Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου: Η συμφωνία ΕΕ-Τουρκίας «ροκανίζει» το Ευρωπαϊκό οικοδόμημα

Η επαναπροώθηση των προσφύγων και μάλιστα συλλογικά απαγορεύεται από του διεθνείς κανόνες, πολύ περισσότερο μάλιστα όταν αυτό αφορά σε μια χώρα όπως είναι η Τουρκία, η οποία δεν χαρακτηρίζεται ως ασφαλής σύμφωνα με το ευρωπαϊκό δίκαιο, επισημαίνει η «Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου» σε ανακοίνωσή της, η οποία δεν είναι και τόσο θετική για τις Ευρωπαϊκές ηγεσίες.

Η Ένωση, θέτει ερωτηματικά στις κυβερνήσεις και τα lobby που στήριξαν το σχέδιο αυτό, ενώ κάνει λόγο για ροκάνισμα των δικαιοπολιτικών και δημοκρατικών  θεμελίων του Ευρωπαϊκού οικοδομήματος.

Κατ' αρχάς, η «Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου», υπογραμμίζει  ότι η πρόσφατη (18 Μαρτίου 2016) συμφωνία της Ευρωπαϊκής Ένωσης-Τουρκίας αναφορικά με το προσφυγικό ζήτημα «δημιουργεί περισσότερα προβλήματα από όσα επιδιώκει να επιλύσει» και συνεχίζει:

«Τα κατά τα λοιπά "αδιαπραγμάτευτα" δικαιώματα του ανθρώπου, εν προκειμένω των προσφύγων και των μεταναστών, έγιναν απλό χαρτί στο τραπέζι της ευρω-τουρκικής διαπραγμάτευσης».

Η επίκληση της τήρησης του διεθνούς δικαίου γίνεται προσχηματικά, υπογραμμίζει η Ένωση, καθώς τουλάχιστον δύο σημεία της συμφωνίας παρουσιάζουν προβλήματα νομικής φύσης. Τα σημεία αυτά είναι:

Πρώτον: Σημείο 1 της συμφωνίας. Θα επιστρέφονται στο εξής από την Ελλάδα στην Τουρκία όσοι δεν δικαιούνται διεθνούς προστασίας Ωστόσο, η επαναπροώθηση (σε μη ασφαλή χώρα) και μάλιστα συλλογικά απαγορεύεται. Για να χαρακτηριστεί μια χώρα ασφαλής το Ευρωπαϊκό Δίκαιο θέτει σειρά προϋποθέσεων, τις οποίες η Τουρκία σήμερα δεν πληρεί: μια ασφαλής χώρα είναι σε θέση να εξετάσει και να αποδώσει προσφυγικό καθεστώς, δεν επαναπροωθεί σε μη ασφαλείς χώρες και προστατεύει τη ζωή και από την άσκηση βασανιστηρίων και ατιμωτικής μεταχείρισης χωρίς διάκριση καταγωγής, γλώσσας ή θρησκείας.

Δεύτερον: Σημείο 2 της συμφωνίας. Για κάθε Σύρο που επιστρέφεται στην Τουρκία από τα Ελληνικά νησιά θα υπάρξει ένας Σύρος που θα εγκατασταθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το σημείο 2 της συμφωνίας βρίσκεται σε ευθεία αντίθεση με την αρχή του προσφυγικού δικαίου που δεν επιτρέπει κριτήρια επιλογής με βάση την εθνικότητα. Δεν ρυθμίζεται η τύχη των μη Σύρων προσφύγων ούτε δίνονται εγγυήσεις για τον έλεγχο ευαλωτότητας. Επίσης, δεν είναι ξεκάθαρο εάν η επανεγκατάσταση θα εφαρμοστεί και για όσους αιτούντες άσυλο βρίσκονται στην Ελλάδα.

Τα επίμαχα σημεία της ευρωτουρκικής συμφωνίας, τονίζει η Ένωση, «έχουν σαφή προβλήματα εναρμόνισης ως προς τη Σύμβαση της Γενεύης για τους Πρόσφυγες, την Οδηγία 2013/32 και την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου».

Κατόπιν αυτών η Ένωση υπογραμμίζει:

«Ας αναλογιστούν οι κυβερνήσεις και τα lobby που στήριξαν το σχέδιο αυτό ότι εντέλει μπορεί να «σώσουν» την Ευρώπη από κάποιες εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους, όμως θα έχουν ροκανίσει τα δικαιοπολιτικά και δημοκρατικά θεμέλια ενός οικοδομήματος που στηρίζεται στη χωρίς εξαιρέσεις τήρηση του δικαίου.

Ενός οικοδομήματος για το οποίο οι προηγούμενες γενιές Ευρωπαίων κυριολεκτικά μάτωσαν. Αυτός είναι ένας ορατός κίνδυνος που πρέπει να αντιμετωπίσουμε: όχι μόνο το ίδιο το προσφυγικό, το κύρος του ευρωπαϊκού και διεθνούς δικαίου αλλά κυρίως την αναδίπλωση της Ευρώπης σε ένα άλλο πολιτικό παράδειγμα».