Οι ιστορίες αθλητών που έγιναν μαθήματα ζωής: Το τροχαίο που σημάδεψε τον Τζόρτζεβιτς, η αγκωνιά στον Ζήση και οι μάχες του Βασιλόπουλου

Ως μια συλλογή από βιωματικές εμπειρίες διάσημων, κατά το πλείστον, αθλητών, περιλαμβάνοντας όμως ιστορίες που υπερβαίνουν την καθαυτό αθλητική ιδιότητά τους, το προσφάτως εκδοθέν βιβλίο «Αθέατες νίκες» (εκδ. mvp publications) αποτελεί μια ξεχωριστή και εξόχως ενδιαφέρουσα προσέγγιση.

Διότι, μέσα από τις προσωπικές ιστορίες, συχνά τραυματικές, που παραθέτουν οι συγγραφείς Αλέξης Σπυρόπουλος και Γιώργος Αδαμόπουλος, δύο διακεκριμένοι Έλληνες αθλητικογράφοι, στην ουσία παραδίδονται εμμέσως κάποια πολύ σημαντικά μαθήματα ζωής.

Ανάμεσα σε 22 ιστορίες, όσα και τα κεφάλαια του βιβλίου «Αθέατες ιστορίες», σε συνέχεια του δημοσιεύματος στην εφημερίδα Πρώτο Θέμα και το protothema.gr με τις αφηγήσεις των Σοφοκλή Σχορτσιανίτη, Αντώνη Νικοπολίδη, Γιώργου Μπαρτζώκα, Νίκου Νταμπίζα κ.α. σταχυολογούμε εκ νέου μερικές ακόμη συναρπαστικές, αθλητικές -και όχι μόνο- ιστορίες.

Πρέντραγκ Τζόρτζεβιτς

Οι απώλειες που τον στοίχειωσαν

Σε αυτούς που έχασε, στους αγαπημένους του που έφυγαν, ένας μετά τον άλλον από δίπλα του, εστιάζει η εξομολόγηση του Πρέντραγκ Τζόρτζεβιτς για το βιβλίο «Αθέατες νίκες». Το κεφάλαιο του «Τζόλε», του Σέρβου πάλαι ποτέ αρχηγού του Ολυμπιακού, ενός παίκτη-σύμβολο αγωνιστικού πάθους και πείσματος για τους Ερυθρόλευκους, τιτλοφορείται «Ποτέ δεν είσαι έτοιμος γι' αυτό». Όπου το «αυτό» είναι, βέβαια, ο θάνατος.

Ο Τζόρτζεβιτς εκφράζει την οδύνη του και το διαρκές πένθος για τον μικρότερο αδελφό του, τον Πέταρ, ο οποίος θα σκοτωνόταν σε αυτοκινητιστικό δυστύχημα το 2007, μόλις 20 ετών.

«Με τα χρόνια, αντί να γίνεται πιο εύκολο, γίνεται όλο και πιο δύσκολο» λέει ο Πρέντραγκ Τζόρτζεβιτς για τη διαχείριση του αφόρητου πόνου που ένιωσε με τον βίαιο αποχωρισμό από τον Πέταρ -παρόλο ότι οι δυο τους δεν είχαν ζήσει αρκετά μαζί, καθώς ο «Τζόλε» είχε φύγει από τη Σερβία για ομάδες του εξωτερικού.

Αυτό όμως δεν έχει ιδιαίτερη σημασία: «Πάντοτε τον σκέφτομαι, πάντοτε υπάρχει ένα κερί στο νεκροταφείο αναμμένο για τον Πέταρ, σε τρώνε τα αν. Αν τον έφερνα στην Ελλάδα, αν το ένα, αν το άλλο. Έπειτα καταλαβαίνεις πως είναι πράγματα γραμμένα. Η μοίρα, που λένε. Πράγματα πάνω από τις δυνάμεις μας. Μια αίσθηση κενού. Εγώ εδώ, στην Ελλάδα, είχα τη στήριξη. Με απασχολούσαν η οικογένεια, το ποδόσφαιρο, τα μικρά παιδιά στο σπίτι, οι συμπαίκτες στην προπόνηση, πέφτεις πιο μαλακά. Θα έδινα τα πάντα, ό,τι έχω και δεν έχω, για να επέστρεφε. Δεν γινόταν. Υπήρξαν στιγμές σε ματς, που δεν ήμουν 100% συγκεντρωμένος. Κάποια 5-10 δευτερόλεπτα που η μπάλα έφευγε εκτός, έρχονται και περνάνε φλασιές. Μόνο τρελοί ή αναίσθητοι θα έλεγαν ότι όλα είναι εντάξει».

