Μιχάλης Στούκας

Αν ήταν μια προσωπική διαπίστωση ή κάτι που δεν βασίζεται σε καθημερινά γεγονότα αλλά σε εικασίες, θα μπορούσε κάποιος να πει ότι πρόκειται για μεμονωμένες, αναπόδεικτες απόψεις. Μακάρι να ήταν τα πράγματα έτσι, δυστυχώς η αλήθεια φαίνεται ότι είναι τελείως διαφορετική. Καθημερινά, αρκεί μια σύντομη έξοδος με τα πόδια ή με όχημα για να δει κάποιος μια σκληρή πραγματικότητα: ανθρώπους όλων των ηλικιών να περπατούν προβληματισμένοι στους δρόμους και μόνη τους χαρά να αποτελούν οι συνομιλίες στο κινητό ή η βόλτα του κατοικιδίου τους.

Άγχος, νεύρα, αγένεια, οχαδερφισμός και πολλά ακόμα είναι καταφανή. Οδηγοί να ανταλλάσσουν ύβρεις, να είναι έτοιμοι να κατέβουν από τα οχήματά τους, όχι απλά για φραστικά επεισόδια, αλλά για ανελέητο ξύλο. Κάποιοι από αυτούς έχουν στα οχήματά τους μαχαίρια, ρόπαλα κ.λπ. και δεν θα δίσταζαν ακόμα και να τραυματίσουν κάποιον ή κάποια που τους κόρναρε ή παραβίασε την προτεραιότητα.

Γραφόταν παλαιότερα σε εφημερίδες, «με την επέμβαση των ψυχραιμότερων αποφεύχθηκαν τα χειρότερα». Τώρα, οι ψυχραιμότεροι... μας τελείωσαν. Για ποιον λόγο να εμπλακείς σ’ έναν καβγά, από τον οποίο μπορείς να βγεις μέχρι και μαχαιρωμένος; Δυστυχώς πλέον, δεν αναφερόμαστε μόνο σε καβγάδες θερμόαιμων ή νταήδων, που πάντα γίνονταν, αλλά και για άγριο ξύλο, και όχι μόνο, ανάμεσα σε νέους, μεσήλικες ή και ανθρώπους μεγαλύτερης ηλικίας. Έχει αλλάξει τόσο πολύ η ψυχοσύνθεση των Ελλήνων και των Ελληνίδων τα τελευταία χρόνια; Συσσωρεύουν προβλήματα από τα σπίτια και τις οικογένειές τους ή και τις εργασίες τους και εκτονώνονται με καβγάδες στους δρόμους;

Και ποιους δρόμους; Αυτούς που φοβάσαι πλέον να κυκλοφορήσεις ακόμα και στο καταμεσήμερο; Με έκπληξη διάβασα ότι πριν 2-3 μέρες κάποιοι άρπαξαν μια χρυσή αλυσίδα, στην αποβάθρα των ΗΣΑΠ στο Μοναστηράκι, από έναν νεαρό, μπροστά σε δεκάδες άτομα που παρακολουθούσαν μάλλον αδιάφορα το όλο σκηνικό. Οι άγνωστοι ως εκείνη την ώρα δράστες άρπαξαν την αλυσίδα και εξαφανίστηκαν. Καταγράφηκαν όμως από κάμερες του σταθμού και εντοπίστηκαν την επόμενη μέρα στον σταθμό των ΗΣΑΠ στην Πλατεία Βικτωρίας. Προφανώς έψαχναν για το επόμενο θύμα τους.

Ακούγαμε ή διαβάζαμε και τα προηγούμενα χρόνια για ανάλογα περιστατικά, που όμως γίνονταν σε ερημικούς δρόμους, νύχτα, όταν κάποιος κυκλοφορούσε μόνος του. Η κατάσταση πλέον όχι απλά έχει ξεφύγει, αλλά ξεπερνά και την πιο νοσηρή φαντασία. Λίγες μέρες πριν, στις 14 Μαρτίου 2026, δύο ένοπλοι (!) άρπαξαν πάλι αλυσίδα από τον λαιμό ενός ανυποψίαστου επιβάτη στο μετρό. Ο ένας, 27χρονος αλλοδαπός, χωρίς άδεια παραμονής (πέσαμε από τα σύννεφα...) βγήκε από τον σταθμό, ενώ ο άλλος, 18χρονος Έλληνας, μπήκε στο τούνελ του Σταθμού Αγίας Μαρίνας, η συγκοινωνία διακόπηκε και τελικά συνελήφθησαν και οι δύο.

