Ημέρα Μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου: Οι πορείες θανάτου που εξόντωσαν χιλιάδες

Ημέρα Μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου: Οι πορείες θανάτου που εξόντωσαν χιλιάδες

Η λευκή γενοκτονία με τις πορείες θανάτου διήρκεσε περίπου τρία χρόνια και εξόντωσε τα δύο τρίτα των εκτοπισμένων

* Της Παναγιώτας Ιωακειμίδου

Ο Λίμαν φον Σάδερς (Γερμανός στρατηγός, που είχε αναλάβει στρατιωτικός σύμβουλος και ανώτατος στρατιωτικός διοικητής του στρατού της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας κατά τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο) συνέλαβε την ιδέα της λευκής γενοκτονίας και οι Τούρκοι την εφάρμοσαν με μεγάλο ζήλο. Αυτός ο πρώην Πρώσος αξιωματικός το σχεδίασε  και οι Τούρκοι το εφάρμοσαν άψογα. Η λευκή γενοκτονία με τις πορείες θανάτου διήρκεσε περίπου τρία χρόνια και εξόντωσε τα δύο τρίτα των εκτοπισμένων.

Η εξόντωσή τους με τις πορείες θανάτου ήταν ο πιο επώδυνος θάνατος. Οι εκτοπισμοί ξεκινούσαν πάντα, όταν επικρατούσαν ακραίες καιρικές συνθήκες, δηλαδή πολύ κρύο ή πολύ ζέστη. Οι εξαντλητικές πορείες μέσα στον χειμώνα οδηγούσαν σε βέβαιο θάνατο από υπερβολικό ψύχος πολλούς από αυτούς και κυρίως τα παιδιά,τους αδύναμους και τους γέρους. Το καλοκαίρι επίσης με τους μεγάλους καύσωνες η πείνα,η δίψα και η υπερβολική ζέστη είχαν το ίδιο οδυνηρό αποτέλεσμα. Ο θάνατος ήταν βασανιστικός, γιατί ήταν αργός, αλλά σταθερός.
Τους κατοίκους των παραλίων τους εκτόπιζαν χειμώνα. Τους οδηγούσαν στα ορεινά μέρη του Πόντου, όπου οι χειμώνες ήταν βαρείς και αυτοί ήταν αμάθητοι σε ακραία καιρικά φαινόμενα. Τους συγκέντρωναν στην Σεβάστεια, η οποία βρίσκεται σε οροπέδιο,μια περιοχή όπου φυσούσαν δριμείς άνεμοι και το χιόνι έπεφτε νωρίς. Οι θαλασσινοί άμαθοι από το δριμύ ψύχος, χωρίς καμιά προστασία, χωρίς φαγητό, πέθαιναν πολύ γρήγορα.

Την αντίθετη πορεία ακολουθούσαν οι κάτοικοι από τα ορεινά του Πόντου. Καθώς κατέβαιναν κατά χιλιάδες και κατευθύνονταν προς τα παράλια, στην πραγματικότητα όμως άγνωστο για πού,  συλλάμβαναν τα  παιδιά τα έβαζαν σε βάρκες δήθεν να τα πάνε στην Αμισό, αλλά στη συνέχεια οι λεμβούχοι τα χτυπούσαν πάνω στα βράχια και τα πετούσαν στην θάλασσα.
Τους μεγάλους τους περιόριζαν μέσα σε άθλια οικήματα, με σκοπό να εξαθλιωθούν σωματικά και ηθικά. Αυτό συνέβαινε πολύ σύντομα. Πεινασμένοι,ταλαιπωρημένοι,άυπνοι οδηγημένοι από το ένστικτο της επιβίωσης τρώγανε τα φορέματα τους, τα παπούτσια τους και ό,τι έβρισκαν για να κορέσουν την πείνα τους. Θυμάμαι την γιαγιά μου, η οποία πείνασε στην πορεία προς την Συρία, να μου λέει: «πούλιμ,η πείνα σκύλ΄ υιός έν».Όσοι επιβίωναν τους έστελναν εξορία ,στους δρόμους του πουθενά,ανα 200 άτομα. Μέσα σε αυτές τις άθλιες αποθήκες στοίβαζαν και άλλους, πάνω στα σηπόμενα πτώματα. Όσοι  κατόρθωναν να ξεγελάσουν τον θάνατο,έπαιρναν τον άγνωστο δρόμο στις «πορείες θανάτου».



