέψαμε από κοινού. Η γυναίκα έχει κερδίσει πολλά, η ισορροπία είναι σημαντική. Η δική μου επανάσταση ήταν ότι έγινα ηθοποιός ξεκινώντας από ένα χωριό 400-500 κατοίκων, χωρίς διασυνδέσεις, με γονείς αγρότες. Ηταν μια σημαντική προσωπική νίκη, πολύ περισσότερο από οποιαδήποτε ακραία δήλωση. Ολα τα υπόλοιπα ήρθαν αρμονικά».
Ο ρόλος της ως συγγραφέα στην κομεντί του Βασίλη Μυριανθόπουλου «Ο έρωτας γράφεται...» δεν απέχει από την καθημερινότητά της, τα βιβλία τη συντροφεύουν. «Η λογοτεχνία, οι μεγάλοι Ελληνες συγγραφείς όπως ο Παπαδιαμάντης ή ποιητές όπως ο Ρίτσος μπορούν να βοηθήσουν στην εσωτερική ανάπτυξη. Σήμερα παρατηρώ απομόνωση και μοναξιά, αλλά ελπίζω ότι η παιδεία και η σωστή καθοδήγηση μπορούν να φέρουν ξανά την επικοινωνία. Η γνώση δεν είναι απλώς πληροφόρηση· είναι η ικανότητα να καταλαβαίνεις, να νιώθεις, να ανοίγεσαι. Εχουμε εμπλακεί σε έναν κυκεώνα ασταμάτητης προφορικότητας χωρίς ουσία».
Προτού φύγει της ζητάμε να φωτογραφηθεί με τον καθέναν μας ξεχωριστά. Διαπιστώνω πως το δόσιμό της στον κόσμο είναι ένα ακόμα από τα εκατοντάδες πράγματα που της δίνουν ενέργεια και χαρά και που καθόλου δεν της αφαιρούν. Μας αγκαλιάζει ζεστά και αυθόρμητα, αποχαιρετώντας μας, σε ένα έμπρακτο δικό της «Σας αγαπώ» ◆
info
«Blue Train»: Θέατρο Αλμα (Ακομινάτου 15, Αθήνα), έως 24/2
Μake-up/Hair: Μόρφη Μενεμένογλου. Ρούχα: July Twο, Zara Woman. Ευχαριστούμε το «Zeus Wyndham Grand Athens» (Μεγ. Αλεξάνδρου 2, Αθήνα, τηλ.: 216 8009900) για τη φιλοξενία της φωτογράφησης.
