Στρατιωτικές δοκιμές με τον «Κίμωνα», τους Patriot και τα drones - Εγκρίθηκε στην Επιτροπή Εξοπλισμών της Βουλής η «Ασπίδα του Αχιλλέα»

Συμμαχίες στο πεδίο, κοινές ασκήσεις και ώθηση στην ευρωπαϊκή αμυντική τεχνολογία παράγει η αμυντική συνδρομή στην Κύπρο, καθώς η συνύπαρξη για πρώτη φορά αεροναυτικών δυνάμεων στα απώτατα όρια της Ε.Ε. δημιουργεί νέα δεδομένα για την αρχιτεκτονική ασφάλειας της Ευρώπης, σε μια στιγμή που εντείνονται οι βομβαρδισμοί των ΗΠΑ και του Ισραήλ και μαζί οι επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία.

Δεν είναι μόνο οι εικόνες από την επίσκεψη στην Κύπρο του Γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν και του Έλληνα πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη μαζί με τον Κύπριο Πρόεδρο Νίκο Χριστοδουλίδη από το αεροδρόμιο της Πάφου που έκαναν τον γύρο του κόσμου, αλλά πρωτίστως η λειτουργική σχέση που αναπτύσσεται για πρώτη φορά ανάμεσα στα πληρώματα των πλοίων και των αεροσκαφών των χωρών τους, ενώ θέσεις μάχης παίρνουν η μία μετά την άλλη οι πυροβολαρχίες Patriot κατά μήκος της ελληνικής συνοριακής γραμμής.

«Ναυτική ομάδα κρούσης»

Από τις πρώτες κιόλας ημέρες της άφιξης των δύο ελληνικών φρεγατών, του «Κίμωνα» και των «Ψαρών», στο λιμάνι της Λεμεσού, η επικοινωνία με το Κυπριακό Πολεμικό Ναυτικό είναι διαρκής και κορυφώθηκε στη διμερή άσκηση έρευνας-διάσωσης (Ε-Δ) με την ονομασία «Σαλαμίς - 01/26», που πραγματοποιήθηκε το προηγούμενο Σαββατοκύριακο.

Την ίδια ώρα, ως ευρωπαϊκή αρμάδα αντιμετωπίζουν αρκετοί αναλυτές την παρουσία στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο του γαλλικού πυρηνοκίνητου αεροπλανοφόρου «Charles de Gaulle» και της «ναυτικής ομάδας κρούσης» του, όπως περιγράφει το γαλλικό επιτελείο τη συμπαράταξη της ιταλικής φρεγάτας «Federico Martinengo», που προστέθηκε στα μέσα της εβδομάδας στη συνοδεία του, των δύο ελληνικών φρεγατών, της ισπανικής φρεγάτας «Cristobal Colon», αλλά και του αντιτορπιλικού του Βρετανικού Ναυτικού «HMS Dragon», που απέπλευσε τελικά από το λιμάνι του Πόρτσμουθ για την Κύπρο, υπό το βάρος των σφοδρών αντιδράσεων απέναντι στην κυβέρνηση Στάρμερ για την αρχική δυσθυμία της να υπερασπιστεί τη βάση της RAF στο νησί.

Παράλληλα, το γεγονός ότι η πρώτη φρεγάτα FDI του Ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού έχει κατασκευαστεί από τη γαλλική εταιρεία Naval Group στη Λοριάν καθιστά ακόμη πιο λειτουργικό το πλαίσιο ανάμεσα στις γαλλικές και τις ελληνικές αεροναυτικές δυνάμεις, ιδίως όταν το πλήρωμα του «Κίμωνα» έχει εκπαιδευτεί επί μήνες στην αιχμή της γαλλικής ναυτικής τεχνολογίας, προτού η φρεγάτα παραδοθεί από την κατασκευάστρια εταιρεία στον ελληνικό πολεμικό στόλο.