Μέχρι τον Νοέμβριο του 1921 είχαν συγκεντρωθεί στην Μαλάτεια 10 χιλιάδες ψυχές προερχόμενοι από Αμισό, Πάφρα, Αμάσεια, Μερζιφούντα ,Κιουμούς, Μαδενί,  Επές, Τοκάτ, τσιφλίκ κλπ. Πολλοί από αυτούς δεν πρόλαβαν να διεκδικήσουν την επιβίωσή τους ακολουθώντας τις πορείες θανάτου. Η εξορία θα ξεκινούσε όταν συμπληρωνόταν  200,αλλά ποτέ δεν γινόταν αυτό, καθώς πέθαιναν στοιβαγμένοι σε χώρους ανθυγιεινούς,μέσα στάβλους και αχυρώνες. Ο συνωστισμός, η πείνα, το δριμύ ψύχος, οι ψείρες,  οι ακαθαρσίες συνέβαλλαν στην εμφάνιση δυσεντεριών και εξανθηματικού τύφου. Καθημερινά πέθαιναν δεκάδες από αυτούς τους δυστυχείς. Μέσα σε τρεις μήνες πέθαναν περίπου 3,5 χιλιάδες άτομα. Παρακαλούσαν τους διοικούντες να τους αραιώσουν,αλλά κανείς δεν νοιαζόταν. Η ταφή των νεκρών ήταν δύσκολη κι  αυτή, γιατί η μεταφορά δεν διευκολυνόταν και οι ζωντανοί δεν είχαν σωματικές δυνάμεις να   κάνουν το καθήκον της ταφής. Μετά από 4 μήνες η κυβέρνηση ζητεί κατάλογο νεκρών κι ζωντανών. Οι νεκροί ήταν 5 χιλιάδες, το ίδιο και οι ζωντανοί.

Τον Μάιο του 1922 ξεκινάει η εφαρμογή του σχεδίου. Η Μαλάτεια περικυκλώνεται και μέσα σε 11 μέρες  4265 άντρες  και γυναικόπαιδα συλλαμβάνονται και  στέλνονται στο Βιτλίς,500 χιλιόμετρα απόσταση από την Μαλάτεια, μέσω Χαρπούτ και Διαρπεκίρ. Ενώ βρίσκονται στον δρόμο για την εξορία έρχεται νέα εντολή να παραμείνουν εκεί όπου  βρίσκονται.  Έτσι άλλοι παρέμειναν στο Χαρπούτ, άλλοι στα Άργανα, οι περισσότεροι στο Διαρπεκίρ. 



Περπατάνε μέρες χωρίς  να ξεκουραστούν, χωρίς φαγητό  και πεθαίνουν από πείνα.  Τα τούρκικα χώματα τους  κράτησαν για πάντα  στην αγκαλιά τους αδιάβαστους και άκλαυτους. Περνάνε μέσα από χωριά απολίστων τούρκων και φοβούνται μην «πειράξουν» τις γυναίκες και τα κορίτσια.  Λερώνονται  και αλείφονται με καπνιά, φοράνε κουρέλια για να μην προκαλούν.  Για κάθε ενδεχόμενο όμως είναι εξοπλισμένοι και με ρόπαλα και αποφασισμένοι για όλα. 
Αυτό που βιώνουν είναι ο «ζωντανός θάνατος». Οι εξαντλητικές πορείες λυγίζουν τους αδύναμους. Κάθε πρωί πολλοί ήταν αυτοί που δεν  ξανάνοιγαν τα μάτια τους, είχαν βασιλέψει  για την παντοτινή νύχτα.Οι ψείρες τότε  έκαναν γιουρούσι σε όλο το κορμί,κατέκλυζαν ακόμα και τα τσίνορά τους.Στα γυάλινα μάτια τους  έλαμπε   το τελευταίο τους βλέμμα  που  απόμεινε   να κοιτάζει οργισμένο για την άδικη μοίρα τους.Αυτό το βλέμμα μπορούσε να σκιάξει ακόμα και τους εχθρούς .Τους παρατούσαν άταφους και άκλαυτους  στις άκρες του δρόμου .Άφηναν πίσω αγαπημένους νεκρούς  και συνέχιζαν την πορεία στο άγνωστο.

