«Σουξέ στόρι»: Η υπουργός Τουρισμού ξέρει από επιτυχίες

Τη μια μέρα η Αλκηστις Πρωτοψάλτη αναλαμβάνει επίσημα υπουργικά καθήκοντα, την επόμενη βρίσκεται κιόλας μπλεγμένη -αν και άθελά της- στην πικρόχολη αντιπαράθεση και τον δημόσιο σάλο με πρωταγωνιστή τον αθυρόστομο Ηλία Ψηνάκη. Λόγω της παροιμιωδώς απρεπούς φρασεολογίας στην οποία συχνά καταφεύγει ο δήμαρχος Μαραθώνα, η φρεσκο-ορκισμένη υπουργός βρέθηκε σε εξαιρετικά δύσκολη θέση. Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης φρύαξαν, ενώ ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων την κάλεσε ευθέως να πάρει δημόσια θέση - δηλαδή να καταδικάσει το «σεξιστικό παραλήρημα του δημάρχου», όπως το χαρακτήρισε η σχετική ανακοίνωση του ΣΕΑ. Θα έλεγε κανείς ότι η υπηρεσιακή υπουργός Τουρισμού δεν ξεκίνησε με το δεξί την εξ ορισμού ολιγοήμερη θητεία της, σε πλήρη αντίθεση με την καριέρα της ως ερμηνεύτριας, η οποία θα μπορούσε άνετα να θεωρείται φαινόμενο: αμέτρητες επιτυχίες, διεθνής αναγνώριση, μαζική και παθιασμένη αφοσίωση του κοινού στη μοναδική φωνή της, συνεργασίες με τους πιο σημαντικούς σύγχρονους Ελληνες -και όχι μόνο- δημιουργούς, επίμονη αναζήτηση της τελειότητας στις επιλογές των τραγουδιών, τις ηχογραφήσεις και τις παραστάσεις της.



Τα ωραιότερα 400 μέτρα της ζωής της. Λαμπαδηδρόμος στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004

Στα 40 χρόνια της απαράμιλλης καριέρας της σε συνδυασμό με την υποδειγματικά σεμνή και αθόρυβη παρουσία της, η Αλκηστις Πρωτοψάλτη δεν παρέκκλινε ποτέ από το πρότυπο της αντι-σταρ. Από την αποθέωση που γνώριζε στις συναυλίες της ανά την Ελλάδα και την υφήλιο αποσυρόταν απευθείας στη γαλήνη των προσωπικών της καταφυγίων, στο πέτρινο σπίτι με τον κήπο ή στη θάλασσα και τη βάρκα της, το υποβρύχιο ψάρεμα κ.λπ. Γι’ αυτό, άλλωστε, το όνομα «Πρωτοψάλτη» ουδέποτε συνδέθηκε με οποιαδήποτε ίντριγκα, παρεξήγηση και αντιπαράθεση - ό,τι δηλαδή κλήθηκε να διαχειριστεί μέσα σε ένα και μόνο 24ωρο από την προσγείωσή της στην ενεργό πολιτική.

Οι βουτιές με τη βάρκα της και το ψάρεμα αποτελούν για εκείνη το οξυγόνο του καλοκαιριού

Τελικά, ως υπουργός η Αλκηστις εξέδωσε και εκείνη μια ανακοίνωση, μέσω της οποίας επέκρινε τα περιφρονητικά σχόλια του Ηλία Ψηνάκη για κάποιες «..άμητες» αρχαιολόγους που παίρνουν αποφάσεις στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο και οι οποίες απαγόρευσαν τη διεξαγωγή συναυλιών στον χώρο του Τύμβου Μαραθώνα. Μολονότι με τον Ψηνάκη τη συνδέει γνωριμία και φιλία αρκετών χρόνων, η Αλκηστις Πρωτοψάλτη έπραξε το αυτονόητο για την περίσταση, δηλώνοντας: «Διαφωνώ κάθετα με δηλώσεις που καταγράφονται ως προσβλητικές, διαχωρίζω την θέση μου από αυτή τη φρασεολογία που είναι αντίθετη με τον πολιτισμό μου, το ήθος μου και θίγουν την αξιοπρέπειά μου ως γυναίκας και ως Ελληνίδας». Η υπουργός διευκρινίζει, εξάλλου, ότι δεν ήταν παρούσα όταν ο Ψηνάκης επιτέθηκε στις αρχαιολόγους, κάτι που θα μπορούσε να εκληφθεί κυριολεκτικά αλλά και μεταφορικά - αρκεί να γνωρίζει κανείς τη νοοτροπία και τον τρόπο που λειτουργεί η Αλκηστις Πρωτοψάλτη. Καταρχήν είναι ο αθλητισμός και όχι η μουσική το πασπαρτού που πρέπει να χρησιμοποιήσει κανείς για να διεισδύσει στην προσωπικότητά της. Και εδώ που τα λέμε όχι ακριβώς ο αθλητισμός, αλλά ο πρωταθλητισμός που όριζε ανέκαθεν σαν απαράβατος κανόνας τις ενέργειές της: σαν πρωταθλήτρια τραγουδά, σαν απόλυτα στοχοπροσηλωμένη αθλήτρια προσεγγίζει κάθε έργο που αναλαμβάνει -  συμπεριλαμβανομένων και των υπουργικών καθηκόντων της στον τομέα του Τουρισμού έως και λίγες ημέρες μετά τις εκλογές της 20ής Σεπτεμ­βρίου, όταν και θα κληθεί να παραδώσει τη σκυτάλη στον αντικαταστάτη της.



