Παύλος Μελάς: 110 χρόνια από τον θάνατο του πρωτεργάτη του Μακεδονικού Αγώνα

Παύλος Μελάς: 110 χρόνια από τον θάνατο του πρωτεργάτη του Μακεδονικού Αγώνα

Πώς ο  Μελάς με το επιχειρησιακό όνομα Καπετάν Μίκης Ζέζας, με μόλις 35 άντρες, ανέλαβε την αρχηγία του Μακεδονικού αγώνα ενάντια στους Βούλγαρους και εισήλθε ένοπλα στα Μακεδονικά εδάφη

Σαν σήμερα, 13 Οκτωβρίου 1904, ο Πάυλος Μελάς, πρωτεργάτης και σύμβολο του Μακεδονικού Αγώνα, έπεφτε νεκρός από τα πυρά τουρκικού αποσπάσματος που πολιόρκησε το χωρίο Στάτιστα (μετέπειτα Παύλος Μελάς προς τιμήν του).

Ο Παύλος Μελάς ήταν αξιωματικός πυροβολικού του ελληνικού στρατού, γιος του Μιχαήλ Μελά και γαμπρός του Στέφανου Δραγούμη.

Γεννήθηκε στη Μασσαλία της Νότιας Γαλλίας, αλλά η καταγωγή της οικογένειάς του ήταν από τον Παρακάλαμο Πωγωνίου της Περιφερειακής Ενότητας Ιωαννίνων. Μετά τη μετακίνηση της οικογένειας στην Αθήνα, σπούδασε στη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων απ' όπου αποφοίτησε ως ανθυπολοχαγός υλικού πολέμου το 1891. Φέροντας τύψεις για την έκβαση του πολέμου του 1897 συμμετείχε από τους πρώτους στο ιδρυθέν το 1900 Μακεδονικό κομιτάτο για την εμψύχωση του απογοητευμένου ελληνικού πληθυσμού της Μακεδονίας και σε αντίδραση στη δράση των Βουλγάρων κομιτατζήδων. 

Στις 18 Αυγούστου 1904 ο Παύλος Μελάς με το επιχειρησιακό όνομα Καπετάν Μίκης Ζέζας, επικεφαλής σώματος εκ 35 μόλις ανδρών, που το αποτελούσαν Μακεδόνες, Μανιάτες και Κρητικοί, ανέλαβε την αρχηγία του Μακεδονικού αγώνα ενάντια στους Βούλγαρους και εισήλθε ένοπλα στα Μακεδονικά εδάφη με την εντολή να ασκεί καθήκοντα αρχηγού και στις μικρότερες ομάδες που δρούσαν εν τω μεταξύ στη περιφέρειες Μοναστηρίου και Καστοριάς. Πληροφορηθέντες οι Τούρκοι από διάφορους καταδότες περί της εισόδου και της δράσης του Παύλου Μελά έθεσαν προς καταδίωξή του πολυάριθμο τουρκικό απόσπασμα. Παρά τις συνεχείς διώξεις του Οθωμανικού στρατού ο Παύλος Μελάς άρχισε ν΄ αποδεκατίζει τις βουλγαρικές ομάδες με βάση τα χωριά Λιγκοβάνη και Λίχυβο.


 
Στις 12 Οκτωβρίου, ύστερα από αποτυχημένη επιδρομή στο σλαβόφωνο χωριό Νερέτ (σημερινός Πολυπόταμος), ο Μελάς και η ομάδα του κατευθύνθηκε στα Στάτιστα (σημερινός Μελάς), χωριό τότε πλειοψηφικά σλαβόφωνο. Χωρίς να το γνωρίζει όμως στο ίδιο χωριό βρισκόταν ο αντίπαλος του, ο Βούλγαρος βοεβόδας Μήτρος Βλάχου. Ο Βλάχου θέλοντας να παγιδεύσει την ομάδα των Ελλήνων ειδοποίησε τον τουρκικό στρατό μέσω τρίτων πως στο χωριό βρισκόταν ο ίδιος και έφυγε. Στις 13 Οκτωβρίου το χωριό περικυκλώθηκε από Τουρκικό απόσπασμα 150 ανδρών που πίστευε πως κατεδίωκε τον Βλάχου. Το ξημέρωμα της επόμενης ημέρας θα έβρισκε το Μελά νεκρό υπό αδιευκρίνιστες συνθήκες.