Εκτός από τη συσσώρευση εμπειρίας στο πεδίο, που, κατά υψηλόβαθμα στελέχη των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων, συνιστά μια «πρωτόγνωρη εκπαιδευτική συνθήκη», τα πληρώματα των ελληνικών φρεγατών αλληλεπιδρούν και με προηγμένα συστήματα αεράμυνας, τα οποία συνοδεύουν τη γαλλική νηοπομπή, όταν επίκειται η ανάπτυξη του ελληνικού θόλου, στο πλαίσιο της «Ασπίδας του Αχιλλέα». Στη δυναμική που φαίνεται να αναπτύσσουν οι αεροναυτικές δυνάμεις αρκετών ευρωπαϊκών κρατών με φόντο το Ακρωτήρι, συμμετοχή αναμένεται να έχει και η Ολλανδία αποστέλλοντας τη φρεγάτα αεράμυνας και διοίκησης «Evertsen», αλλά και η Ισπανία. Επίσης, η βρετανική συνδρομή περιλαμβάνει και ελικόπτερα, ενώ η Γαλλία έχει αναπτύξει περίπου τον μισό στόλο της από μεγάλα πολεμικά πλοία επιφανείας στην Ανατολική Μεσόγειο, όπως επισημαίνουν στρατιωτικοί αναλυτές.

Πλην της Αθήνας που έσπευσε να συνδράμει τον «Οικουμενικό Ελληνισμό», όπως περιέγραψε ο πρωθυπουργός, η ανάπτυξη μεγάλης κλίμακας των γαλλικών αεροναυτικών δυνάμεων αποδεικνύει την ικανότητα της χώρας να ενεργεί αυτόνομα, αλλά και ανεξάρτητα από την παρουσία του αμερικανικού 6ου Στόλου στην ευρύτερη περιοχή, συμβάλλοντας έτσι στην άμυνα στη Μέση Ανατολή, σε μια στιγμή που τα αραβικά -και οικονομικά εύρωστα- κράτη αναζητούν αξιόπιστους συμμάχους, αν όχι όσους προσφέρουν ασφάλεια.

Patriot και Κατεχόμενα

Σε επίπεδο υψηλής στρατηγικής, τόσο για τους Ελληνες όσο και για τους υπόλοιπους Ευρωπαίους αξιωματικούς ζητούμενο αποτελεί αν η αεροναυτική επιχείρηση πέριξ της Κύπρου θα λάβει και επίσημα ευρωπαϊκή σφραγίδα, καθώς οι εξελίξεις θα συζητηθούν εκτενώς στη Σύνοδο Κορυφής της Ε.Ε. την επόμενη εβδομάδα (19-20 Μαρτίου). Μια τέτοια προοπτική θα αναβάθμιζε σε επίπεδο κύριων μονάδων την αμυντική αποστολή δυνάμεων στο νησί, την ώρα που κινήσεις σε νατοϊκό επίπεδο πραγματοποιεί τα τελευταία εικοσιτετράωρα και η Τουρκία, επιχειρώντας να εξισορροπήσει τις ακαριαίες κινήσεις του Ελληνικού Πενταγώνου, το οποίο εγκατέστησε αιφνιδιαστικά μια πυροβολαρχία Patriot στην Κάρπαθο, μετακινώντας άλλη μία πιο κοντά στην ελληνοβουλγαρική μεθόριο.

Αντιδρώντας στην παραπάνω εξέλιξη, το τουρκικό υπουργείο Εθνικής Άμυνας ανακοίνωσε την ανάπτυξη συστήματος αντιαεροπορικής άμυνας Patriot στη Μαλάτια, ζητώντας τη συνδρομή του ΝΑΤΟ για την αντιβαλλιστική προστασία της χώρας, αν και η πρόοδος της τουρκικής αμυντικής τεχνολογίας είναι γεωμετρική τα τελευταία χρόνια.

Την ίδια στιγμή, η Άγκυρα επιχείρησε να εξισορροπήσει, μετά από αρκετά εικοσιτετράωρα αμηχανίας, και την παρουσία ελληνικών μαχητικών αεροσκαφών F-16 Viper στην Κύπρο σταθμεύοντας έξι μαχητικά αεροσκάφη F-16 στα Κατεχόμενα, όπου απέστειλε και συστήματα αεράμυνας. Παρά τα πολλαπλά προϊόντα που έχει αναπτύξει η γειτονική χώρα στο πεδίο των μη επανδρωμένων drones, η επιλογή της Άγκυρας να ζητήσει τη συνδρομή του ΝΑΤΟ για την αεράμυνά της δεν πέρασε απαρατήρητη από μερίδα αναλυτών που διάβασαν ανάμεσα στις γραμμές των τουρκικών ανακοινώσεων την αδυναμία χρήσης των ρωσικών συστημάτων S-400.

