Εθνικό Απολυτήριο: Στις 10 Φεβρουαρίου ξεκινά ο Εθνικός Διάλογος στη Βουλή

«Ένα καλύτερο σχολείο, ένα λύκειο που θα “μετράει” και ένα Εθνικό Απολυτήριο, που θα έχει από μόνο του αξία», είναι το όραμα, που έρχεται να υπηρετήσει ο Εθνικός Διάλογος για την Παιδεία, σύμφωνα με την υπουργό Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη.

Ο Εθνικός Διάλογος για το Εθνικό Απολυτήριο και τις αλλαγές για το Νέο Λύκειο, ξεκινά με θεμέλιο την αρχή του «μη αιφνιδιασμού», αφού θα δοθεί όλος ο απαραίτητος χρόνος ενώ απώτερος στόχος είναι πάντα το βέλτιστο συμφέρον των μαθητών και μαθητριών. «Χωρίς συναίνεση, δεν μπορείς να προχωρήσεις στην Παιδεία», είναι η βασική αρχή, η οποία θα πλαισιώσει τον Διάλογο. Τις διαβεβαιώσεις αυτές έκανε η κ. Ζαχαράκη σε παρουσίαση που έκανε σήμερα, 5 Φεβρουαρίου 2026, με την παρουσία του Γενικού Γραμματέα Α’θμιας και Β’θμιας Εκπαίδευσης, Ιωάννη Παπαδομαρκάκη και του Προέδρου του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής, Σπύρο Δουκάκη.

Αφετηρία του Εθνικού Διαλόγου θα είναι η συνεδρίαση της Διαρκούς Επιτροπής Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλής την ερχόμενη Τρίτη, 10 Φεβρουαρίου. Αναμένεται να ολοκληρωθεί μέσα στους επόμενους εννέα μήνες, δηλαδή μέχρι το τέλος Νοεμβρίου ή τις αρχές Δεκεμβρίου του τρέχοντος έτους – χωρίς η προθεσμία να είναι αποκλειστική.

Το Εθνικό Απολυτήριο πρέπει να αποκτήσει αξία. Το λύκειο ενδυναμώνεται παύοντας πλέον να αποτελεί αποκλειστικά τον «προθάλαμο» των εξετάσεων για την εισαγωγή στο πανεπιστήμιο και αποκτά ουσιαστικό περιεχόμενο. «Οι μαθητές του λυκείου έχουν χάσει τη χαρά της παρακολούθησης του μαθήματος, καθώς υπερισχύει η πίεση στους ίδιους αλλά και στους εκπαιδευτικούς και στις οικογένειές τους», ανέφερε χαρακτηριστικά η υπουργός, παραπέμποντας στο «ένα τρίωρο (των Πανελλαδικών), το οποίο μπορεί να χαρακτηρίσει ολόκληρη την πορεία σου».

Δεν καταργούνται Πανελλαδικές και Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής

Οι Πανελλαδικές Εξετάσεις παραμένουν αντικείμενο συζήτησης αλλά δεν καταργούνται, όπως δεν καταργείται και η Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής, σύμφωνα με όσα ξεκαθάρισε η κ.Ζαχαράκη, καθώς χρειάζεται προηγουμένως να εδραιωθεί η μετάβαση στη νέα εκπαιδευτική πραγματικότητα, διαβεβαιώνοντας ταυτόχρονα ότι θα δοθεί όλος ο απαραίτητος χρόνος για τις ζυμώσεις και την αλληλεπίδραση μεταξύ όλων των μερών που θα εμπλακούν στον Εθνικό Διάλογο, με γνώμονα την εξασφάλιση όσο το δυνατόν ευρύτερης συναίνεσης, υπερβαίνοντας τα κόμματα και διασφαλίζοντας τη συνέχεια αλλά και τη συνοχή των προτάσεων, που τελικά θα υιοθετηθούν.