Αφού συνελήφθησαν επ' αυτοφώρω, γιατί δεν δίνονται τα στοιχεία τους στη δημοσιότητα; Ημεδαπός, αλλοδαπός και δύο νούμερα: 18 και 27 ετών. Προφανώς, αυτό θα πρέπει να γίνει με εισαγγελική διάταξη κ.λπ. Ναι, να μην διαπομπεύονται κάποιοι από μια ανώνυμη καταγγελία ή όταν υπάρχει μια έωλη κατηγορία σε βάρος τους. Οι δύο αυτοί νεαροί και οι άλλοι, στο Μοναστηράκι δεν πιάστηκαν επ' αυτοφώρω; Να υπάρξει άμεση δημοσιοποίηση των στοιχείων τους, φωτογραφίες κ.λπ. με την επισήμανση «συνελήφθησαν επ' αυτοφώρω». Ούτε βέβαια γνωρίζουμε αν προφυλακίστηκαν οι δύο συλληφθέντες στο μετρό της Αγίας Μαρίνας ή αν αφέθηκαν ελεύθεροι. Κι αν ήταν μόνο αυτοί, θα πλέαμε σε πελάγη ευτυχίας. Δυστυχώς, η άλλοτε χαμηλή μικροεγκληματικότητα εκτινάσσεται στα ύψη και η βαριά εγκληματικότητα αυξάνεται. Προφανώς υπάρχουν εκατοντάδες ανάλογα περιστατικά όπως αυτά που αναφέραμε, κάποια από τα οποία δεν καταγράφονται ούτε από την ΕΛ.ΑΣ. Όπως πάνε τα πράγματα, όσες φυλακές κι αν φτιαχτούν, αν λειτουργήσει σωστά η Δικαιοσύνη, θα γεμίσουν...

Κάποτε λέγαμε ότι θ' αλλάξουν τα πράγματα, τελικά όμως άλλαξαν προς το χειρότερο ή εναποθέταμε τις ελπίδες μας στη νεολαία. Αν περιμένουμε από τη σημερινή νεολαία να βελτιώσει τα πράγματα, μάλλον θα απογοητευτούμε. Παιδιά 13 χρονών κυκλοφορούν με μαχαίρια και επιτίθενται σε συνομηλίκους τους ή λίγο μεγαλύτερούς τους. Φαίνεται ότι τα παιδιά που γεννήθηκαν την τελευταία δεκαπενταετία είναι από τα πλέον παραβατικά. Μαχαιρώματα, ανελέητοι ξυλοδαρμοί, εκδικητική πορνογραφία (revenge porn), μαλλιοτραβήγματα και… light ξύλο μεταξύ κοριτσιών στα 15 ήταν αδιανόητα πριν λίγα χρόνια. Αν σκεφτούμε ότι τότε δεν υπήρχαν ούτε smartphones, ούτε σόσιαλ μίντια, μάλλον η επίδραση που έχουν αυτά στη νεολαία είναι ολέθρια. Κατά τα άλλα, υπάρχουν 37.000 ανυπότακτοι, οι περισσότεροι από τους οποίους επικαλούνται ψυχολογικά προβλήματα. Η λέξη «ανυπότακτος», κακώς χρησιμοποιείται εδώ από το ΥΠΕΘΑ. Πρόκειται για φυγόστρατους, το θέμα των οποίων πρέπει να επανεξεταστεί. Αν σε μια πενταετία έχουμε πάνω από 30.000 νέους, 20 ετών με ψυχολογικά προβλήματα είναι τραγικό και ολέθριο για το μέλλον της ίδιας της χώρας μας.