Για τις ακριβείς συνθήκες του θανάτου του Μελά υπάρχει πλήθος εκδοχών. Μια από τις πιο δημοφιλείς που διαδώθηκε από τις εφημερίδες τις εποχής διηγείται πως μετά από δίωρη μάχη διέταξε αιφνίδια έξοδο τεθείς επικεφαλής των ανδρών του. Στην επιχείρηση αυτή τραυματίσθηκε θανάσιμα στην οσφυϊκή χώρα και πέθανε μετά από μισή ώρα στα χέρια του φίλου του, Γεώργιου Στρατινάκη. Σύμφωνα με αυτή την εκδοχή, η τελευταία του φράση πριν ξεψυχήσει ήταν «Βούλγαρος να μη μείνει». 

Γύρω από το σώμα του νεκρού Π. Μελά εκτυλίχθηκε μια διπλωματική επιχείρηση για την παραλαβή και ενταφιασμό του. Οι Έλληνες δεν ήθελαν να γίνει γνωστό στους Τούρκους ποιος ήταν ο νεκρός, και συγκεκριμένα ότι ήταν Έλληνας αξιωματικός, διότι αυτό θα δημιουργούσε διπλωματική κρίση. Αρχικά ο νεκρός θάφτηκε από τους χωρικούς έξω από τη Στάτιστα ενώ οι Τούρκοι δεν γνώριζαν την ταυτότητά του. Αργότερα ο προεστός της Στάτιστας ονόματι Ντίνας απεσταλμένος της ελληνικής πλευράς (πιθανώς του Μητροπολίτη Καστοριάς Γερμανού Καραβαγγέλη ή του οπλαρχηγού Κύρου) επιχείρησε να ξεθάψει και να μεταφέρει αλλού τον νεκρό. Στο μεταξύ όμως ο θάνατος του Μελά είχε μαθευτεί στην Αθήνα και η Τουρκική πρεσβεία στην Αθήνα ειδοποίησε τις Τουρκικές Αρχές της Θεσσαλονίκης να βρουν το πτώμα ώστε να το χρησιμοποιήσουν ως απόδειξη της Ελληνικής επέμβασης σε Τουρκική επικράτεια.


 
Έτσι, ενώ ο Ντίνας έκανε την εκταφή εμφανίστηκε Τουρκικός στρατός. Τότε έκοψε βιαστικά το κεφάλι του νεκρού και έφυγε. Το κεφάλι τάφηκε μπροστά στην Ωραία Πύλη του Ναού της Αγίας Παρασκευής στο χωριό Πισοδέρι ενώ οι Τούρκοι πήραν το ακέφαλο σώμα και το πήγαν στην Καστοριά για αναγνώριση. Ο Γερμανός Καραβαγγέλης, που γνώριζε τα πάντα, κινητοποίησε τη νεολαία της Καστοριάς που περικύκλωσε το Διοικητήριο και απαιτούσε να τους δοθεί το σώμα "κάποιου Ζέζα" που ήταν Έλληνας. Ο Μητροπολίτης, προειδοποιώντας ότι μπορεί να συμβούν ταραχές που θα έβλαπταν την ειρηνική συμβίωση Τούρκων και Ελλήνων κατάφερε να του δοθεί το σώμα το οποίο και τάφηκε στο παρεκκλήσιο των Ταξιαρχών κοντά στο Μητροπολιτικό Μέγαρο Καστοριάς. Ο Παύλος Μελάς αποτέλεσε υπόδειγμα γενναιότητας και αυταπάρνησης για την απελευθέρωση της πατρίδας στην ελληνική ιστορία.

Μετά το θάνατο του η δράση των Ελληνικών δυνάμεων έγινε πιο έντονη, περιορίζοντας τη δράση των Βούλγαρων κομιτατζήδων.