Η Υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Σοφία Ζαχαράκη, σε συνέντευξη τύπου στο Υπουργείο, παρουσίασε την αρχιτεκτονική του Εθνικού Διαλόγου που αρχίζει για το νέο Λύκειο και το Εθνικό Απολυτήριο. «Η συζήτηση για το Εθνικό Απολυτήριο και τη νέα αρχιτεκτονική του Λυκείου δεν είναι συζήτηση τεχνική. Είναι βαθιά παιδαγωγική και κοινωνική. Ο τομέας της Παιδείας, είναι το σημείο που συναντώνται οι προσδοκίες της χώρας μας με το μέλλον» επεσήμανε χαρακτηριστικά η Υπουργός και υπογράμμισε ότι «δεν ξεκινάμε μια ακόμα μεταρρύθμιση αλλά μια συζήτηση ευθύνης για το αύριο της εκπαίδευσης και της χώρας. Αυτή η συζήτηση δεν αφορά ούτε τους εκλογικούς κύκλους, ούτε τη θητεία της Κυβέρνησης, ή ενός Υπουργού, αλλά το μέλλον των παιδιών, το αύριο της χώρας».

Ανοιχτή, θεσμική και διαφανής η διαδικασία

Η διαδικασία του Εθνικού Διαλόγου που επιλέγει η Κυβέρνηση, όπως είπε η Σοφία Ζαχαράκη είναι ανοιχτή, θεσμική και διαφανής. «Θα ακουστούν όλες οι απόψεις. Θα κατατεθούν όλες οι προτάσεις. Θα αξιοποιήσουμε την εμπειρία της εκπαιδευτικής κοινότητας, των ειδικών, τα επιστημονικά δεδομένα αλλά και τις καλές διεθνείς πρακτικές. Ο διάλογος δεν σημαίνει ότι θα συμφωνήσουμε όλοι σε όλα. Όμως όλοι θα ακουστούν», σημείωσε η Υπουργός υπογραμμίζοντας ότι «είναι κοινή παραδοχή ότι χρειάζονται σοβαρές αλλαγές στο Λύκειο. Χρειάζονται αποφάσεις με ευθύνη, και συνεννόηση. Πάμε στον διάλογο με προτάσεις, συντεταγμένα, χωρίς όμως αιφνιδιασμούς και προειλημμένες αποφάσεις. Δεν έχουμε τις λύσεις έτοιμες στο συρτάρι. Έχουμε όμως έναν ξεκάθαρο στόχο: να δούμε, όλοι, με ειλικρίνεια τι λειτουργεί, τι δεν λειτουργεί και τι μπορεί να γίνει καλύτερα στην εκπαίδευσή μας, με επίκεντρο το Λύκειο».

Η Υπουργός, ανέφερε ότι την Τρίτη 10 Φεβρουαρίου, θα παρουσιάσει στην Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλής, στα κοινοβουλευτικά κόμματα, το πλαίσιο του Εθνικού Διαλόγου.

Η πρώτη συνεδρίαση της Επιτροπής Διαλόγου, με επικεφαλής τον πρόεδρο της Συνόδου των Πρυτάνεων, καθηγητή Μιχάλη Σφακιανάκη, θα πραγματοποιηθεί την προσεχή Παρασκευή 13 Φεβρουαρίου. Εντός του μηνός Απριλίου, θα λειτουργήσει ψηφιακή πλατφόρμα, όπου θα κατατίθενται οι απόψεις, οι εμπειρίες και οι προτάσεις των πολιτών, η οποία θα παραμείνει ανοιχτή για ένα μήνα.

Οι πέντε (5) βασικές ενότητες του Εθνικού Διαλόγου είναι:

Εκπαιδευτικό περιεχόμενο

Σχολική Ζωή

Επιμόρφωση Εκπαιδευτικών

Υποδομές

Διακυβέρνηση της Εκπαίδευσης

Η Υπουργός Παιδείας, υπογράμμισε ότι βάση για τις υπό συζήτηση, παρεμβάσεις και αλλαγές αποτελούν οι μεταρρυθμίσεις που υλοποιούνται, ήδη από το 2019. Αλλαγές στα προγράμματα σπουδών, ψηφιοποίηση του σχολείου, στελέχωση με μόνιμους εκπαιδευτικούς, αναβάθμιση των υποδομών, νέα βιβλία, ενίσχυση των δεξιοτήτων των μαθητών και μαθητριών, ψηφιακό φροντιστήριο.

