Ποιος έχει το δικαίωμα στους πέντε πόντους πίσω από την πλάτη σας

Τη σκηνή την ξέρετε. Δεύτερη ώρα πτήσης, ο μπροστινός επιβάτης βρίσκει το κουμπί και ρίχνει την πλάτη πίσω. Ο άνθρωπος του πίσω καθίσματος, βλέπει τον δίσκο να πλησιάζει, ο καφές γέρνει, τα γόνατα βρίσκουν πλαστικό. Ακολουθεί το βήξιμο. Μετά το ελαφρύ σπρώξιμο στην πλάτη του καθίσματος.

Μετά το βλέμμα. Καμιά φορά ακολουθεί και καβγάς, κι έχουν τύχει πτήσεις να προσγειωθούν εκτάκτως γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο, που σημαίνει ότι κάποιο αεροπλάνο κατέβηκε από τον ουρανό για πέντε πόντους. Το ενδιαφέρον δεν είναι η αγένεια. Είναι ότι κανείς από τους δύο δεν έχει άδικο, και ξέρουμε ακριβώς γιατί.

Το θεώρημα που λέει ότι δεν έχει σημασία ποιος το έχει

Ο Ρόναλντ Κόουζ πήρε το Νόμπελ Οικονομικών το 1991, κυρίως για μια ιδέα που είχε διατυπώσει το 1960 στο δοκίμιό του για το κοινωνικό κόστος. Στην απλοποιημένη της μορφή λέει το εξής: όταν δυο πλευρές διεκδικούν τον ίδιο πόρο, δεν έχει και τόση σημασία σε ποιον θα δοθεί αρχικά το δικαίωμα. Αρκεί να είναι σαφώς ορισμένο και το κόστος της διαπραγμάτευσης χαμηλό. Τότε ο πόρος καταλήγει σε αυτόν που τον εκτιμά περισσότερο, γιατί ο ένας θα πληρώσει τον άλλον για να τον αποκτήσει.

Το 2014 ο δημοσιογράφος Τζος Μπάρο το εφάρμοσε στο κάθισμα του αεροπλάνου, κι άνοιξε μια συζήτηση που δεν έχει κλείσει ακόμα. Το επιχείρημά του ήταν καθαρό: όταν αγοράζεις εισιτήριο, ένα από τα πράγματα που αγοράζεις είναι η λειτουργία ανάκλισης. Άρα το δικαίωμα ανήκει στον μπροστινό. Σε ενοχλεί; Πλήρωσέ τον για να μην το ασκήσει.

Διαβάστε περισσότερα: www.newmoney.gr