«Κένταυρος» και καμικάζι

Στον αντίποδα, η ετοιμότητα του Ελληνικού Πενταγώνου να κινητοποιήσει σε ελάχιστα εικοσιτετράωρα δύο πυροβολαρχίες Patriot επιβεβαιώθηκε και από τις δηλώσεις του Βούλγαρου υπουργού Εθνικής Άμυνας, Ατανας Ζαπριάνοφ, ο οποίος την παραμονή της επίσκεψης στη Σόφια του Ελληνα ομολόγου του Νίκου Δένδια έσπευσε να ανακοινώσει με ανάρτησή του στα κοινωνικά δίκτυα ότι «το σύστημα αεράμυνας Patriot είναι πλέον σε υπηρεσία και καλύπτει τον εναέριο χώρο της Βουλγαρίας». Η ταχύτητα, πάντως, με την οποία η ελληνική κυβέρνηση ανταποκρίθηκε στο σχετικό αίτημα της γειτονικής χώρας φαίνεται ότι εκτιμάται από τη βουλγαρική πλευρά, όταν μάλιστα η τελευταία δεν έχει κρύψει το ενδιαφέρον της για την απόκτηση του ελληνικής κατασκευής anti-drone συστήματος «Κένταυρος» σε διάφορες εκδοχές, το οποίο άλλωστε φέρει και η φρεγάτα «Ψαρά», που πλέει στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο.

Η προοπτική διάνοιξης νέων αγορών για την ελληνική αμυντική τεχνολογία μετά την προβολή ισχύος που επιχείρησαν οι Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις στην Κύπρο είναι κάτι περισσότερο από πιθανή, ακόμη κι αν μια τέτοια εξέλιξη δεν είχε συμπεριληφθεί στις αρχικές επιχειρησιακές επιδιώξεις της Αθήνας. Ωστόσο, η αποτελεσματικότητα του συγκεκριμένου συστήματος, σε συνδυασμό με την τεράστια έκταση της χρήσης μη επανδρωμένων αεροσκαφών στο Ιράν και την Ουκρανία, έχει καταστήσει τα anti-drone συστήματα εξαιρετικά χρήσιμα στην παρούσα συγκυρία. Ηδη για το προηγμένο αυτό προϊόν της Ελληνικής Αεροπορικής Βιομηχανίας (ΕΑΒ) έχει ενδιαφερθεί και η Λευκωσία αξιοποιώντας το πρόγραμμα SAFE, δηλαδή το ευρωπαϊκό χρηματοδοτικό πρόγραμμα για την άμυνα.

Το παράθυρο ευκαιρίας για ταχεία ανάπτυξη μη επανδρωμένων drones, αλλά και των απαραίτητων αντίμετρων, όπως συστήματα anti-drone, παραμένει διαρκώς ανοιχτό για το Πεντάγωνο, με τον τεχνολογικό του βραχίονα, το Ελληνικό Κέντρο Αμυντικής Καινοτομίας (ΕΛΚΑΚ), να προχωρά στην υπογραφή τεσσάρων συμβάσεων. Αντικείμενο των νέων συμβάσεων είναι αφενός η ανάπτυξη kamikaze drone από το Κέντρο Ερευνας Τεχνολογικής Ανάπτυξης και Καινοτομίας (ΚΕΤΑΚ) του ΓΕΕΘΑ και αφετέρου η κατασκευή συστημάτων τριών τύπων μη επανδρωμένων αεροσκαφών μάχης (UCAV) Κατηγορίας Ι, με σαφή προσανατολισμό την άμεση αξιοποίησή τους από τις Ένοπλες Δυνάμεις.

Εγκρίθηκε στη Βουλή η «Ασπίδα του Αχιλλέα»

Στην έγκριση κατά πλειοψηφία της «Ασπίδας του Αχιλλέα», αλλά και άλλων συστημάτων που αφορούν την αποτρεπτική ικανότητα της χώρας ύψους περίπου 4 δισεκατομμυρίων ευρώ προχώρησε σήμερα η Ειδική Διαρκή Επιτροπή Εξοπλιστικών Προγραμμάτων και Συμβάσεων της Βουλής.

