Οι φωνές της Amy

Το πιο γοητευτικό πράγμα στο θέατρο είναι ότι μας μυεί σε νέους κόσμους. Μας ανοίγει ένα παράθυρο σε νέα σύμπαντα. Και μας κάνει να σκεφτόμαστε. Στην παράσταση «Στρατηγικές Επιβίωσης», που παρουσιάζεται κάθε Σάββατο και Κυριακή στο Κέντρο Ελέγχου Τηλεοράσεων, έχουμε την ευκαιρία να γνωρίσουμε τον κόσμο της Amy. Μίας κοπέλας που ακούει φωνές. Φωνές που εμείς δεν ακούμε. Κι εκείνη παλεύει να συμφιλιωθεί με τις φωνές μέσα της, αλλά και με το περιβάλλον της, προκειμένου να μην μείνει στο περιθώριο.

Στην παράσταση, που σκηνοθέτησε η Βίκυ Αδάμου βασισμένη σε μία από τις 50 μαρτυρίες που υπάρχουν μέσα στο βιβλίο του βρετανικού δικτύου «Ακούγοντας Φωνές», παρακολουθούμε τη ζωή της Amy σε επτά κεφάλαια. Όλα φαντάζουν διαφορετικά στον δικό της κόσμο. Όμως εκείνη θέλει να ζήσει. Όσο τρομαχτικά κι αν μοιάζουν όλα γύρω της. Ο μόνος στόχος της είναι να επιβιώσει. Και, όπως καλά ξέρουμε, η ανθρώπινη δύναμη δεν έχει όρια…



Μέσα από την ιστορία της Amy ξαναδιαβάζουμε τον κόσμο. Σκεφτόμαστε, νιώθουμε, αναθεωρούμε όσα έχουμε ως δεδομένα. Μαθαίνουμε να κοιτάζουμε πιο προσεκτικά τον άλλον, αλλά και μέσα μας. Για την παράσταση «Στρατηγικές Επιβίωσης» δούλεψε με αυταπάρνηση μία ομάδα ανθρώπων. Σπάνια αναφέρω όλους τους συντελεστές, αλλά αυτή τη φορά θα το κάνω, γιατί έχει την αξία του. Έχουμε και λέμε… Η Βίκυ Αδάμου στη σκηνοθεσία αλλά και στην ομάδα των ηθοποιών, η Χριστίνα Σαμπανίκου στην επιμέλεια και τη σύνθεση των κειμένων, η Άρτεμις Λαμπίρη στην κίνηση, ο Ορέστης Τάνης στη μουσική επιμέλεια και στην πρωτότυπη σύνθεση, η Παρασκευή Φερεντίνου στο εικαστικό περιβάλλον, ο Παύλος Μαυρίδης στους φωτισμούς και τις φωτογραφίες, ο Lazy Boy* στα σκηνικά και στα κοστούμια, η Εύη Προύσαλη ως σύμβουλος δραματουργίας, η Άντζη Βαλσαμή ως βοηθός σκηνοθέτη, η Αλίκη Αβδελοπούλου στο τραγούδι και οι ηθοποιοί Χρήστος Καπενής, Μαρία Μπαλούτσου και Γιώργος Νικολαϊδης.

Εγώ ζήτησα από τρεις βασικούς συντελεστές, τη σκηνοθέτιδα Βίκυ Αδάμου, τη συγγραφέα Χριστίνα Σαμπανίκου και την κινησιολόγο Άρτεμη Λαμπίρη να γράψουν για το City Stories τρία μικρά κείμενα για την Amy και την παράσταση. Διαβάστε τα και σπεύστε να δείτε τις «Στρατηγικές Επιβίωσης» στο Κέντρο Ελέγχου Τηλεόρασης μέχρι τις 26 Μαρτίου.

Χριστίνα Σαμπανίκου:
Καθημερινά ακούμε λόγια, ήχους, θορύβους, φωνές ζώων, τον αέρα, τη βροχή, την καρδιά μας που χτυπάει, τη σκέψη μας. Ακούμε με τα αυτιά μας, με το ένστικτο μας, με τη φαντασία μας. Ακούμε αυτά που θέλουμε να ακούσουμε, αυτά που θα ευχόμασταν να μην είχαμε ακούσει ποτέ και αδιάκοπα εφευρίσκουμε τρόπους για να ακουστούμε. Ακούμε πράγματα που μας τρομάζουν, που μας κάνουν να γελάσουμε, να ερωτευτούμε, να θυμώσουμε, να απογοητευτούμε, να εμπνευστούμε, να απελπιστούμε. Κάποιοι ακούνε ακόμα και μέσα στην απόλυτη σιωπή και οι υπόλοιποι λένε για αυτούς πως την έχουνε ακούσει. Ακούνε φωνές χωρίς ήχο. Ακούνε φωνές μέσα στο κεφάλι τους. Αν είναι η Ζαν Ντ'Αρκ μένουν στην ιστορία. Αν είναι η Amy μένουν στο περιθώριο.