Ο Τζόρτζεβιτς, ένας ποδοσφαιριστής που, ενώ ήταν εμφανές πως τα έδινε όλα σε κάθε παιχνίδι, σπανίως άφηνε τα συναισθήματά του να εκδηλωθούν. Και γι' αυτό είναι πραγματικά συνταρακτική -και εξαιρετικά συγκινητική- η εκ βαθέων κατάθεσή του στους συγγραφείς του βιβλίου «Αθέατες νίκες», Αλέξη Σπυρόπουλο και Γιώργο Αδαμόπουλο.

Ο «Τζόλε» σκέφτεται τη μητέρα του, μια γυναίκα που έχασε τον σύζυγο και τον μικρότερο γιο της μέσα σε 5 χρόνια.

Ο πατέρας Τζόρτζεβιτς πέθανε κι αυτός νέος, μόλις 49 ετών. Ο αδελφός του Πρέντραγκ, είχε ήδη σκοτωθεί. Κατόπιν έφυγε ο παππούς και οι γονείς της Ελληνίδας συζύγου του, της Έλενας. Αλλά εκείνος τους κράτησε μέσα στην ψυχή του και, όπως τονίζει με έμφαση ο Πρέντραγκ Τζόρτζεβιτς «έλεγα πως κάπου είναι όλοι οι αυτοί οι άνθρωποι, πως με βλέπουν, με στηρίζουν, με θέλουν δυνατό».

Νίκος Ζήσης

Η «αγκωνιά» που άλλαξε τη ζωή του

Το 2006 στο Μουντομπάσκετ της Ιαπωνίας, ο πόιντ-γκαρντ της Εθνικής Ελλάδος, Νίκος Ζήσης υπέστη έναν φοβερό τραυματισμό. Στην αναμέτρηση εναντίον της Βραζιλίας, ο Άντερσον Βαρεζάο κατάφερε στον Νίκο Ζήση ένα αντιαθλητικό χτύπημα με τον αγκώνα στο πρόσωπο. Με συνέπεια διπλό κάταγμα στο ζυγωματικό, εξαιτίας του οποίου υπήρχε κίνδυνος ολικής ρήξης του οφθαλμού. Ωστόσο, λόγω του σοκ, όπως διηγείται ο ίδιος στο «Αθέατες νίκες», ενώ θα μπορούσε να έχει χάσει ακόμη και το ένα του μάτι, ο Νίκος Ζήσης δεν είχε πέσει καν στο παρκέ.

Στο βιβλίο των Αλέξη Σπυρόπουλου και Γιώργου Αδαμόπουλου, ο Νίκος Ζήσης μιλά εκτενώς για τον πόνο, τον σωματικό και τον ψυχικό, τη διαχείριση των τραυματισμών κάθε είδους -ιδιαίτερα, δε, της απώλειας ενός πολύ αγαπημένου προσώπου. Άλλωστε, ο Ζήσης έχει χάσει, όπως και ο Πρέντραγκ Τζόρτζεβιτς, τον αδελφό του, σε νεαρή ηλικία.

Το δίδαγμα στο οποίο καταλήγει ο Ζήσης, βάσει της προσωπικής του εμπειρίας, είναι ότι εν τέλει «πρέπει να βρεις τη δύναμη να το ξεπεράσεις μόνος σου. Δυσκολεύεσαι να το αποδεχτείς, ωστόσο η ζωή είναι μπροστά. Ό,τι κι αν συμβεί, κοιτάς μόνο μπροστά. Πρέπει να κοιτάς μόνο μπροστά».