ΣΧΟΛΙΑ (10)

Γιωργος Τσαπανος

Ο Παυλος πηγε απο ΕΛΛΗΝΙΚΗ σφαιρα. Αυτη εφυγε η απο τον Χατζηταση (οποτε ηταν ατυχημα) η απο τον Στρατινακη (οποτε υπαρχουν υπονειες δολοφονιας). Το κατεστημενο της Αθηνας δεν ηθελε τις ιδεες του Μελα ο δε Κολοκοτρωνης ηταν ο αρχι-υπευθυνος για την αρνητικη εκθεση μετα την περιοδεια των τεσσαρων αξιωματικων στα χωρια της Φλωρινας-Καστοριας. (Εξ ου και η μονομαχια Μελα-Κολοκοτρωνη και ο τραυματισμος του δευτερου). Γιατι η Ελλαδα εχει ξεχασει τον Μελα ? Διοτι ο Βενιζελισμος κραταει ακομα στο ελληνικο κατεστημενο και εχει βαθειες ριζες. Ο Μελας ειχε μεινει στο σπιτι της οικογενειας μου (βλεπε βιβλιο Ναταλιας Μελα) και γνωριζω αρκετα πραγματα τα οποια δεν εχουν ειπωθει. Η Αγγλια ειχε αποφασισει η Μακεδονια να γινει βουλγαρικο προτεκτορατο υπο την επιμελεια της Ρωσσιας, μιας Ρωσσιας με την οποιαν οι Κολοκοτρωναιοι ειχαν συμμαχισει προ πολλου (βασικα ολοι οι Κολοκοτρωναιοι με εξαιρεση τον γερο του Μωρια αποδειχτηκαν σκαρτοι). Οταν ο Κολοκοτρωνης πεθανε στο πεδιο της μαχης, οι εφημεριδες εγραψαν για εξιλεωση , εξιλεωση αραγες για ποιον λογο ? Εξ αιτιας ισως της εκθεσεως του προς τον Κωνσταντινο οτι η Μακεδονια ΔΕΝ αξιζε τον κοπο και τον χρονο για να την προσαρτισει η Ελλαδα? η μηπως για το γεγονος οτι ακομα και οι ανθρωποι εντος του Μακεδονικου Κομιτατου ελεγαν οτι ηθελάν την Μακεδονια ΑΛΛΑ χωρις τους Μακεδονες της ! (βλεπε βιβλιο του Γιωργου Πετσιβα). Υπαρχουν αρκετες ανακριβειες στο αρθρο, οπως και το παλιο ονομα του χωριου το οποιο ηταν ΣΤΑΤΙΤΣΑ και οχι ΣΤΑΤΙΣΤΑ. Τετοιες μικρολεπτομερειες πολλοι λιγοι βεβαια τις "πιανουν", αλλα τι να κανωμε. Ο Μελας βασικα πηγε ΠΡΟΔΟΜΕΝΟΣ απο την πρωτη του εξορμηση, μεχρις τον θανατο του, οπως προδομενη ειναι και ΟΛΟΚΛΗΡΗ η Μακεδονια μεχρις σημερα (η Αθηνα ουτε για αγαλμα του Αλεξανδρου δεν ενδιαφερεται η να αναγνωρισει Ελληνικη Εθνικη Μειονοτητα στα Σκοπια). Ανακριβεια ειναι και το γεγονος οτι οι Τουρκοι κυνηγουσαν δηθεν τον Μητρο Βλαχου. Εκεινη την εποχη η συμμορια του Μητρου (Μητρε) ηταν σχεδον διαλελυμενη, οποτε ΔΕΝ υπηρχε λογος για τοσο ισχυρη τουρκικη δυναμη να ανεβει απο Καστορια προς Στατιτσα, οι Τουρκοι γνωριζαν οτι στην Στατιτσα βρισκονταν ο Μελας, μαλιστα αν θυμαμαι καλα, κατα την διασκεψη των Παρισιων ο Χιλμη Πασας επιβεβαιωσε το γεγονος. Γιατι η Ελλαδα αποκρυπτει την πραγματικοτητα ? Για τον ιδιο λογο που δεν υπαρχει επισημη αναφορα στην επιστολη- προταση Βενιζελου για υποψηφιοτητα του Κεμαλ για το βραβειο Νομπελ ΕΙΡΗΝΗΣ ! η ....η.....η..... (επαναποστολη).