«Η ελληνική εκπαίδευση έχει δυνατά σημεία. Έχει ανθρώπους που προσπαθούν καθημερινά στα σχολεία μας. Ένα μεγάλο μέρος των αλλαγών στηρίζεται στους ανθρώπους της εκπαίδευσης» όπως τόνισε η Σοφία Ζαχαράκη. «Οφείλουμε να τους στηρίξουμε και να τους ενδυναμώσουμε με:

περισσότερη και συνεχή επιμόρφωση σύμφωνα με τις οδηγίες του ΙΕΠ,

πρακτική και ευέλικτη αξιολόγηση, η οποία έγινε πλέον αποδεκτή από την πλειοψηφία των εκπαιδευτικών,

λιγότερη γραφειοκρατία και περισσότερους συμβούλους εκπαίδευσης.»

Σε ό,τι αφορά στην Τράπεζα Θεμάτων, η Υπουργός ανακοίνωσε ότι θα επικαιροποιηθεί και θα εμπλουτιστεί με 2.500 θέματα που θα βασίζονται στα νέα Προγράμματα Σπουδών.

Αναφερόμενη, η Σοφία Ζαχαράκη, στο υφιστάμενο σύστημα των Πανελλαδικών Εξετάσεων αποσαφήνισε ότι «δεν καταργούνται οι Πανελλαδικές Εξετάσεις, μέχρι να μπορέσουμε να καταλήξουμε σε ένα σύστημα εξίσου αξιόπιστο, διαφανές και δίκαιο, που θα αντικαταστήσει αυτό που έχουμε. Δεν αλλάζει κάτι για τα παιδιά που βρίσκονται αυτή τη στιγμή στο Λύκειο, ούτε στην Γ΄ τάξη Γυμνασίου. Αναλόγως πως θα κινηθεί ο διάλογος – και θα επιμείνω σε αυτό – εάν οι αλλαγές δεν θα αφορούν και τα παιδιά που φοιτούν σήμερα, στη Β΄ τάξη Γυμνασίου. Η επιτροπή θα κληθεί να μας κατευθύνει για τον χρόνο των αλλαγών καθώς, παράλληλα, υλοποιούνται σημαντικές εκπαιδευτικές βελτιώσεις: τα νέα προγράμματα σπουδών, τα νέα βιβλία και το πολλαπλό βιβλίο. Αυτή τη στιγμή προσδιορίζουμε ως πρώτο ορίζοντα εφαρμογής το σχολικό έτος 2027-2028. Αν, εκτιμήσουμε ότι υπάρχει μεγάλος βαθμός επισφάλειας στις επιδόσεις των παιδιών προφανώς θα επανεξετασθεί το χρονικό σημείο έναρξης. Σημαντικό για εμάς επαναλαμβάνω, είναι να μην αιφνιδιάσουμε. Θα προχωρήσουμε ομαλά και υπεύθυνα, με συλλογική αποδοχή μιας πρότασης που θα θέλαμε να αποτυπωθεί και σε κοινοβουλευτική πλειοψηφία».

Απαντώντας σε σχετική ερώτηση, η Σοφία Ζαχαράκη, διευκρίνισε ότι δεν καταργείται η Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής.

Η Υπουργός, τόνισε ότι την επόμενη Τρίτη στην Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλής θα παρέχει περισσότερα στοιχεία για την Κυβερνητική πρόταση. «Σεβόμαστε την κοινοβουλευτική διαδικασία, σεβόμαστε τα κόμματα και χαίρομαι γιατί η πρώτη αντίδραση που είχα είναι θετική διάθεση συμμετοχής με εκπροσώπηση, είτε μόνιμη, είτε ad hoc, στην επιτροπή διαλόγου. Μπορούμε να διαφωνούμε σε πολλά, να διαφωνούμε για τις διαδρομές αλλά μπορούμε να βρούμε κοινό έδαφος συνεννόησης γι’ αυτό που όλοι θέλουμε: Ένα καλύτερο σχολείο, ένα Λύκειο το οποίο να μετράει και ένα απολυτήριο που από μόνο του θα έχει αξία. Ο σχεδιασμός μας είναι ο εμπλουτισμός του Εθνικού Απολυτήριου, με δωρεάν Κρατικό Πιστοποιητικό Πληροφορικής, με δωρεάν Κρατικό Πιστοποιητικό Γλωσσομάθειας, προκειμένου το Απολυτήριο να αποτελεί διαβατήριο ώστε ακόμα και ένα παιδί, που δεν θέλει να δώσει εξετάσεις να έχει στα χέρια του ένα χαρτί που πιστοποιεί γνώση, δεξιότητες και έχει από μόνο του αξία.»