«Λεωφόρος Α.» Μαζί με την Ελευθερία Αρβανιτάκη και τον Κώστα Γανωτή

Μια πρωταθλήτρια-τραγουδίστρια επιβάλλει, για παράδειγμα, στον εαυτό της αυστηρή αφωνία μερικά 24ωρα πριν από τη στιγμή που θα πιάσει το μικρόφωνο και επικοινωνεί μόνο με νοήματα ή SMS, προκειμένου οι φωνητικές της χορδές να είναι στο βέλτιστο της κατάστασής τους την κρίσιμη ώρα. Αντίστοιχα, μια πρωταθλήτρια-υπουργός, έστω και υπηρεσιακή, πηγαίνει στο γραφείο της στις 8 το πρωί και δεν φεύγει πριν από τις 9 το βράδυ, αφού έχει σχολάσει ακόμη και ο τελευταίος διοικητικός υπάλληλος. Η Αλκηστις Πρωτοψάλτη είναι αποφασισμένη να τιμήσει όσο περισσότερο μπορεί τον διορισμό της ως υπουργού Τουρισμού, δεν κάνει τουρισμό στην υπηρεσιακή κυβέρνηση και το προσωρινό της όλης υπόθεσης δεν θα μπορούσε να την αφορά λιγότερο. Κάποτε είχε σημειώσει η ίδια στο φυλλάδιο ενός από τα CD με επιλογές από τις επιτυχίες της ότι «δουλεύω σαν σκυλί και ξεκουράζομαι επίσης σαν σκυλί» - ό,τι κάνει δηλαδή κάθε αθλήτρια.




Πρέσβειρα και υπουργός

Προτού απορροφηθεί από το τραγούδι και μεγαλουργήσει ως μία από τις κορυφαίες ερμηνεύτριες που εμφανίστηκαν ποτέ στην ελληνική μουσική, η Αλκηστις Πρωτοψάλτη διετέλεσε αθλήτρια του στίβου και βολεϊμπολίστρια. Επεδίωκε με αφοσίωση και πάθος υψηλές επιδόσεις και πρωταθλήματα, ενώ, όταν η μουσική μπήκε στη ζωή της μαζί με τη Μεταπολίτευση το 1974, εκείνη κατά κάποιον τρόπο το είδε σαν απλή αλλαγή αγωνιστικού χώρου.



Η προετοιμασία πριν από κάθε συναυλία ή ηχογράφηση στο στούντιο είναι για την Πρωτοψάλτη κάτι ιερό και απαραβίαστο, σαν να φροντίζει τον εαυτό της για να αποδώσει τα μέγιστα την ημέρα της μεγάλης κούρσας ή του κρίσιμου ματς. Οταν αγωνίζονται, οι πρωταθλητές μπαίνουν σε ένα νοερό τούνελ, βλέπουν μόνο τον στόχο και τίποτε άλλο.