Θεριό  είναι ο άνθρωπος και αντέχει τα πάντα. Έσφιγγαν τα δόντια,και συνέχιζαν την πορεία. Η σκέψη πάγωνε και για ώρες περπατούσαν χωρίς να μιλάνε. Καραβάνια απελπισμένων,ζεμένα κάρα,πρόσωπα σκυθρωπά,μάτια κλαμένα.



Η πείνα γονατίζει τα μικρά παιδιά,κλαίνε κάτω από τις αντίξοες καιρικές συνθήκες,τον βαρύ χειμώνα της Ανατολής και τον καύσωνα. Τα μάτια τους έχουν στεγνώσει από τα δάκρυα ,πεθαίνουν αβοήθητα. Κάθε πρωί που ξημερώνει μαζεύουν τα πτώματα και τα αφήνουν στον δρόμο,το καραβάνι συνεχίζει την πορεία του χωρίς να θάψει τους νεκρούς του. Τα  μισόγυμνα νεκρά παιδιά θα γίνουν βορά στα όρνεα  και τα άγρια θηρία  που παραμονεύουν.  Άταφοι, άκλαυτοι ,αλειτούργητοι,θύματα της λευκής γενοκτονίας,θύματα ενός  θανάτου  που είναι πιο σκληρός από την σφαγή και τον απαγχονισμό. Ο θάνατος  αυτός είναι πολύμηνος και τον βιώνουν καθημερινά, ξέρουν το τέλος τους, το περιμένουν και δεν μπορούν να κάνουν τίποτα να το αποτρέψουν.  

Περπάτησαν μήνες,ταλαιπωρήθηκαν χρόνια διανύοντας εκατοντάδες χιλιόμετρα από το Επες και την Σεβάστεια μέχρι το νοτιότερο άκρο της Τουρκίας το Ντιαρπεκίρ.Πέρασαν σε εδάφη Συριακά και Λιβανέζικα. Έζησαν για μήνες ανάμεσα σε  άγριους και βάρβαρους κούρδους κάτω από απάνθρωπες συνθήκες.Επέζησαν μόνον οι σκληραγωγημένοι και οι δυνατοί οργανισμοί. Αντιμετώπισαν κάθε είδους δυσκολίες και εμπόδια.Από την περιοχή του παππού μου,το ηρωικό Επές,ξεκίνησαν για τις πορείες θανάτου 12,5 χιλιάδες,έφτασαν στην Ελλάδα μόνον 2,5 χιλιάδες.Οι υπόλοιποι υπήρξαν θύματα της λευκής γενοκτονίας.

Όχι, δεν μπορούμε να ξεχάσουμε όσα έγιναν, οι νεκροί μας έχουν «δικαίωμα στην μνήμη».

* Η Παναγιώτα Ιωακειμίδου είναι φιλόλογος και δασκάλα  ποντιακής διαλέκτου στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας 

Ντοκιμαντέρ για τη γενοκτονία των Ποντίων

ΣΧΟΛΙΑ (46)

Φανης

Εμενα παντα θα με βασανιζει και παντα θα προσπαθω να καταλαβω γιατι ο Θεος "επιτρεπει" τετοια μεγαλα κακα στους ανθρωπους....Ξερω οτι δεν θελει το κακο αλλα και δεν επεμβαινει στο αυτεξουσιο. Οποτε καταληγω μηπως ο ανθρωπος και οι αποφασεις του φταινε; και τη μεγαλυτερη ευθυνη την εχουν αυτοι που αποφασιζουν για πολλα , για πολλους. Οποτε και για τη σημερινη Ελλαδα και τα χαλια της καποιοι λιγοι ευθυνονται πολυ και καποιοι πολλοι ευθυνονται λιγοτερο. Οι λιγοι γιατι δεν κυβερνουν σωστα και οι πολλοι γιατι ψηφιζουν οχι για τη πατριδα αλλα για τα συμφεροντα τους. Ετσι συνηθως λεει η Ιστορια οτι χανονται οι πατριδες και σβηνονται απο το χαρτη χωρες παλιες και ενδοξες. Η ιστορια γραφεται προς γνωση και συμμορφωση και οχι για να την περιπαιζει καθε κομμα οπως το βολευει.

Μαρια

Γιατί..όλα.αυτα.ολος.ο.ποντος.πονναει.αυτοιπου.εφυγαν.αφησαν.πονο.που.μονο.λυπη.και.πονο.προκαλει.