Παρολ' αυτά, σχετικά με τον βαρύτατο τραυματισμό του στην Ιαπωνία το 2006, ένα συμβάν που θα μπορούσε να τον είχε αναγκάσει να τερματίσει πρόωρα τη σταδιοδρομία του ως μπασκετμπολίστα, ο Νίκος Ζήσης επισημαίνει το πώς συνειδητοποίησε τη σοβαρότητα της κατάστασής του μέσα από την αντίδραση του Παναγιώτη Γιαννάκη: «Στην αρχή, στο νοσοκομείο στην Ιαπωνία, όλο αυτό μου φαινόταν 'βουνό' και φυσικά πολύ δύσκολο, σχεδόν ανυπέρβλητο. Παρά το γεγονός ότι μέλη της ομάδας, ακόμη και οι συμπαίκτες μου, η δεύτερη οικογένειά μου, έρχονταν να με επισκεφθούν, σε εκείνο το δωμάτιο πέρασα και μοναχικές στιγμές. Ωστόσο, έβλεπα στο βλέμμα όλων τη στήριξή τους.

Αυτό που δεν θα ξεχάσω ποτέ είναι τον κόουτς Παναγιώτη Γιαννάκη, μια πολύ ισχυρή και δυνατή προσωπικότητα, και ως αθλητής και ως άνθρωπος, σχεδόν να 'λυγίζει' όταν με αντίκρισε μετά το χτύπημα. Εκείνος ο δυναμικός χαρακτήρας που είχε δεχτεί την αγκωνιά του Τκατσένκο στον τελικό του Ευρωμπάσκετ του 1987, ο παίκτης που βουτούσε στο παρκέ για κάθε χαμένη μπαλιά, με κοίταζε όταν ήρθε στο νοσοκομείο και βλέποντας το πρήξιμο στο πρόσωπό μου, με ρώτησε με μια δόση απρόσμενης απόγνωσης αλλά και ταυτόχρονης πατρικής στοργής στα λόγια του: 'Τι έπαθες, αγόρι μου; Πώς σου το έκανε αυτό;»

Ο Ζήσης βρήκε τη δύναμη να συνεχίσει, παρά το γεγονός ότι, όταν επανήλθε σε ενεργό δράση, για ένα διάστημα χρειάστηκε να φορά προστατευτική μάσκα στο πρόσωπο. Έπρεπε να ξεπεράσει, επίσης, το φόβο μήπως τραυματιστεί ξανά, στο ίδιο σημείο.

Και, συνοψίζοντας την πολλαπλά επώδυνη περιπέτειά του, ο Νίκος Ζήσης τονίζει πως «ίσως, μαζί με την απώλεια του αδερφού μου, ο τραυματισμός στην Ιαπωνία ήταν οι μοναδικές φορές που ένιωσα ευάλωτος. Το μπάσκετ σού διδάσκει να αντιμετωπίζεις κάθε κατάσταση, κάθε αναποδιά μέσα στην αγώνα, όμως εκείνη τη στιγμή σκεφτόμουν πως όλα τα μαθήματα στο παρκέ δεν μπορούν να εφαρμοστούν για να μου δώσουν λύση σε όσα μελαγχολικά περνούσαν από το μυαλό μου και μεγάλωναν τον πόνο στο πληγωμένο και 'τσαλακωμένο' πρόσωπό μου.

» Εμείς οι αθλητές, που πιστεύουμε στη σκληρή δουλειά και συνήθως αναλύουμε τα πάντα σε υπερθετικό βαθμό, δεν θέλουμε κάποιες φορές να μειώσουμε αυτή την προσπάθεια λέγοντας ότι αποδεχόμαστε την έννοια του πεπρωμένου. Εγώ, πάντως, πιστεύω σε αυτό. Θεωρώ πως, όταν είναι κάτι να συμβεί, θα συμβεί και ακόμη και μια δύσκολη κατάσταση θα βγάλει κάτι θετικό, διδακτικό».

Δημήτρης Γελαδάρης

Μια δύναμη αλλιώτικη

Ένα από τα πιο συγκινητικά, πιο ασυνήθιστα και ασφαλώς πιο διδακτικά κεφάλαια του βιβλίου «Αθέατες νίκες» φέρει τον αλλόκοτο τίτλο «Μπαμπά, ακόμη σχολείο πας;» και αφορά στην πορεία ζωής του Δημήτρη Γελαδάρη.

Ενός επαγγελματία -πλην «μη-διάσημου» θα έλεγε κανείς- ποδοσφαιριστή, με καριέρα σε ομάδες όπως ο Εθνικός Πειραιώς, ο Εργοτέλης κ.α.