Ευχάριστες αναμνήσεις. Πάνω στα πρώτα βήματα της καλλιτεχνικής της καριέρας και κάτω μαζί με τους γονείς της στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου



Αντιστοίχως, όταν η τραγουδίστρια Αλκηστις Πρωτοψάλτη ανέβηκε στη σκηνή για την πολύκροτη συναυλία στον Μαραθώνα, δεν ήταν δυνατόν να δώσει σημασία, ακόμη και αν είχε ακούσει το «σόλο» του Ψηνάκη για τις, υποτίθεται, «ανέραστες αρχαιολόγους», την πρόθεσή του να τις προσφέρει στον Γιάννη Σπαλιάρα για τα δέοντα κ.λπ. Εξάλλου, ο τρόπος που λειτουργεί παγίως η Πρωτοψάλτη θα την απέτρεπε από την περαιτέρω ανάμειξη σε ένα επεισόδιο που πιθανόν να είχε οδυνηρή συνέχεια για όλους. Περιγράφοντας τον εαυτό της με την ευκαιρία της κυκλοφορίας μιας πολυτελούς συλλογής-αναδρομής στη σταδιοδρομία της, η Αλκηστις έγραφε στο εισαγωγικό σημείωμα: «Χαρά, λύπη, ευεξία, νοσταλγία, πόνος, ξενύχτια, αγωνίες, απώλειες, έρωτες, πάθος, χάδια, αδρεναλίνη, επαφές, συνεργασίες, συντροφιές, γιορτές, δεσμοί, χωρισμοί, στεναγμοί, αποχωρισμοί, αγκαλιές, όνειρα, αγάπες, τραγούδια - χυμένα όλα σ’ ένα μείγμα αλήθειας από την εφηβεία στην ενηλικίωση και την ωριμότητα, αλλά μένοντας πάντα κατά βάθος παιδί. Την καρδιά μου την άνοιξα, έδωσα και πήρα πολλά. Κατέθεσα το πιο “βαθύ” της ψυχής μου γιατί δεν ξέρω να το κάνω διαφορετικά. Αυτές είναι οι αλήθειες μου».



Το πώς η Αλκηστις Πρωτοψάλτη βρέθηκε ξαφνικά στην κυβέρνηση έχει αναμφισβήτητα ιδιαίτερο ενδιαφέρον, πόσο μάλλον που η πρόταση προήλθε από τον ίδιο τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, ο οποίος εκτιμά την καλλιτεχνική πορεία και την προσωπικότητά της. Ωστόσο, παρά τα όσα ειπώθηκαν τον τελευταίο καιρό, το ότι γνωρίζονται προσωπικά δεν είναι αλήθεια.



Βράδυ προπερασμένης εβδομάδας, στην οικία της Αλκηστης Πρωτοψάλτη. Το κινητό της χτυπά. Το τηλεφώνημα είναι από την Προεδρία της Δημοκρατίας, απ’ όπου και της προτείνουν να αναλάβει το υπουργείο Τουρισμού. Την ώρα εκείνη η γνωστή καλλιτέχνις κοιμάται και νομίζει πως ονειρεύεται, όπως η ίδια δήλωσε σε ραδιοφωνική εκπομπή. Η φωνή όμως είναι κοφτή και σε μισή ώρα θέλει απάντηση.



Η Πρωτοψάλτη είναι σε δίλημμα, σκέψεις πλημμυρίζουν το μυαλό της και, ενώ ακροβατεί ακόμη ανάμεσα σε αμφιβολίες και σκέψεις, δέχεται να μπει στην υπηρεσιακή κυβέρνηση, σε μια δύσκολη εποχή για τον τόπο μας. Σκέφτεται ότι μια ζωή ταξίδευε παντού κουβαλώντας την Ελλάδα στα πέρατα της οικουμένης με τα τραγούδια της και ότι τώρα μπορεί να βοηθήσει τον τόπο της και από άλλο μετερίζι, θεωρώντας την πρόταση ύψιστη τιμή στο πρόσωπό της.



Ομως, ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το πώς αντιλαμβάνεται η ίδια το καθήκον της. Καταρχάς, τη μεγάλη τιμή που της επεφύλαξε η πολιτεία η ίδια θα ήθελε πολύ να μπορούσε να τη μοιραστεί με την πολυαγαπημένη μητέρα της, τη Μαρία, η οποία απεβίωσε πριν από μερικούς μήνες, χωρίς να προλάβει να δει τη μοναχοκόρη της να ορκίζεται υπουργός. Οταν μπήκε για πρώτη φορά στο υπουργείο Τουρισμού, συστήθηκε προσωπικά σε έναν προς έναν, σε όλους τους υπαλλήλους. Το ίδιο έπραξε και στον ΕΟΤ αποδεικνύοντας το πόσο απλός και προσηνής χαρακτήρας είναι.