Και δεν είναι μόνο αυτά. Η ενδοοικογενειακή βία στα ύψη. Στη συντριπτική πλειοψηφία, τα θύματά της είναι γυναίκες. Μάγκες του γλυκού νερού και τιποτένια ανθρωπάρια ξεσπούν πάνω στις συντρόφους τους, οι οποίες φοβούμενες συχνά τα χειρότερα αποφεύγουν να απευθυνθούν στις Αρχές. Και δυστυχώς τα χειρότερα έρχονται κάποιες φορές... Παιδιά χωρισμένων γονιών γίνονται περιφερόμενες αποσκευές. «Η οικογένεια είναι το βασικό κύτταρο της κοινωνίας», γνωρίζαμε εμείς οι μεγαλύτεροι. Τώρα πάνε και τα κύτταρα, πάει η οικογένεια, πάει και η κοινωνία.

Τέλος, υπάρχουν πολλοί συνάνθρωποί μας που χρήζουν, πραγματικά, ψυχολογικής ή και ψυχιατρικής βοήθειας. Ειδικοί που μπορούν να βοηθήσουν όλους και όλες που αντιμετωπίζουν τέτοιου είδους προβλήματα υπάρχουν πολλοί σήμερα. Κι αν κάποτε ήταν ταμπού η επίσκεψη στους λίγους, τότε, ειδικούς, σήμερα αυτό έχει ξεπεραστεί σε μεγάλο βαθμό. Εδώ θα πρέπει να επαινέσουμε και όσους επώνυμους βγήκαν και μίλησαν ανοιχτά για προβλήματα κατάθλιψης, κρίσεις πανικού κ.ά. που αντιμετώπισαν και για τις προσπάθειες που έκαναν για να απαλλαγούν από όλα αυτά. Δυστυχώς, κάποιοι θεωρούν ότι δεν θα τους προσφέρει τίποτα η βοήθεια των ειδικών και μένουν στα σκοτάδια του μυαλού τους, από τα οποία δεν μπορούν να δραπετεύσουν. Και δεν είναι μόνο οι ίδιοι που ταλαιπωρούνται, αλλά και οι δικοί τους άνθρωποι…

Τι φταίει όμως για όλα όσα ανέφερα; Οι ραγδαίες αλλαγές των τελευταίων ετών σίγουρα παίζουν τον ρόλο τους. Δεν προλαβαίνεις να προσαρμοστείς στη x κατάσταση και πρέπει να μεταβείς στην κατάσταση (x+1). Οικονομικές δυσκολίες, άνθρωποι που πρέπει να δουλεύουν 12-15 ώρες τη μέρα ή τη νύχτα για να τα βγάλουν πέρα, άγχος, παιδιά με άπειρες δραστηριότητες και προσωπικά-οικογενειακά προβλήματα συνθέτουν τα κομμάτια ενός εκρηκτικού παζλ. Ηφαίστεια έτοιμα να εκραγούν είναι οι περισσότεροι Έλληνες και οι περισσότερες Ελληνίδες σήμερα. Γι' αυτό και τα βίαια ξεσπάσματα. Εθισμός στην εύκολη ζωή και διαρκής επιθυμία για εύκολο και γρήγορο κέρδος είναι ένας πολύ άσχημος συνδυασμός, που συνήθως οδηγεί σε ολισθηρά μονοπάτια και δρόμους του πουθενά, χωρίς επιστροφή. Ευτυχώς ή δυστυχώς έτσι είναι όμως η ζωή. Τίποτα δεν είναι εύκολο ή δεδομένο. Αν ήταν εύκολη η ζωή, θα κράταγε αιώνες, τραγουδούσε ο Κώστας Μάντζιος. Και επειδή δεν κρατά αιώνες η ζωή, ας φροντίσουμε να τη ζήσουμε όσο πιο ήρεμα και καλά γίνεται, χωρίς εντάσεις, χωρίς να βλάπτουμε τους άλλους κι ας δώσουμε μεγαλύτερη σημασία σε όσα μας δίνουν χαρά, όχι σε όσα μας χαλάνε. Κι ας απολαύσουμε το σημαντικό αγαθό που λέγεται ελευθερία. Και αν δείχνω μια επιμονή σε αυτά τα θέματα είναι γιατί πιστεύω ότι μόνο η συχνή ανάδειξή τους μπορεί να βοηθήσει. Ο στρουθοκαμηλισμός, η μετάθεση ευθυνών και οι φθηνές δικαιολογίες, μόνο να παρατείνουν τα σημερινά αδιέξοδα μπορούν και να διαιωνίσουν τις οδυνηρές καταστάσεις που βιώνουμε καθημερινά…