Η περιπέτεια που έχει να καταθέσει στο βιβλίο ο Γελαδάρης, δεν αφορά σε κάποιο τραυματισμό ή άλλη επώδυνη εμπειρία. Έχει να κάνει με τον προσωπικό αγώνα του να ανακτήσει τη μόρφωση που στερήθηκε στα παιδικά και εφηβικά χρόνια του, καθώς ήταν αναγκασμένος να εργάζεται.

«Γεννήθηκα στο Λιανοβέργι της Ημαθίας» διηγείται ο Δημήτρης Γελαδάρης στους αθλητικούς δημοσιογράφους Σπυρόπουλο και Αδαμόπουλο. «Τρία αδέρφια, εγώ ο μεσαίος. Δυσκολία. Στέρηση. Ένας πατέρας μαχητής. Τι σε χωράφια να δουλέψει, τι σε μάρμαρα, για τον εαυτό του δεν κρατούσε δραχμή, κοιτούσε εμάς, μόνον εμάς. Δεν γινόταν να μην βοηθήσω. Έγινε μέσα μου κάτι το ακαταμάχητο. Να βοηθήσω. Στα μισά της Α΄ Γυμνασίου, στο Πλατύ, παράτησα το σχολείο.

» Σιδηροκατασκευές. Ξύπνημα στις πέντε και τέταρτο. Τρένο στις έξι παρά δέκα. Θεσσαλονίκη στις εφτά. Και δύο λεωφορεία μετά. Επέστρεφα ή με το απογευματινό τρένο ή με το βραδινό. Άμα προλάβαινα, πήγαινα και προπόνηση στο χωριό. Μια φορά, θυμάμαι, είχαμε πολλή δουλειά και ξέμεινα στο μαγαζί. Κοιμήθηκα εκεί μέσα, μόνος, μικρό παιδί, χειμώνα, δίχως θέρμανση. Η δουλειά ήταν ηλεκτροκολλήσεις. Γύριζα σπίτι και δεν έβλεπα. Κυριολεκτικά, δεν έβλεπα. Σαν να είχαν να είχαν τα μάτια μου μέσα, ξέρω γω, σύρματα, πατάτες».

Ο Γελαδάρης λέει πως, αφού ξεκίνησε την καριέρα του ως αμειβόμενος ποδοσφαιριστής, το μόνο που πραγματικά του έλειπε ήταν κάποιος που θα τον παρότρυνε να επιστρέψει στα θρανία και να τελειώσει το σχολείο. Κατά τα λοιπά, η επιτυχία του δεν μεταφραζόταν σε λούσα, αλλά στην επιστροφή του στο Λιανοβέργι και την οικογένειά του. Καθώς εν τω μεταξύ ο Γελαδάρης είχε βοηθήσει τον πατέρα του να αγοράσει ένα κοπάδι πρόβατα, όπως θυμάται ο ίδιος, «το καλοκαίρι με έπαιρναν τηλέφωνο οι συμπαίκτες μου και άκουγαν τα κουδούνια στον λαιμό των ζωντανών».

Εντούτοις, ο Γελαδάρης δεν μπορούσε να συμβιβαστεί με την ιδέα πως θα έμενε «αγράμματος» και, έτσι, αποφάσισε να φοιτήσει σε σχολείο δεύτερης ευκαιρίας, το πάλαι ποτέ «νυχτερινό». Κι αφού κατάφερε να τελειώσει το γυμνάσιο, συνέχισε στο λύκειο. Εν τέλει πήρε το απολυτήριο λυκείου σε ηλικία 40 ετών. Και, όταν αποσύρθηκε από το επαγγελματικό ποδόσφαιρο, ο Δημήτρης Γελαδάρης επέστρεψε στο μεροκάματο, ως εργάτης βιομηχανίας. Παράλληλα, συνέχισε να ασχολείται συστηματικά με το ποδόσφαιρο, αν και ερασιτεχνικά πλέον.

