«Οι
ΗΠΑ δεν εγκαταλείπουν το
ΝΑΤΟ, αρκεί να είστε ανοιχτοί σε μεταρρυθμίσεις», ήταν το μήνυμα του
Μάρκο Ρούμπιο προς τις χώρες - μέλη του Οργανισμού κατά την ομιλία του στη Διάσκεψη του Μονάχου νωρίτερα, που προσπάθησε να φανεί καθησυχαστικός, μετά τις αυστηρές προειδοποιήσεις του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ.
Σύμφωνα με το
CNN, o υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, προσέφερε διαβεβαίωση στους «ανήσυχους» Ευρωπαίους ηγέτες ότι οι ΗΠΑ παραμένουν προσηλωμένες στη μακροχρόνια εταιρική σχέση τους, αλλά χωρίς να υποχωρούν από την υποκείμενη απαίτησή τους να υπάρξει αλλαγή πορείας και μεταρρυθμίσεις σε πολλά μέτωπα.
«Ενώ είμαστε έτοιμοι, εάν χρειαστεί, να το κάνουμε αυτό μόνοι μας, είναι η προτίμησή μας και η ελπίδα μας να το κάνουμε αυτό μαζί με εσάς, τους φίλους μας εδώ στην Ευρώπη», δήλωσε ο Ρούμπιο στο ακροατήριο στο Μόναχο.
«Η μεγαλύτερη απειλή προέρχεται από μέσα»
Το μήνυμα του Ρούμπιο ότι η Ουάσινγκτον δεν επιδιώκει να εγκαταλείψει τη διατλαντική συμμαχία έγινε δεκτό με ενθουσιασμό από τους Ευρωπαίους συμμάχους, οι οποίοι μόλις πριν από ένα χρόνο άκουγαν με έκπληξη τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, από το ίδιο βήμα να εξαπολύει επίθεση κατά του πολιτισμού και των αξιών των χωρών της Ευρώπης, λέγοντάς τους ότι η μεγαλύτερη απειλή για την ασφάλειά τους προέρχεται «από μέσα» και όχι από την Κίνα και τη Ρωσία, σχόλια που έχουν διαμορφώσει τη στρατηγική εθνικής ασφάλειας του Λευκού Οίκου.
Αντίθετα, αυτή τη φορά ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας έλαβε χειροκροτήματα όταν αναφέρθηκε στις κοινές ιστορίες της Ευρώπης και των ΗΠΑ - λέγοντας ότι η Αμερική είναι «παιδί» της Ευρώπης κι ότι οι μοίρες των δύο ηπείρων «συνδεδεμένες».
Ο Ρούμπιο επανέλαβε πολλές από τις ίδιες θέσεις και στόχους πολιτικής που είχε εκθέσει ο Βανς πέρυσι, καταγγέλλοντας την κυριαρχία μη δυτικών χωρών στις κρίσιμες αλυσίδες εφοδιασμού και τις πράσινες ενεργειακές πολιτικές που αποσκοπούν στον «κατευνασμό ενός κλίματος λατρείας» και την «εξαθλίωση των λαών μας». Ακόμα, υπογράμμισε ότι η Ευρώπη και οι ΗΠΑ αντιμετωπίζουν την απειλή της μαζικής μετανάστευσης και της «εκμηδένισης του πολιτισμού». «Η εθνική ασφάλεια δεν είναι απλώς μια σειρά τεχνικών ζητημάτων», είπε.
«Τι ακριβώς υπερασπιζόμαστε; Υπερασπιζόμαστε έναν μεγάλο πολιτισμό... Μόνο αν είμαστε ανυποχώρητοι στην κληρονομιά μας και περήφανοι για αυτή τη κοινή κληρονομιά μπορούμε να αρχίσουμε μαζί τη δουλειά για να φανταστούμε και να διαμορφώσουμε το οικονομικό και πολιτικό μας μέλλον», επισήμανε.
Παραμένει αυστηρό το μήνυμα
Παρ' όλα αυτά, σύμφωνα με το ρεπορτάζ, το μήνυμα του Ρούμπιο παρέμεινε αυστηρό. Και τούτο γιατί περιείχε μια προειδοποίηση από την κυβέρνηση Τραμπ ότι «μπορεί και μόνη της» εκτός αν η Ευρώπη αναλάβει περισσότερες ευθύνες για την ασφάλειά της και συμμερίζεται τις ίδιες αξίες με τις ΗΠΑ, μια αλλαγή που απαιτεί μεταρρύθμιση του τρέχοντος συστήματος διεθνούς συνεργασίας.
