Κοινό Διεθνές Μεταπτυχιακό: Στρατηγική Συνεργασία του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης με γαλλικό και πολωνικό πανεπιστήμιο

Την ώρα που η διεθνοποίηση της ανώτατης εκπαίδευσης μετατρέπεται σε κεντρικό άξονα πολιτικής για τα ελληνικά δημόσια πανεπιστήμια, το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης προχωρά σε μια στρατηγική συνεργασία υψηλής προστιθέμενης αξίας, εγκαινιάζοντας ένα κοινό διεθνές μεταπτυχιακό πρόγραμμα με το University of Avignon και το Adam Mickiewicz University Poznań.

Η επίσημη υπογραφή της Τελικής Συμφωνίας, που πραγματοποιήθηκε σε κλίμα εξωστρέφειας και ακαδημαϊκής αριστείας, σηματοδότησε την ίδρυση του προγράμματος «Water Resources Engineering & Ecological Engineering», ενός εγχειρήματος που φιλοδοξεί να τοποθετήσει την Ελλάδα στο επίκεντρο των διεθνών εξελίξεων στη διαχείριση των υδάτινων πόρων.

Το συγκεκριμένο μεταπτυχιακό καταγράφει ήδη μια σημαντική εθνική πρωτιά, καθώς αποτελεί το πρώτο από τα 75 κοινά μεταπτυχιακά προγράμματα, που χρηματοδοτήθηκαν μέσω της δράσης «Διεθνοποίηση Έργων των εκπαιδευτικών υπηρεσιών των ΑΕΙ», το οποίο ολοκληρώνει πλήρως τη διαδικασία προετοιμασίας ίδρυσης και πιστοποίησης.

Όπως υπογραμμίζει ο πρόεδρος του Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών, Καθηγητής Χρήστος Ακράτος, «πρόκειται για το πρώτο κοινό μεταπτυχιακό πρόγραμμα από εκείνα που είχαν χρηματοδοτηθεί από το πρόγραμμα διεθνοποίησης του Ταμείου Ανάκαμψης. Ολοκληρώσαμε όλες τις διαδικασίες και καταθέσαμε τον φάκελο πιστοποίησης στην ΕΘΑΑΕ, ώστε να ξεκινήσει η διαδικασία αξιολόγησης».

Ο ίδιος επισημαίνει με έμφαση τη χρονική πίεση αλλά και την επιτυχία της ομάδας: «Απ’ όσο γνωρίζουμε, είμαστε το πρώτο μεταπτυχιακό που φτάνει στο τελικό στάδιο. Το έργο λήγει τον Μάιο και θα είμαστε σε θέση να το έχουμε ολοκληρώσει επιτυχώς στο σύνολό του».

Ένα πολυεπίπεδο δίκτυο συνεργασίας

Στη συνάντηση συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, ο Πρύτανης του ΔΠΘ Καθηγητής Φώτιος Μάρης, το μέλος του Συμβουλίου Διοίκησης Καθηγήτρια Μαρία Μιχαλοπούλου, εκπρόσωποι του Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών και άλλων Σχολών, ο Πρόεδρος του Πανεπιστημίου της Avignon Georges Linarès, καθώς και η Κοσμήτορας της Σχολής Βιολογίας του Πανεπιστημίου Adam Mickiewicz, Beata Messyasz, μαζί με τις αντίστοιχες αντιπροσωπείες.

Η κινητικότητα των τελευταίων μηνών αποτυπώνει το βάθος της συνεργασίας. «Από τον Ιανουάριο μέχρι σήμερα, πραγματοποιήσαμε διαδοχικές επισκέψεις — πήγαμε στη Γαλλία και την Πολωνία και υποδεχθήκαμε εδώ τους εκπροσώπους τους», σημειώνει ο κ. Μάρης, σκιαγραφώντας την εντατική προετοιμασία που οδήγησε στη συμφωνία.

Προοπτική Erasmus Mundus

Κοινό όραμα των τριών πανεπιστημίων είναι η μετεξέλιξη του προγράμματος σε Erasmus Mundus, κάτι που θα ενισχύσει κατακόρυφα τη διεθνή του εμβέλεια.

«Θα υποβάλουμε πρόταση χρηματοδότησης μέσω Erasmus Mundus για τη λειτουργία του μεταπτυχιακού, κάτι που πιστεύουμε ότι θα του δώσει πολύ μεγαλύτερη αξία και θα μας επιτρέψει να φέρουμε φοιτητές από όλο τον κόσμο», εξηγεί ο Χρήστος Ακράτος. Η στόχευση δεν περιορίζεται στην Ευρώπη. «Εκτός από τα Βαλκάνια και την ευρωπαϊκή αγορά, στοχεύουμε ιδιαίτερα στη Βόρεια Αφρική, αξιοποιώντας τις σχέσεις της Γαλλίας με χώρες της περιοχής αλλά και τη συνεργασία του Δημοκριτείου με το Πανεπιστήμιο Helwan του Καΐρου», αναφέρει, προσθέτοντας ότι «μέσω των συνεργασιών του πολωνικού πανεπιστημίου, ανοίγεται και η προοπτική για φοιτητές της υποσαχάριας Αφρικής».

Σπουδές με ευρωπαϊκή δομή και κινητικότητα

Το πρόγραμμα είναι διετές και οδηγεί σε επίπεδο 7 του ευρωπαϊκού πλαισίου προσόντων. Περιλαμβάνει τέσσερα εξάμηνα, με το τελευταίο αφιερωμένο στη διπλωματική εργασία.