Την ημέρα της ορκωμοσίας της. Η ζωή της πέρασε από τη σκέψη της σαν κινηματογραφική ταινία

Ωστόσο, πέρα από την προσωπική και συναισθηματική διάσταση της υπουργοποίησης, η Αλκηστις έχει αναθέσει στον εαυτό της, εδώ και δεκαετίες, τον ρόλο της ανεπίσημης πρέσβειρας της Ελλάδας διαφημίζοντας τη χώρα μας στα πέρατα της οικουμένης. Σε συνεντεύξεις της έχει τονίσει επανειλημμένα ότι «ο τουρισμός και ο πολιτισμός δεν είναι μόνο η βαριά βιομηχανία μας. Είναι επίσης η καρδιά της Ελλάδας - και πάντα αυτή η καρδιά πρέπει να χτυπάει δυνατά». Είναι χαρακτηριστικό ότι στην Κίνα, πλημμυρισμένη από τη συγκίνηση του παραληρούντος -και βεβαίως απέραντου- ακροατηρίου στην εμβληματική «Αίθουσα Συναυλιών της Απαγορευμένης Πόλης» του Πεκίνου, είχε δηλώσει τόσο γεμάτη από την αγάπη του κόσμου που θα μπορούσε να είχε κλείσει εκεί την καριέρα της: «Τέτοιος κραδασμός και τέτοια συγκίνηση δεν περιγράφονται με λόγια. Ηταν τόσο έντονες εκείνες οι στιγμές που με έκαναν να νιώσω ότι αν τελείωνε η καλλιτεχνική μου ζωή σε αυτό το σημείο θα ήμουν πλήρης». Ηταν 11 Μαΐου του 2007 όταν εορτάζονταν τα 35 χρόνια των διπλωματικών σχέσεων μεταξύ Κίνας και Ελλάδας - και όταν η Αλκηστις Πρωτοψάλτη κατακτούσε το Πεκίνο. Και το έκανε αυτό αφού προηγουμένως είχε ασκηθεί εντατικά στην τοπική γλώσσα, ενώ πρόσφερε ως δώρο-επισφράγιση φιλίας στο ακροατήριο που τη χειροκροτούσε όρθιο ένα τραγούδι της στα κινέζικα. Φυσικά, η διεθνής καριέρα της δεν τελείωσε στο Πεκίνο - κάθε άλλο. Λίγες ημέρες, αφότου παραδώσει το υπουργείο Τουρισμού, στις 26 Σεπτεμβρίου, η Αλκηστις Πρωτοψάλτη -μαζί με την Ελευθερία Αρβανιτάκη- θα βρίσκεται στη Νέα Υόρκη για την πρώτη από τις πέντε προγραμματισμένες συναυλίες της σε ΗΠΑ και Καναδά.




Μόνο επιτυχίες

Δεν είναι απλώς μάταιη η προσπάθεια, ακόμη και μιας πρόχειρης απαρίθμησης των επιτυχιών της Πρωτοψάλτη. Εχει ερμηνεύσει τραγούδια με τις διασημότερες συμφωνικές ορχήστρες του κόσμου σε σημαντικά θέατρα με καλλιτέχνες διεθνούς εμβέλειας όπως ο Γκόραν Μπρέγκοβιτς, καθώς ήταν η απίστευτη δύναμη αλλά και ταυτόχρονα η ευαισθησία της φωνής της που έδωσαν ένα άλλο νόημα σε οτιδήποτε θεωρείται «σουξέ» τις τελευταίες δεκαετίες. Σε κάθε «Κυκλοφορώ κι Οπλοφορώ» κάποιος θα θυμηθεί ένα άλλο τραγούδι-σήμα κατατεθέν της, σε κάθε «Σωτηρία της Ψυχής» θα αντιπαραβάλλεται αιωνίως κάποιο «Διθέσιο», το οποίο θα οδηγεί σε κάποιο «Βενζινάδικο», κάποιον «Αδωνη», ενώ κάποιος «Θεός αν είναι» κ.ο.κ. Μια τραγουδίστρια που ανακάλυψε τον εαυτό της χάρη σε μια συμμαθήτρια που έτυχε να είναι ανιψιά του συνθέτη Δήμου Μούτση, ένα συνεσταλμένο κορίτσι που ξεκίνησε με άπειρο τρακ από τα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του ’70 και έως σήμερα, ύστερα από 33 άλμπουμ στο ενεργητικό της (τα περισσότερα εκ των οποίων έγιναν αμέσως χρυσά και πλατινένια), η Αλκηστις Πρωτοψάλτη λειτούργησε σαν γέφυρα ανάμεσα στο ποιοτικό και το μαζικό, καταργώντας ουσιαστικά την όποια διάκριση ή ακόμη και προκατάληψη θα μπορούσε να υπάρχει μεταξύ δύο «ειδών» του τραγουδιού.