Έτσι, γίνεται πλέον πράξη ο θόλος πέντε επιπέδων που αναμένεται να παρέχει προστασία σε πέντε διαφορετικά επίπεδα και πεδία απειλών, καλύπτοντας απειλές από πυραύλους, αεροσκάφη και μη επανδρωμένα drones έως και πλοία επιφανείας και υποθαλάσσιες απειλές. Μετά τη θετική γνωμοδότηση της Επιτροπής αναμένεται η οριστική έγκριση από το ΚΥΣΕΑ, που συνεδριάζει την ερχόμενη εβδομάδα.

Στο ίδιο πακέτο εξοπλιστικών προς έγκριση περιλαμβάνονται:

η αναβάθμιση των 38 F-16 Block 50 σε Viper,

συμβάσεις για τον εκσυγχρονισμό των φρεγατών ΜΕΚΟ του Πολεμικού Ναυτικού,

αλλά και μια σειρά συμβάσεις Εν-Συνεχεία-Υποστήριξης (Follow on Support) για την περαιτέρω υποστήριξη των συστημάτων.


Ιδιαίτερη μέριμνα στο συγκεκριμένο πακέτο δίνεται και στην νέα γενιά μαχητικών αεροσκαφών, αφού προβλέπεται η δημιουργία για την επιχειρησιακή ένταξη των αεροσκαφών F-35 στο αεροδρόμιο της Ανδραβίδας. Σύμφωνα, μάλιστα, με πληροφορίες του Protothema.gr, ο επόμενος στόχος του Πενταγώνου είναι να έχει προμηθευτεί τα πρώτα 2 μαχητικά αεροσκάφη F-35 μέχρι τον Δεκέμβριο του 2028, περνώντας στην επόμενη γενιά μαχητικών.


Αν και απουσιάζει στο Λονδίνο στα πλαίσια διμερούς επίσκεψης του, ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας ανέφερε πως «αυτό το οποίο έχει σημασία είναι ότι αυτά τα Προγράμματα δείχνουν πόσο έγκαιρα είχαμε «διαβάσει» τη νέα πραγματικότητα. Είχαμε προβεί σε μια ευρυγώνια ανάγνωση του νέου περιβάλλοντος ασφάλειας. Και η πραγματοποίησή τους θα οδηγήσει τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις στη νέα εποχή. Σε μια εποχή που θα είναι οι ισχυρότερες στην Ιστορία της Πατρίδας μας και το αγαθό της ασφάλειας το οποίο θα παρέχεται στην ελληνική κοινωνία, θα είναι ίσως σε αυτήν τη φάση το πιο απαραίτητο από πότε».

Πώς ψήφισαν τα κόμματα στην Επιτροπή

Το πρόγραμμα αναβάθμισης αεράμυνας του Γενικού Επιτελείου Στρατού, γνωστό και έως “Ασπίδα του Αχιλλέα” εγκρίθηκε στην κλειστή συνεδρίαση της Επιτροπής Εξοπλισμών και Συμβάσεων με τη θετική ψήφο των βουλευτών της Νέας Δημοκρατίας. Το ΠΑΣΟΚ, ο ΣΥΡΙΖΑ και τα υπόλοιπα κόμματα της αντιπολίτευση δήλωσαν “παρών” εκτός του ΚΚΕ και της Πλεύσης Ελευθερίας που καταψήφισαν. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές η ΝΔ υπερψήφισε το σύνολο των προγραμμάτων.

Το ΠΑΣΟΚ και ο ΣΥΡΙΖΑ ψήφισαν “παρών” στην Ασπίδα, καταψήφισαν τα βλήματα και υπερψήφισαν τα υπόλοιπα. Η Ελληνική Λύση ¨παρών” στην Ασπίδα, όχι στα F35 και C27 και “ναι” στα υπόλοιπα. Η Νίκη, παρών στην Ασπίδα και στα F35 και “ναι” στα υπόλοιπα ενώ ΚΚΕ και Πλεύση Ελευθερίας καταψήφισαν το σύνολο τω προγραμμάτων/ Από την συνεδρίαση απουσίαζε η Νέα Αριστερά.


Φωτογραφία: Getty images / Ideal image