«Ξεκινάμε με ένα βασικό εξάμηνο στην Ελλάδα, ώστε οι φοιτητές από διαφορετικά υπόβαθρα να φτάσουν σε κοινό επίπεδο γνώσεων», εξηγεί ο κ. Ακράτος. Στη συνέχεια, «στο δεύτερο εξάμηνο θα μπορούν να επιλέξουν είτε τη Γαλλία, για εξειδίκευση στους υπόγειους υδατικούς πόρους, είτε την Πολωνία για τους επιφανειακούς».

Η επιστροφή στην Ελλάδα στο τρίτο εξάμηνο σηματοδοτεί τη μετάβαση σε πιο σύνθετες προσεγγίσεις: «Εστιάζουμε στην ολοκληρωμένη διαχείριση, ενσωματώνοντας και κοινωνικοοικονομικές παραμέτρους, γιατί χωρίς την κοινωνική διάσταση δεν μπορεί να υπάρξει επιτυχής διαχείριση του νερού».

Το τέταρτο εξάμηνο δίνει τη δυνατότητα επιλογής χώρας για τη διπλωματική εργασία, ενισχύοντας περαιτέρω τη διεθνή εμπειρία των φοιτητών.

Ένας «κόμβος» διεπιστημονικής γνώσης

Η συνάντηση ανέδειξε ξεκάθαρα ότι το νέο μεταπτυχιακό φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως ένας πραγματικός «κόμβος» συνεργασίας, υπερβαίνοντας τα στενά όρια της μηχανικής.

Στο πλαίσιο αυτό προτάθηκαν και ενσωματώνονται κρίσιμα επιστημονικά πεδία:

-Διαχείριση Υδάτων & Διεθνές Δίκαιο: με τη συμμετοχή του Εργαστηρίου Διεθνούς Δικαίου, που μελετά τη διαχείριση διασυνοριακών υδάτων.
-Πρωτογενής Τομέας & Βιωσιμότητα: αξιοποίηση ήδη εγκεκριμένων ερευνητικών προγραμμάτων του ΔΠΘ ως πεδίο εφαρμογής.
-Βιολογική Ανθρωπολογία: συνεργασία με ερευνητικές ομάδες της Πολωνίας για τη μελέτη της επίδρασης του περιβάλλοντος στον άνθρωπο.
-Κοινωνία & Πολιτισμός: διασύνδεση με πολιτιστικά κέντρα στη Γαλλία για τη διάχυση της επιστημονικής γνώσης στο ευρύ κοινό.

Η διεπιστημονικότητα αυτή αντανακλά και το ίδιο το αντικείμενο του προγράμματος. «Στόχος είναι να δώσουμε μια ολοκληρωμένη γνώση για τη διαχείριση των υδατικών πόρων και την οικολογία των υδάτινων συστημάτων, απαντώντας σε σύγχρονες προκλήσεις όπως οι πλημμύρες και η ξηρασία λόγω της κλιματικής αλλαγής», σημειώνει ο κ. Ακράτος.

Σύνδεση με την αγορά εργασίας και αυστηρό χρονοδιάγραμμα

Το πρόγραμμα προβλέπει 40 θέσεις ετησίως και απευθύνεται σε αποφοίτους πολυτεχνικών σχολών, θετικών επιστημών, γεωπονίας, δασολογίας και περιβαλλοντικών σπουδών.

Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στη σύνδεση με την πραγματική οικονομία. «Θα υπάρχει ενεργή συμμετοχή εταιρειών που σχετίζονται με τη διαχείριση του νερού», επισημαίνει ο καθηγητής, τονίζοντας ότι αυτό «αυξάνει σημαντικά την αξία των μεταπτυχιακών σπουδών». Σε στρατηγικό επίπεδο, το όφελος είναι ακόμη μεγαλύτερο: «Μετατρέπουμε το Δημοκρίτειο — και κατ’ επέκταση το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα — σε ένα διεθνώς αναγνωρισμένο κέντρο στον τομέα του νερού», υπογραμμίζει.

Το εγχείρημα εντάσσεται σε ένα αυστηρό πλαίσιο υλοποίησης, όπως εξηγεί ο Πρύτανης Φώτιος Μάρης: «Η πιστοποίηση δαπανών ολοκληρώνεται μέχρι το τέλος Μαΐου. Μέχρι το τέλος του καλοκαιριού το Υπουργείο Παιδείας πρέπει να έχει ολοκληρώσει τις διαδικασίες και να διαβιβάσει τα στοιχεία στο Υπουργείο Οικονομικών, ενώ έως το τέλος του έτους θα πρέπει να έχουν κλείσει όλα τα έργα σε ευρωπαϊκό επίπεδο».

Πέρα από την ολοκλήρωση μιας απαιτητικής διαδικασίας, η υπογραφή της συμφωνίας αποτελεί την αφετηρία μιας μακρόπνοης και πολυεπίπεδης συνεργασίας μεταξύ τριών ευρωπαϊκών πανεπιστημίων. Με επίκεντρο το νερό, δηλαδή ένα από τα πιο κρίσιμα ζητήματα της εποχής, το νέο μεταπτυχιακό φιλοδοξεί αφενός να εκπαιδεύσει ολοκληρωμένα επιστήμονες και αφετέρου, να διαμορφώσει ένα διεθνές δίκτυο γνώσης και καινοτομίας, με την Ελλάδα σε ρόλο πρωταγωνιστή.