«Θέλουμε συμμάχους που μπορούν να αμυνθούν, ώστε κανένας αντίπαλος να μην μπει ποτέ στον πειρασμό να δοκιμάσει τη συλλογική μας δύναμη», είπε ο Ρούμπιο και πρόσθεσε: «Γιατί εμείς στην Αμερική δεν έχουμε κανένα συμφέρον να είμαστε ευγενικοί και εύτακτοι φροντιστές της διαχειριζόμενης παρακμής της Δύσης. Δεν επιδιώκουμε να χωρίσουμε, αλλά να αναζωογονήσουμε μια παλιά φιλία», πρόσθεσε.
«Για τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη, ανήκουμε ενωμένοι», πρόσθεσε ο Ρούμπιο, τονίζοντας τη σημασία της μακράς συνεργασίας, η οποία έχει υποστεί έντονες πιέσεις.
Ο Ρούμπιο αναγνώρισε ότι οι ΗΠΑ μπορούν, κατά καιρούς, να είναι κάπως «άμεσες και επείγουσες στις συμβουλές τους», αλλά προσπάθησε να καθησυχάσει τους Ευρωπαίους ηγέτες ότι η κυβέρνηση Τραμπ είναι αφοσιωμένη στη συμμαχία.
«Θέλουμε συμμάχους που είναι περήφανοι για τον πολιτισμό και την κληρονομιά τους, που καταλαβαίνουν ότι είμαστε κληρονόμοι του ίδιου μεγάλου και ευγενούς πολιτισμού και που μαζί μας είναι πρόθυμοι και ικανοί να τον υπερασπιστούμε», είπε.
«Δεν ξέρουμε αν οι Ρώσοι θέλουν όντως τον τερματισμό του πολέμου»
Αναφορικά με τον πόλεμο στην Ουκρανία, ο Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ δήλωσε ότι η Ουάσιγκτον θα προσπαθήσει να επιτύχει συμφωνία ειρήνης στην Ουκρανία, αλλά εξέφρασε αμφιβολίες σχετικά με το αν η
Ρωσία πραγματικά επιθυμεί να τερματίσει τις εχθροπραξίες.
«Δεν ξέρουμε αν οι Ρώσοι είναι σοβαροί στο να τερματίσουν τον πόλεμο. Λένε ότι είναι», είπε ο Ρούμπιο κατά τη διάρκεια συνεδρίας ερωτήσεων και απαντήσεων μετά την ομιλία του στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου. «Αυτό που δεν μπορούμε να απαντήσουμε, αλλά θα συνεχίσουμε να δοκιμάζουμε, είναι το αποτέλεσμα που η Ουκρανία μπορεί να αποδεχτεί και η Ρωσία να αποδεχτεί. Αυτό παραμένει αδιευκρίνιστο μέχρι τώρα».
Αύξηση των αμυντικών δαπανών
Από την πλευρά του, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει συχνά επικρίνει την Ευρώπη για την υπερβολική εξάρτησή της από την αμερικανική βοήθεια, ιδίως όσον αφορά την ασφάλεια, και έχει απαιτήσει από τους συμμάχους του ΝΑΤΟ να αυξήσουν τις αμυντικές δαπάνες.
Σε γενικές γραμμές, ο Τραμπ έχει επίσης ορκιστεί να διαταράξει το διεθνές status quo και, ένα χρόνο μετά τη δεύτερη θητεία του, το έκανε ακριβώς αυτό με αξιοσημείωτη ταχύτητα.
Η ομιλία του Ρούμπιο έρχεται σε μια στιγμή που οι σύμμαχοι των ΗΠΑ ανησυχούν ολοένα και περισσότερο και αμφισβητούν εάν η χώρα σκοπεύει να εγκαταλείψει την εταιρική της σχέση με την Ευρώπη λόγω των απειλών του Τραμπ για αντίποινα, την προσπάθεια να καταλάβει τη Γροιλανδία και την απόσυρση της διεθνούς βοήθειας.
Στην ίδια γραμμή και ο Ζελένσκι
Από την πλευρά του, ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ο οποίος παραβρέθηκε στη διάσκεψη, δήλωσε ότι πιστεύει πως ο Πούτιν δεν θέλει να τερματίσει τον πόλεμο και αμφισβήτησε τη διάθεσή του για παραχωρήσεις. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, έχει επανειλημμένα τονίσει ότι τόσο η Μόσχα όσο και το Κίεβο πρέπει να κάνουν παραχωρήσεις για να επιτευχθεί μια συμφωνία τερματισμού των εχθροπραξιών και ότι πρέπει σύντομα να επιτευχθεί μια συμφωνία συμβιβασμού.