1979-1980: Μαζί με τον Λουκιανό Κηλαηδόνη και τον Γιώργο Νταλάρα, στην μπουάτ «Διαγώνιος»


Από τους ύμνους της Μελίνας στα χέρια του Δ. Παπαϊωάννου

Το καλλιτεχνικό βιογραφικό της είναι κάτι σαν ατζέντα της μουσικής αφρόκρεμας, καθώς από αυτό λείπουν ελάχιστα ονόματα μεγάλων Ελλήνων δημιουργών.

Αυτό το μονάκριβο κορίτσι του Αιγυπτιώτη οδοντιάτρου Σταύρου και της δασκάλας στο επάγγελμα Μαρίας, η Αλκηστη Σεβαστή Αττικιουζέλ που γεννήθηκε στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου και μετανάστευσε στην Ελλάδα σε ηλικία 7 ετών, σίγουρα είχε το δικό του άστρο. Ο Δήμος Μούτσης την αναβάπτισε από τον αθλητισμό στο τραγούδι, ενώ φρόντισε και για την αλλαγή του επωνύμου της στο καλλιτεχνικό «Πρωτοψάλτη». Σχεδόν μοιραία το πρώτο τραγούδι που ηχογράφησε το 1974 ήταν το «Απολείπειν ο Θεός Αντώνιον» του Κωνσταντίνου Καβάφη, καθώς η κοσμοπολίτικη Αλεξάνδρεια την παρέστεκε στην καλλιτεχνική της γέννηση.



Αλκηστις Πρωτοψάλτη, Δήμητρα Γαλάνη, Μυρτώ Κοντοβά. Φίλες για πάντα

Κάποια χρόνια αργότερα και πριν καν αναγεννηθεί επί σκηνής από τον Δημήτρη Παπαϊωάννου, ο οποίος την απελευθέρωσε κινησιολογικά, η Μελίνα Μερκούρη είχε μείνει εκστατική παρακολουθώντας την. Οπως έγραφε τον Μάρτιο του 1994 ο Λευτέρης Παπαδόπουλος, «μια μέρα με έπιασε η Μελίνα Μερκούρη και μου είπε: πρέπει να δεις την Αλκηστη Πρωτοψάλτη στη σκηνή. Θα τρελαθείς. Η κοπέλα δεν τραγουδάει απλώς, κινείται, χορεύει, παίζει, πετάει και σου παίρνει την ψυχή».

Την ψυχή, τη δική της ψυχή, μετρημένα αλλά και με πάθος, με μανιακή τελειοθηρία αλλά και αυθόρμητο οίστρο επιμένει να δίνει σταθερά η Πρωτοψάλτη ως Ελληνίδα καλλιτέχνιδα. Η Ελλάδα είναι η προέκταση της οικογένειάς της, οι αποσκευές της. Οπως έχει πει η ίδια, το πιο πολύτιμο είναι η προσφορά και η εμπειρία - τα μόνα «αποκτήματα» που αξίζει κανείς να φροντίζει. Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, ότι όταν κάποτε το σπίτι της κινδύνεψε από πυρκαγιά, έτρεξε στο αυτοκίνητό της για να σωθεί, κρατώντας σφιχτά στην αγκαλιά της μόνο δυο-τρεις παλιές φωτογραφίες των γονιών της.



1978: Από τη συναυλία στη Σουηδία με τον Νίκο Ξυλούρη

Και παρά το γεγονός ότι μεγάλωσε μέσα στην πολιτικοποίηση των πλακιώτικων μπουάτ όπου τραγουδούσε μετά την πτώση της χούντας, παρότι στις πρώτες θέσεις όπου εμφανιζόταν βρέθηκαν πολιτικά πρόσωπα από δεξιά και αριστερά, η ίδια δεν έδειξε ποτέ ανοιχτά κομματική προτίμηση. Το ότι ως υπουργός είναι διατεθειμένη να κάνει το παν για να διασφαλίσει την εύρυθμη λειτουργία του κρατικού μηχανισμού υποστήριξης του τουρισμού στην Ελλάδα συνιστά απλώς τον τρόπο που αντιλαμβάνεται την αποστολή που της ανατέθηκε.



Με τη Μελίνα γεννήθηκαν στις 18 Οκτωβρίου, την ίδια δηλαδή ημερομηνία. Ενα βράδυ στο «Ζουμ» τραγούδησαν μαζί