Βασίλης Στεφανακίδης

Εν πολλοίς, όντως πολλές από τις αναγκαίες καθημερινές συναλλαγές του πολίτη με το Δημόσιο έχουν απλοποιηθεί και η συγκέντρωση χαρτούρας έχει μειωθεί. Οχι πως είναι όλα πλέον αυτοματοποιημένα, αλλά εν πάση περιπτώσει είναι καλύτερα - προφανώς, όχι για όλους...

Για παράδειγμα, οι συμπολίτες μας κάποιας ηλικίας που δεν έχουν εξοικείωση με τον χειρισμό των κομπιούτερ, των πλατφορμών και όλων των ενεργειών που απαιτούνται για την υποβολή αιτήσεων, εγγράφων, ενστάσεων, διορθώσεων λαθών, ακόμα και της φορολογικής τους δήλωσης είναι υποχρεωμένοι να χρησιμοποιούν άλλους, πιο ενταγμένους στην ψηφιακή εποχή. Κι αν δεν είναι του οικογενειακού περιβάλλοντος, υποχρεώνονται να πληρώνουν για τις υπηρεσίες αυτές κάποιον λογιστή ή «κομπιουτερά»! Αυτό όμως είναι το λιγότερο, αφού οι εποχές αλλάζουν με μεγάλες ταχύτητες, ο κόσμος προχωρά και οι νέες τεχνολογίες είναι μοιραίο να μπουν στη ζωή μας.

Τι γίνεται όμως στις περιπτώσεις όπου την ηλεκτρονική υποβολή των όποιων δικαιολογητικών, πιστοποιητικών σε κάποια δημόσια υπηρεσία πρέπει να την ελέγξει στο τέλος κάποιος υπάλληλος και να δώσει το ΟΚ για την περάτωση της υπόθεσης; Ε, λοιπόν, όπου απαιτείται φυσικός έλεγχος από υπάλληλο και όχι από το λογισμικό του συστήματος, εκεί υπάρχει πρόβλημα. Βλέπετε, ένας έξυπνος ρομποτικός τηλεφωνητής μπορεί να αντικαταστήσει μόνο κάποιες τυποποιημένες απλές οδηγίες και απαντήσεις. Ακόμα και η ενσωμάτωση της Τεχνητής Νοημοσύνης στο λογισμικό έχει πολλά κενά και δεν μπορεί να δώσει λύσεις σε πιο σύνθετες περιπτώσεις και στο τέλος μόνο ο άνθρωπος μπορεί να ξεπεράσει τα μη προβλεπόμενα στον προγραμματισμό των μηχανών.

Και εκεί είναι που υπάρχει το πρόβλημα. Προς επίρρωσιν, θα σας διηγηθώ εν τάχει μια περίπτωση που μου μετέφεραν και έχει να κάνει με το Κτηματολόγιο, όπου θεωρητικά όλα γίνονται τάχιστα πλέον με το πάτημα ενός κουμπιού, χωρίς τη μεσολάβηση υπαλλήλων και συναλλασσομένων.

Πριν από δύο χρόνια ένας πολίτης αγόρασε ένα διαμέρισμα από έναν κατασκευαστή, πήρε το δάνειό του, υπέγραψε το συμβόλαιο και εγκαταστάθηκε στο νέο του σπίτι. Η συμβολαιογράφος του υπέβαλε ηλεκτρονικά το συμβόλαιο στο Κτηματολόγιο Αθηνών για μεταγραφή ώστε να αποκτήσει και με τη βούλα τίτλους ιδιοκτησίας.

Μετά από δύο και πλέον χρόνια, όμως, αίφνης ο αγοραστής πήρε ένα μήνυμα πως το συμβόλαιό του δεν είναι μεταγράψιμο και επομένως δεν έχει τίτλους ιδιοκτησίας. Λίγο προτού πάθει εγκεφαλικό, ενημέρωσε τη συμβολαιογράφο του που έκανε όλες τις διαδικασίες, η οποία με τη σειρά της μπήκε στην πλατφόρμα του Κτηματολογίου όπου διαπίστωσε ότι:

• ■ Για το συμβόλαιο του πελάτη της δεν υπήρχε καμιά παρατήρηση. Ηταν άψογο.
• ■ Μια άλλη συμβολαιογράφος, όμως, αυτή που έκανε τη σύσταση οριζόντιας ιδιοκτησίας και τις σχετικές διορθώσεις, έκανε λάθος σε κάποια ποσοστά που αφορούσαν κοινόχρηστους χώρους και κατά συνέπεια -και σωστά- θεωρήθηκε από τον υπάλληλο, που έπιασε μετά από δύο και πλέον χρόνια τον σχετικό φάκελο, άκυρο το εν λόγω συμβόλαιο.
• ■ Οι παράπλευρες απώλειες είναι να θεωρηθούν άκυρα και όλα τα συμβόλαια των ιδιοκτητών των διαμερισμάτων που συντάχθηκαν και υποβλήθηκαν στο Κτηματολόγιο διότι υπάρχει «αιτιώδης συνάφεια»!

Φυσικά, δεν θέλω να σκεφτώ τι Γολγοθάς περιμένει όλους αυτούς που νόμιζαν πως είναι ιδιοκτήτες των σπιτιών όπου διαμένουν για να διορθωθούν εξαρχής όλα τα συμβόλαια, αρχής γενομένης από τη σύσταση και την αλλαγή των χιλιοστών ενός εκάστου διαμερίσματος. Χώρια που όσοι δανείστηκαν αντιμετωπίζουν πρόβλημα με την τράπεζά τους γιατί δεν μπορούν να εγγράψουν υποθήκη στο ακίνητο που αυτή τη στιγμή είναι κυριολεκτικά στον αέρα!

Κι όλα αυτά, γιατί η ψηφιακή διαδρομή καταλήγει σε υπάλληλο ο οποίος χρειάστηκε δύο χρόνια για να ελέγξει την εν λόγω οικοδομή και τα υποβληθέντα συμβόλαια με τα τοπογραφικά και τα λοιπά πιστοποιητικά που συνοδεύουν το κάθε συμβόλαιο και τώρα πρέπει να ξαναρχίσουν όλα από την αρχή.

Δεν ξέρω αν στέκει κάποια δικαιολογία στη συγκεκριμένη περίπτωση, αλλά το βέβαιο είναι πως, προτού ηλεκτρονικοποιηθούν και γίνουν απρόσωπα τα πάντα, ο σχετικός έλεγχος διεκπεραιωνόταν το πολύ σε μια εβδομάδα.

Μετά ταύτα, αυτοί οι ταλαίπωροι πολίτες εναντίον ποίου πρέπει να στραφούν για να βρουν το δίκιο τους; Εναντίον του υπαλλήλου, της συμβολαιογράφου που έκανε το αρχικό λάθος, της Διεύθυνσης του Κτηματολογίου ή της... πλατφόρμας;