Γιωργος Τσαπανος

Και γιατι η ομαδα "διαχειρισης" δεν δημοσιευσε μεχρις τωρα το δικο μου σχολιο ? Βενιζελικοι κι' εσεις ? Γιωργος Τσαπανος Καλιφορνια Lyngos@aol.com

ΛΕΧΟΒΟ

Το χωριό που αναφέρθηκε στο άρθρο μαζί με τη Λιγκοβάνη, δεν είναι το Λίχυβο αλλά το ΛΕΧΟΒΟ Φλωρίνης,κεφαλοχώρι με σημαντική προσφορά ΚΑΙ στο Μακεδονικό αγώνα που διατηρεί την ονομασία του μέχρι σήμερα!

B

Το άρθρο σε πολλά σημεία είναι ανακριβές.. Ο κύριος αρθρογράφος καλό θα ήταν να διαβάσει την βιογραφία του που έγινε με επιμέλεια της συζύγου και κάνοντας αντιπαραβολή των στοιχείων να καταλήξει σε συμπεράσματα.. -Καταρχήν ήταν Ανθλγός Πυροβολικού. -Ο πατέρας του πρόεδρος της εθνικήε εταιρίας που από τότε εφοδίαζε τη Κρήτη με τα απαραίτητα για ξεσηκωμό και πρωτοστάτησε στον πόλεμο του 1897, πεθαίνοντας αργότερα από τον καημό του. -Στην Μακεδόνια ο Παύλος Μελάς εισήλθε 3 φορές.Μια με τον αείμνηστο Κολοκοτρώνη για αναγνώριση και 2 φορές επικεφαλής αντάρτικων σωμάτων. -Γαμπρός του τότε Υπουργού Εξωτερικών Στέφανου Δραγούμη και κουνιάδος του Ίωνα - αυτό είναι το σημαντικότερο - αψήφησε μια ζωή γεμάτη πολυτέλεια και θυσιάστηκε για την πατρίδα. Αυτό ενέπνευσε όλους τους Έλληνες Αξιωματικούς και απλούς πολίτες να αφήσουν τα πάντα και να αγωνιστούν για την απελευθέρωση της Μακεδόνίας μας. -Οι συνθήκες θανάτου του δεν είναιο ασαφής ούτε υπάρχει δημοφιλής θεωρία. Σκοτώθηκε από βόλι Τούρκων ενώ πυροβολούσε από το ισόγειο του σπιτιού του Ιερέα στη Στάτιστα, για να υποστηρίξει τους συντρόφους του που μάχονταν σε διπλανό σπίτι. Για την ακρίβεια οι Τούρκοι πρώτα χτύπησαν στο γειτονικό σπίτι αγνοώντας που βρισκόταν ο Μελάς και τότε ο ήρωας μας κατέβηκε από τον πρώτο όροφο της οικίας στο ισόγειο (που ήταν ο στάβλος) και άρχισε να βάλλει κατά των Τούρκων. Στο μισοσκόταδο οι Τοίρκοι έβαλαν εναντίον τους και ο Μελάς ξεχώριζε από τις άσπρες κάλτσες που φορούσε και του έδωσε ο ιερέας την προηγούμενη (μαρτυρία της κόρης του ιερέα και των εγγονών του). Ο σύντροφος του του έκοψε το κεφάλι αφού ξεψύχησε και το μετέφερε στην Αγία Παρασκευή Πισοδερίου. Το πτώμα ετάφη ακέφαλο και μετά από πιέσεις των Τούρκων οι ντόπιοι αποκάλυψαν το σημείο ταφής όπως αναφέρει το άρθρο. -Το 1907 σε μυστική συνάντηση Ναταλίας Μελά - Γερμανού Καραβαγγέλη το σώμα του ήρωα μαζί με το κεφάλι ετάφησαν στο Ιερό εκκλησίας στη Καστοριά. -Επιμένω στις συνθήκες θανάτου γιατί οι Σκοπιανοί από το 1999 ή 2000 έχουν παρουσιάσει βιβλίο επιμένοντας ότι τον ήρωα τον σκότωσαν οι συντροφοι του για να του κλέψουν τις λίρες που κουβαλούσε για τη συντήρηση του τμήματος και ενίσχυση των ντόπιων. -Μίκης (από το γιο του Μιχάλη - Αξκός της ΣΣΕ - αποτάχθηκε ως βασιλικός το 1917 και πέθανε από καρδιά το 1950). Ζέζας (από την κόρη του Ζωή - παντρετηκε και όνομα συζύγου πιθανότατα Τριανταφυλλίδης). Ναταλία Μελάανελλιπώς έως τον θάνατο της πήγαινε στα Στάτιστα στο μνημόσυνο του συζύγου της. Πέθανε αθόρυβα της δεκ