«Το απολυτήριο του γυμνασίου ήταν σαν να πήρα το δικό μου πρωτάθλημα. Το μεγαλύτερο, ως τότε, τρόπαιο της καριέρας μου» λέει ο Γελαδάρης. Συμπληρώνοντας ότι η αποφοίτηση από το λύκειο ήταν «το δικό μου Τσάμπιονς Λιγκ. Όσο πήγαινα σχολείο, η κόρη μου με πείραζε, 'μπαμπά, ακόμη σχολείο πας;' Στα θεωρητικά μαθήματα ήμουν καλύτερος και εννοείται πως είχα το άγχος των εξετάσεων. Μη μείνω στην ίδια τάξη. Οι συμμαθητές μου ήταν 25-60 ετών. Πήρα το απολυτήριο, με μέσο όρο 16,7. Η Σούπερ Λιγκ με βράβευσε. Ο μαθητής της χρονιάς. Ο Μάνεσης με πρόβαλε στην εκπομπή του. Η Μενεγάκη τηλεφώνησε να κατεβώ στην Αθήνα. Αλλά πήρα πολύ παραπάνω από 16,7 σε κουράγιο και δύναμη. Σαν άνθρωπος, γέμισα. Την ημέρα που μας έδωσαν τα απολυτήρια στη Δράμα, τάξη, οικογένεια, το ξενυχτήσαμε όλοι έξω ίσαμε το πρωί. Απερίγραπτη χαρά».

Παναγιώτης Βασιλόπουλος

Η σοφία ακολουθεί τον πόνο

Για μια περίοδο, το 2008, ο Παναγιώτης Βασιλόπουλος ήταν ο πιο ακριβοπληρωμένος αθλητής μπάσκετ στην ιστορία του Ολυμπιακού. Όμως, η σταδιοδρομία του σημαδεύτηκε από μια σειρά σοβαρών τραυματισμών, καθένας από τους οποίους, πέραν του πόνου και των λοιπών παρενεργειών, σύμφωνα με τον ίδιο τον Βασιλόπουλο, του άφηνε και ένα κληροδότημα γνώσης, σοφίας.

Και όταν πλέον πέρασε από το παρκέ στον πάγκο, ως προπονητής, ο Παναγιώτης Βασιλόπουλος άρχισε να νιώθει περισσότερο έτοιμος να δείξει το δρόμο σε άλλους αθλητές. Ο ίδιος λέει χαρακτηριστικά στο «Αθέατες νίκες» ότι «ακόμη και στον πάγκο πια, δεν έχω καμία παρόρμηση να βγάλω το πουκάμισο και να θελήσω να μπω να παίξω. Δεν μου κάνει αίσθηση, διότι όσα έζησα ως αθλητής, τα εύκολα, τα όμορφα, αλλά και τα δύσκολα, τα βίωσα στο έπακρο. Ήταν πιο εύκολο να βγάλω από μέσα μου τον παίκτη, διότι κουράστηκα να πονάω. Κουράστηκα να γυρίζω στο σπίτι και να μην μπορώ να καθίσω να παίξω με τα παιδιά μου.

» Παρ' όλα αυτά, οι ατυχίες μου έδειξαν ότι δεν είσαι άτρωτος, όμως δεν έχεις χάσει και τα πάντα. Μου θύμισαν πως πέφτεις, αλλά μπορείς να σηκωθείς, και ότι δεν είναι κακό να είσαι ευάλωτος. Είμαι άνθρωπος και όχι ένας πλούσιος και βολεμένος που δεν έχει πάθει ποτέ τίποτα. Βλέπεις πόσον κόσμο μπορείς να βοηθήσεις μέσα από τα δικά σου λάθη και τις αναπόφευκτες αναποδιές και δεν γίνεται να μη θέλεις να το κάνεις. Το σημαντικό είναι αυτό που έχεις πάθει και ξεπεράσει, να μην ντρέπεσαι να το κοινοποιήσεις.

» Οι παλιοί αθλητές δίσταζαν να αποκαλύψουν πόσο ευάλωτοι ήταν στους τραυματισμούς ή να παραδεχτούν δημοσίως ότι έχασαν χρήματα από δικά τους λάθη. Ντρέπονται να πουν ότι, αν και επαγγελματίες, έφτασαν στο σημείο να τους συντηρεί προσωρινά η οικογένειά τους. Αν ήμασταν από την αρχή ειλικρινείς, θα μπορούσαμε να είχαμε σώσει πολλά παιδιά από τα δικά τους λάθη. Έλεγα ότι κάποια στιγμή θέλω να πω στα παιδιά μου πως 'αξίζει να υπάρχεις για ένα όνειρο και ας είναι η φωτιά του να σε κάψει'»...