Όταν ρωτήθηκε για την πίεση που ασκεί ο Τραμπ στην Ουκρανία να κάνει περισσότερες παραχωρήσεις προκειμένου να επιτευχθεί συμφωνία με τη Ρωσία, ο Ζελένσκι δήλωσε την Παρασκευή ότι ο Αμερικανός πρόεδρος έχει πιέσει και τις δύο πλευρές να συμβιβαστούν – παρόλο που ο Πούτιν ξεκίνησε τον πόλεμο με την εισβολή στη χώρα του – αλλά αμφισβήτησε τις προθέσεις της Ρωσίας.
«Κοιμώμενος γίγαντας»
Από την πλευρά του, ο πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου, Κιρ Στάρμερ, δήλωσε ότι η Ευρώπη είναι ένας «κοιμώμενος γίγαντας», καλώντας τα ευρωπαϊκά μέλη του ΝΑΤΟ να συνεργαστούν για να δράσουν με «μεγάλη αποτελεσματικότητα» απέναντι στη ρωσική επιθετικότητα.
«Πρέπει να προχωρήσουμε μαζί για να δημιουργήσουμε ένα πιο ευρωπαϊκό ΝΑΤΟ. Όπως το βλέπω, η Ευρώπη είναι ένας κοιμώμενος γίγαντας», είπε ο Στάρμερ στην ομιλία του στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου το Σάββατο.
«Οι οικονομίες μας είναι 10 φορές μεγαλύτερες από αυτή της Ρωσίας. Διαθέτουμε τεράστιες αμυντικές ικανότητες, όμως συχνά αυτό καταλήγει να είναι λιγότερο από το άθροισμα των μερών του», ανέφερε.
«Προβλέψιμη και αξιόπιστη εταιρική σχέση»
Από την πλευρά του, ο Γερμανός υπουργός Άμυνας, Μπόρις Πιστόριους, έκανε έκκληση για μια προβλέψιμη και αξιόπιστη εταιρική σχέση ανάμεσα στις ΗΠΑ και στους ευρωπαίους εταίρους τους, η οποία, όπως είπε, θα πρέπει να χτίσει τη σκληρή αμυντική τους ικανότητα.
Απαντώντας στα σχόλια του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο νωρίτερα σήμερα στη Διάσκεψη του Μονάχου για την Ασφάλεια, με τα οποία άσκησε κριτική σε πολλές πτυχές της κατάστασης του διεθνούς συστήματος σήμερα, ο Πιστόριους συμφώνησε ότι οι θεσμοί χρειάζονται μεταρρύθμιση τονίζοντας, ωστόσο, ότι η απάντηση δεν είναι να την κάνει μόνο του ένα κράτος.
«Ανάσα και ανακούφιση» από τη μια...
Ο πρόεδρος της Διάσκεψης, Βόλφγκανγκ Ίσινγκερ, σχολίασε ότι το «παρηγορητικό και φιλικό» μήνυμα του Ρούμπιο για «σύμπραξη και αλληλένδετες σχέσεις» προκάλεσε «ανάσα ανακούφισης» στην αίθουσα.
…«δεν είναι αυτό που περιμέναμε» από την άλλη
Ωστόσο, το μήνυμα του Ρούμπιο δεν έγινε δεκτό με τον ίδιο τρόπο από όλους τους παρευρισκόμενους. Ένας Γερμανός διπλωμάτης σχολίασε ότι «δεν ήταν η απάντηση που περιμέναμε», προσθέτοντας ότι η ομιλία απευθυνόταν περισσότερο σε «αμερικανικό κοινό» παρά στους Ευρωπαίους. Ένας άλλος Ευρωπαίος αξιωματούχος είπε ότι «ήταν το MAGA, χωρίς όμως καμία ουσιαστική προσέγγιση», επισημαίνοντας την έλλειψη αναφοράς στη Ρωσία και την Ουκρανία.
Ωστόσο, ο Γιούργκεν Χαρτ, Γερμανός βουλευτής του CDU, δήλωσε ότι «ο Ρούμπιο παραμένει πιστός στο ΝΑΤΟ, κάτι που είναι θετικό. Οι Ευρωπαίοι όμως δεν θα εμπλακούν στους αμερικανικούς πολιτιστικούς πολέμους».