Η Σοφία Ζαχαράκη, απαντώντας στα ερωτήματα κατά πόσον το νέο σύστημα θα οδηγήσει σε αύξηση των εξετάσεων και μεγαλύτερη εξάρτηση των παιδιών από τα φροντιστήρια, τόνισε «Υπάρχει ήδη μια πραγματικότητα που τη γνωρίζουμε όλοι: Το Λύκειο λειτουργεί αποκλειστικά πλέον ως προθάλαμος των εξετάσεων, κυρίως για την Β΄ και Γ΄ τάξη. Τα παιδιά εξαντλούνται στα φροντιστήρια. Οι οικογένειες ξοδεύουν, ενώ το μέλλον των παιδιών κρίνεται μέσα λίγες ώρες και σε μια στιγμή. Το σημερινό σύστημα είναι αυτό, που μεγαλώνει την πίεση και το άγχος και τις ανισότητες. Στόχος μας, είναι να μετατοπίσουμε την αξιολόγηση από τη μια στιγμή, στο σύνολο της πορείας του μαθητή/τριας. Επαναλαμβάνω, ανοίγουμε τον Διάλογο, θέτουμε ερωτήματα, μελετάμε τα σενάρια και δεσμευόμαστε για μια σταδιακή και προσεκτική εφαρμογή όσων συμφωνηθούν στο τέλος της διαδρομής του Διαλόγου. Δεν ξεκινάμε από τις απαντήσεις. Ξεκινάμε από τα σωστά ερωτήματα, τα υφιστάμενα προβλήματα, προκειμένου να καταλήξουμε σε ένα αξιόπιστο, δίκαιο, ανθεκτικό σύστημα το οποίο θα αντιμετωπίζει τις υφιστάμενες ανισότητες και προοπτικά θα οδηγήσει στο τέλος των Πανελλαδικών Εξετάσεων».

Δεν θα δοθούν οδηγίες στην Επιτροπή Σοφών

«Ο χρόνος θα εξαντληθεί, θα γίνει πλήρης ανάλυση των θεματικών, ενώ δεν θα δοθούν κατευθυντήριες γραμμές στην Επιτροπή Σοφών», είπε η ίδια. Απώτερος στόχος του Διαλόγου, να βρεθεί το σημείο, όπου οι προσδοκίες για την Παιδεία στη χώρα μας θα συναντηθούν με το μέλλον. «Δεν πρόκειται να κάνουμε μία προσχηματική διαδικασία, ώστε να φέρουμε τελικά κάτι, το οποίο ήταν προσχεδιασμένο, προκαθορισμένο», τόνισε στη συνέχεια η κ.Ζαχαράκη. Δεν παρέλειψε να κάνει μνεία στις υφιστάμενες δυσκολίες, που η εκπαιδευτική πολιτική προτίθεται να αντιμετωπίσει: τις ανισότητες, την έντονη εξεταστική πίεση, τη δυσαναλογία ανάμεσα στην αντοχή που απαιτείται και την γνώση που αποκτάται τελικά. Αναφορικά με το περιεχόμενο, η συζήτηση αναμένεται να κινηθεί γύρω από το τι και πως διδάσκεται, όπως και το τί ακόμη πρέπει να διδαχθεί, ειδικά στις μέρες μας που όλα αλλάζουν γύρω μας ταχύτατα και οι απαιτήσεις στην αγορά εργασίας αυξάνονται. «Η προσθήκη γνώσεων και δεξιοτήτων, όπως η τεχνητή νοημοσύνη, η ευελιξία και η ανθεκτικότητα, η ενσυναίσθηση, η αλληλεγγύη αλλά και ενεργός πολιτειότητα, θα θέλαμε να εντάσσονται στη λογική του Εθνικού Απολυτηρίου», σημείωσε ενώ αυτό θα πρέπει να συνδυαστεί με τη συνεχή επιμόρφωση των εκπαιδευτικών και την αξιολόγηση. Το Κρατικό Πιστοποιητικό Γλωσσομάθειας και το Πιστοποιητικό Πληροφορικής, αναμένεται να ενισχύσουν ακόμη περισσότερο το Εθνικό Απολυτήριο.