ΕΘΝΙΚΟΦΡΩΝ

Ο Πόντος κατοικείται απο αρχαιοτάτων χρόνων απο Έλληνες, στην Ελληνιστική περίοδο γνωρίζουμε ότι ο Μιθριδάτης Α' ο κτίστης υπήρξε ο ιδρύτης του Βασίλειου του Πόντου, αθροιστικά επι 2,500 έτη ο Πόντος ακόμα ακόμα και επι Οθωμανικής Αυτοκρατορίας κατοικείται απο Έλληνες. Ο Ελληνισμός του Πόντου και της Μ.Ασίας θα σβήσει όταν οι νεότουρκοι αποφασίσουν τις δύο γενοκτονίες του Χριστιανικού πληθυσμού της Μικράς Ασίας(Ελλήνων και Αρμενίων) για να προσπαθήσουν να δημιουργήσουν ένα ομοιογενές σύνολο που να μπορεί να αφομοιωθεί απο την πλέμπα της Ανατολίας. Ο Κεμάλ προσπάθησε να εμφυσήσει την Τουρκική συνείδηση στους ντόπιους κατοίκους με ένα πέπλο ''Δυτικού'' μανδύα , αρκετοί εξισλαμίστηκαν, άλλοι εκτοπίστηκαν στην ενδοχώρα και οι περισσότεροι δολοφονήθηκαν σε τάγματα εργασίας. Τέτοια αφιερώματα καλό θα ήταν να γίνονται συχνότερα για να διατηρείται η μνήμη των Ελλήνων, μπορεί να γίνει ένα αφίερωμα για τον ρόλο του ''αρχιχασάπη'' Τοπάλ Οσμάν ή εκτενέστερα για τους αγώνες των ανταρτών του Πόντου όπως του Ευκλείδη Κουρτίδη κλπ.

@

Και θέλουνε μετά να μπούνε στην ΕΕ. Κανονικά η ΕΕ δεν θα έπρεπε να έχει μέσα ούτε τους Γερμανούς ούτε τους Τούρκους. Και οι δύο αυτοί λαοί έχουν ροπή στην κακία. Αποδεδειγμένα δε σέβονται καθόλου την ανθρώπινη ζωή.

Αγύριγο κεφάλι

Θα ζητήσεις "ΣΥΓΓΝΩΜΗ" γιά τον ΑΘΩΟ Φύσσα; Που ήταν κι αυτός Πατρίδα;

Να υπενθυμίσουμε και το πογκρομ του 55

Ο τούρκος φίλος δεν γίνεται. Οι ξένοι έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην Μικρασιατική. Το ίδιο και οι κούρδοι τσέτες που βοήθησαν στην γενοκτονία. Επίσης να τονίσω πως οι Αρμένιοι στο εξωτερικό έχουν κάνει ΤΕΡΑΣΤΙΑ δουλειά σε επικοινωνιακό επίπεδο για να γνωστοποιηθεί η γενοκτονία τους. Η Ελλάδα πάλι...σιωπη.

Τς τς τς....

Μόνο 36 σχόλια εδω μεσα, και στο survivor εκατοντάδες....Ντροπή...

Antonia

Έχετε τόσο δίκιο. Αντί για την ιστορική πραγματικότητα του λαού μας, προτιμάμε την τηλεοπτική φαντασίωση που οδηγεί σε νέκρωση συνειδήσεων και στην δημιουργία απάνθρωπων προτύπων. Πώς θα αντισταθούμε την κρίσιμη ώρα; Ας διαβάσουμε και στα παιδιά μας την ιστορία... Την αντέχουν και εμπνέονται από αυτήν...Είναι υποχρέωση μας στους νεκρούς και στις επόμενες γενιές.