Απομονώνονται μη μπορώντας να τοποθετήσουν τους εαυτούς τους σε ένα ευρύτερο πλαίσιο «κανονικότητας» που ορίζεται από τον μέσο όρο. Γίνονται μοναχικοί γιατί έχουν παρέα απλά οι υπόλοιποι δεν τη βλέπουν. Οι συνομιλητές τους είναι πολλοί και αόρατοι για τους άλλους αλλά για τους ίδιους απόλυτα υπαρκτοί και θορυβώδεις. Έτσι και η Amy προσπαθεί να συνυπάρξει με τον αόρατο θίασο που την ακολουθεί, να παλέψει με τους δαίμονες της και να διεκδικήσει το μερίδιο της στη ζωή. Να πιστέψει πως μπορεί να υπάρξει και να μάθει να διαχειρίζεται τη διαφορετικότητά της με πρώτο βήμα την αποδοχή της από τον εαυτό της τον ίδιο και μετά από τους ανθρώπους γύρω της. Γιατί η Amy είναι ένας άνθρωπος αποφασισμένος να επιβιώσει και να χαράξει τη στρατηγική εκείνη που θα της προσφέρει αυτό ακριβώς που έχει ανάγκη: το δικαίωμα στη ζωή.

Άρτεμις Λαμπίρη:
Η Amy δεν είναι μια γυναίκα σαν όλους εμάς. Γιατί κι εμείς δε μοιάζουμε μεταξύ μας. Είμαστε όλοι διαφορετικοί και έχουμε όλοι στιγμές που η μοναξιά της ύπαρξης μας είναι αφόρητη. Κάπως έτσι ο καθένας μας φτιάχνει τις δικές του στρατηγικές επιβίωσης και εμμένει στην κανονικότητά του. Τραυματικές εμπειρίες, μικρότερες ή μεγαλύτερες, μπορούν να κάνουν οποιονδήποτε να νοιώσει πως κινδυνεύει η ύπαρξή του. Να νοιώσει πως χάνει τον έλεγχο πάνω στα συναισθήματά του, τον έλεγχο του εαυτού του. Η Amy νοιώθει μοναξιά απ' τον ίδιο της τον εαυτό. Μεγαλωμένη σ' ένα περιβάλλον που ποτέ δεν ένοιωθε μέρος του, έχει στιγμές που αμφιβάλλει για το ποια είναι η αντικειμενική αλήθεια: αυτή που ζει, αυτή που θυμάται ή αυτή που πιστεύει πως της λένε οι άλλοι. Όλοι έχουμε τη δική μας αλήθεια. Και μας τρελαίνει όταν αυτή η αλήθεια καταρρέει. Μας τρελαίνει όταν χάνουμε τις αξίες μας ή πιστεύουμε πως δεν ξέρουμε τον ίδιο μας τον εαυτό. Και τότε μόνο ίσως μπορούμε να ακούσουμε. Να ακούσουμε τον καλά κρυμμένο εαυτό μας, τον γυμνό από ταμπού και προκαταλήψεις, σε όποιο πρόσωπο κι αν μας μιλήσει.



Βίκυ Αδάμου:
Το 2015 έτυχε να επισκεφτώ το hearing voices network. Εκεί, ο ψυχίατρος Λυκούργος Καρατζαφέρης μας μίλησε για την ιστορία του δικτύου. Απάντησε στις άπειρες ερωτήσεις μας και με βιωματικές ασκήσεις, ξόρκισε ένα μεγάλο μέρος του φόβου μας. Έκανα να κοιμηθώ τρεις νύχτες από την ανησυχία μη μου συμβεί κάτι τέτοιο! Με μάγεψε αυτή η ομιλία, αγόρασα το βιβλίο «Ζώντας με τις φωνές» το οποίο περιλαμβάνει ιστορικά και επιστημονικά στοιχεία καθώς και 50 μαρτυρίες ανθρώπων που ακούνε φωνές. Η ιστορία που επιλέξαμε είναι η πρώτη.

Η Amy είναι μια άτυχη γυναίκα που στα 24 της της μίλησε ένα πουλί και της είπε ότι είναι μέρος του κόσμου. Οι φωνές όμως δεν είναι πάντα προϊόν κακοποίησης, μπορεί να είναι απλά μια ανθρώπινη εμπειρία και αρκετές φορές βοηθητική και ευχάριστη. Με συγκινεί η στιγμή που καταφέρνεις να πάρεις τη ζωή στα χέρια σου, που βρίσκεις την άκρη από το κουβάρι. Η εύθραυστη όψη μας, παρέα με την ικανότητα να επιβιώνουμε. Παντού! Με ενθουσιάζει η ικανότητα μας να σπάμε σε κομμάτια και να τα ανασυνθέτουμε. Η αλήθεια είναι οπτική γωνία λέει ο Νίτσε... Όλοι ψάχνουμε την αλήθεια, αλλά για τον καθένα είναι διαφορετική. Δουλέψαμε τέσσερις μήνες για να συναντηθούμε τουλάχιστον σε μία κοινή. Εμείς ως καλλιτέχνες δεν μπορούμε να κάνουμε αλλιώς, όλα μας τα βιώματα καταλήγουν στη σκηνή.