Επικαιροποίηση της Τράπεζας Θεμάτων

Σχετικά με την Τράπεζα Θεμάτων, η κ.Ζαχαράκη προανήγγειλε την επικαιροποίηση και ενίσχυσή της με την προσθήκη περισσότερων από 2500 θεμάτων, γεγονός που θα προσδώσει ακόμη μεγαλύτερη αξιοπιστία στις εξετάσεις. Αν και στόχος είναι η απομάκρυνση από τη λογική των Πανελλαδικών, η πρόθεση είναι να δομηθεί ένα εξίσου αξιόπιστο και δίκαιο σύστημα συνυπολογίζοντας τα μαθήματα. «Ωστόσο, δεν πάμε σε πανελλαδικώς εξεταζόμενα μαθήματα από την Α»λυκείου», επεσήμανε η υπουργός.

Η εφαρμογή του Εθνικού Απολυτηρίου τοποθετείται «ενδεχομένως το 2027», όπως δήλωσε η υπουργός Παιδείας, καθώς είναι πολλά τα νέα δεδομένα, δεν θα πρέπει να υπάρχει καμία επισφάλεια και η επιδοκιμασία της πρότασης θα πρέπει να είναι ομαλή, υπεύθυνη, συλλογική. Πρέπει να εξασφαλιστεί μία «παρακαταθήκη συνεννόησης», επανέλαβε.

Της Επιτροπής Σοφών θα προΐσταται ο νυν προεδρεύων της Συνόδου Πρυτάνεων, Πρύτανης του Πανεπιστημίου Πειραιώς, Καθηγητής Μιχάλης Σφακιανάκης ενώ στις ομάδες θα συμμετέχουν ακαδημαϊκοί, δάσκαλοι, καθηγητές με εμπειρία, εκπρόσωποι συνδικαλιστικών οργάνων – ΔΟΕ, ΟΛΜΕ. Ο Καθηγητής Γεώργιος Δάσιος παραμένει επικεφαλής του Εθνικού Οργανισμού Εξετάσεων. Σε κάθε περίπτωση, η υπουργός δεσμεύθηκε ότι στο Διάλογο θα «ακουστούν όλοι» και θα γίνεται ανατροφοδότηση για την εξέλιξή του τόσο στον πρωθυπουργό, όσο και στα μέσα μαζικής ενημέρωσης ανά δίμηνο.

Πλατφόρμα διαβούλευσης για τους πολίτες τον Απρίλιο

Υπό το ίδιο πρίσμα, η κ. Ζαχαράκη είπε ότι τον Απρίλιο θα ανοίξει η πλατφόρμα διαβούλευσης και για τους πολίτες, η οποία θα παραμείνει για ένα μήνα στη διάθεσή τους, προκειμένου να διατυπώνουν τις προτάσεις τους σε βασικές θεματικές ενότητες.

Κλείνοντας, η υπουργός Παιδείας σημείωσε ότι τα ποσοστά, τα οποία έχουν τεθεί στο τραπέζι της συζήτησης για την προσμέτρηση της βαθμολογίας ανά τάξη Λυκείου – 15%, 35%, 50% για τις τρεις τάξεις του λυκείου αντίστοιχα – αφενός αποτελούν μόνο «προτάσεις», αφετέρου θα αναφέρονται μόνο στα μαθήματα της κάθε τάξης και δεν θα συνδέονται με τις Πανελλαδικές εξετάσεις. Σημείωσε, τέλος, ότι εισαγωγή στα δημόσια ΑΕΙ μέσω ΙΒ από τα δημόσια σχολεία, δεν θα γίνεται – «οι μαθητές και μαθήτριες που ολοκληρώνουν πρόγραμμα ΙΒ, θα μπορούν να εισάγονται είτε στα μη κρατικά πανεπιστήμια που ξεκίνησαν να λειτουργούν στη χώρα μας, είτε σε πανεπιστήμια του εξωτερικού εφόσον γίνουν δεκτοί», κατέληξε.

Στη συνέντευξη τύπου, συμμετείχαν ο Γενικός Γραμματέας Α΄θμιας και Β΄θμιας και Ειδικής Αγωγής, Γιάννης Παπαδομαρκάκης και ο Πρόεδρος του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής, Σπύρος Δουκάκης.