Αγύριγο κεφάλι

Οι ΝΕΟΝΑΖΗΔΕΣ, (που άμα ακούνε γιά τον ΧΙΤΛΕΡ, τον ΣΦΑΓΕΑ των Ελλήνων Πατριωτών), αισθάνονται ...πολύ ΣΥΓΚΙΝΗΜΕΝΟΙ και τον ...ΤΙΜΟΥΝ, έχουν γεννηθεί με την εξής ΒΛΑΚΕΙΑ: __________Ότι στην Ελλάδα "πατριώτες" και "Έλληνες" ήσαν οι ΔΕΞΙΟΙ και οι ΦΑΣΙΣΤΕΣ, ενώ ότι οι ΑΡΙΣΤΕΡΟΙ ήσαν "ανθέλληνες" και "προδότες"!..___________Αυτήν τους την ΑΝ-Ιστόρητη ΒΛΑΚΕΙΑ δεν πρόκειται να την αποβάλλουν, διότι είναι τελείως αμόρφωτοι, είναι αντάμ-παπαντάμ ... Γκάου και την Ιστορία και τον κόσμο εγνώρισαν από τον ΦΑΣΙΣΤΑ παππού τους και από τα σήριαλ της ΔΕΞΙΑΣ τηλεόρασης και από τα "πατριωτικά" σκετς των εθνικών επετείων στα Δημοτικά σχολεία!.._______________Μόνο που η ΑΚΑΔΗΜΙΑ ΑΘΗΝΏΝ τελείως ...ΑΝΤΙΘΕΤΑ λέει από τις ΑΡΛΟΥΜΠΕΣ που λένε και δέχονται οι ΝΕΟΝΑΖΗΔΕΣ!..

Ilias

Τι σχέση έχουνε αυτά που λες με το τόσο ωράιο άρθρο για την ημέρα μνήμης της ποντιακής γενοκτονίας; Δεν σέβεσαι τίποτε μπροστά στο μεροκάματο που βγάζεις από τα πληρωμένα σχόλια; Ντροπή σου, μόνο αυτό

zz

Μην πιάνεις στο στόμα σου τους Πόντιους , μην ανακατεύεις τον ερυθρό ολοκληρωτισμό ( λαοί του κόσμου ενωθείτε ) με ους Πόντιους , οι Πόντιοι είναι ΕΘΝΙΚΙΣΤΕΣ λάθος σου που μέχρι σήμερα τα γιο γιο σαν εσένα δεν το κατάλαβαν , αγαπάνε πρώτα την πατρίδα τους την ΕΛΛΗΝΙΔΑ και τον ΕΛΛΗΝΑ τα ΕΛΛΗΝΟΠΟΥΛΑ και μετά τους άλλους , οι Πόντιοι είναι πραγματιστές ζούνε στο σήμερα και όχι ουτοπιστές στην εποχή του Μαρξ και Λένιν , για τους Πόντιους αξία έχει η υπεράσπιση του ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ και τον αξίων του και όχι η Σαξονικές εφευρέσεις λαοί του κόσμου ενωθείτε , αυτά οι Πόντιοι χεσμένα τα έχουνε .

2017

ποιοι σκοτωσαν τους Ελληνες του Ποντου, της ΜΙΚΡΑΣ ΑΣΙΑΣ, της ΠΟΛΗΣ ???? ΟΙ ισλαμοφασιστες οθωμανοι, τζιχαντιστες δηλαδη, κανανε τζιχαντ.

1922-2017

σημερα εχουμε νεα γενεοκτονια Ελληνων, απο το τουρκοσυριζα των γκριζων λυκων , συριζοναζι της χιτλεορομερκελ.

Soho

Δυστυχώς ...και αυτοί ...Γερμανοί ,Άγγλοι, Τούρκοι είναι... φίλοι μας!!! Αλλά βλέπεις πάντα στο περιθώριο της Ελληνικής Ιστορίας υπήρχε κι ένας Εφιάλτης να εκτελέσει τη βρωμοδουλειά. Υπομονή λοιπόν μέχρι να ξυπνήσει ο κυρΜεντιος - αν ξυπνήσει πότε.

Φόρτωση περισσότερων σχολίων
ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΣΧΟΛΙΟΥ
Απομένουν χαρακτήρες
* Υποχρεωτικά πεδία

Δείτε Επίσης

mandra_thima_main01

Η 51χρονη πρώην σύζυγος ποδοσφαιρικού παράγοντα είχε προσφύγει στην Εισαγγελία  ζητώντας να γίνουν συστάσεις σε άνδρα από την Τρίπολη που δεν δεχόταν το τέλος της σχέσης τους - Προβληματισμός για τα κίνητρα του δολοφόνου που έστησε καρτέρι θανάτου στη γυναίκα

4466851

Η ομιλία του Αρχιεπισκόπου Αθηνών στο αμφιθέατρο του 2ου Γυμνασίου Ελευσίνας με αφορμή την απονομή του τίτλου «Δικαίου των Εθνών» του Ινστιτούτου και Μουσείου Ολοκαυτώματος «Γιαντ Βασέμ» για την διάσωση του Σαμ Λεβή