καλαμπακιωτης

τετοιους ηρωες χρειαζεται παλι η ελλαδα που τα εδωσαν ολα για την πατριδα .....και οχι τα λαμογια του κλεπτοκρατικου και αντεθνικου τοξου(ΝΔ,ΠΑΣΟΚ,ΣΥΡΙΖΑ,ΚΚΕ,ΑΝΕΛ,ΡΗΜΑΔ)που παλευουν για την παρτιδα της μασας και της προδοσιας της ελλαδος

AIΩΝΙΑ Η ΜΝΗΜΗ ΑΥΤΟΥ

ΚΑΛΟ ΠΑΡΑΔΕΙΣΟ , ΗΡΩΑ ΚΑΙ ΜΑΡΤΥΡΑ ΠΑΥΛΟ ΜΕΛΑ.

Τσοπάνος Χαλκιδικης

Καπετάν Mίκη,( όπως σε έλεγε ο ΜΑκεδονομαχος παπούς και τα δάκρυα ετρεχαν απο τα μάτια του, όταν μου διηγόνταν τούς αγώνες για μια μακεδονία ελεύθερη και ελληνικη ) για μας τούς Μακεδόνες δεν έφυγες ποτέ εισαι η φλόγα μέσα στην καρδιά μας , στο μυαλός μας για παντα. ΑΘΑΝΑΤΟΣ

Χρήστος

Αιωνία η μνήμη του ήρωα!!!

Λ

ΗΡΩΑΣ....... ειναι μικρη η λεξη για να τον χαρακτηρισει θυσιασε τα παντα για την ελλαδα και για τους ελληνες .....μονο που σημερα την ελλαδα την κυβερνουν ανικανοι ,θρασυδειλοι οσφυοκαμπτες,που ενθαρυνονται απο ελληνες εφιαλτες τυπου αγυριγου.

Μακεδόνας

Τιμή και Δόξα στα ευγενικά παλικάρια του Ελληνισμού.

ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΣΧΟΛΙΟΥ
Απομένουν χαρακτήρες
* Υποχρεωτικά πεδία

Δείτε Επίσης

tourkiko-proxeneio

Σύμφωνα με τις πρώτες πληροφορίες, οι αντιεξουσιαστές μπήκαν στο κτίριο παριστάνοντας τους επισκέπτες και στη συνέχεια σήκωσαν πανό και άρχισαν να φωνάζουν συνθήματα κατά της Τουρκίας

kos3

Η «European Week of Regions and Cities» είναι μια τετραήμερη εκδήλωση που διεξάγεται κάθε χρόνο στις Βρυξέλλες, κατά την οποία εκπρόσωποι περιφερειακών και τοπικών αρχών, εμπειρογνώμονες και πανεπιστημιακοί έχουν την ευκαιρία να ανταλλάξουν ορθές πρακτικές και τεχνογνωσία στον τομέα της περιφερειακής και αστικής ανάπτυξης