H Ευρώπη παραμένει πίσω στις μπαταρίες

Πριν από λίγα χρόνια, τα στελέχη της ευρωπαϊκής αυτοκινητοβιομηχανίας συνειδητοποίησαν ότι η εξάρτησή τους από την Κίνα στον τομέα των μπαταριών αποτελούσε στρατηγικό κίνδυνο. Ωστόσο, παρά τις εξαγγελίες για τη δημιουργία εγχώριας παραγωγικής βάσης, η Ευρώπη εξακολουθεί να υστερεί σε σημαντικό βαθμό από τη σχετική κινεζική βιομηχανία, η οποία κυριαρχεί τόσο στην παραγωγή όσο και στην αλυσίδα αξίας των μπαταριών.
Η Κίνα έχει εξελιχθεί τις τελευταίες δεκαετίες στον παγκόσμιο κόμβο παραγωγής μπαταριών, με εταιρείες όπως οι CATL και BYD να ελέγχουν όχι μόνο το μεγαλύτερο μέρος της παγκόσμιας παραγωγής, αλλά και κρίσιμα στάδια της εφοδιαστικής αλυσίδας. Σύμφωνα με στοιχεία του Fraunhofer Institute for Systems and Innovation Research (Fraunhofer ISI), η Ευρώπη αντιπροσωπεύει σήμερα μόλις το 10% της παγκόσμιας παραγωγής μπαταριών.

Όμως, η ζήτηση των ευρωπαϊκών εταιρειών για συσσωρευτές για τα εξηλεκτρισμένα και τα αμιγώς ηλεκτρικά μοντέλα τους για αντιστοιχεί περίπου στο 25% της παγκόσμιας αγοράς. Η αναντιστοιχία αυτή καταδεικνύει τη μεγάλη εξάρτηση των Ευρωπαίων κατασκευαστών από προμηθευτές της Ασίας και κυρίως της Κίνας.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το εργοστάσιο της CATL στην ουγγρική πόλη Ντέμπρετσεν. Αν και η παραγωγή των μπαταριών της πραγματοποιείται εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο έλεγχος της παραγωγικής διαδικασίας και το μεγαλύτερο μέρος της προστιθέμενης αξίας παραμένουν σε κινεζικά χέρια. Παρά την έγκαιρη αναγνώριση της ανάγκης ανάπτυξης ευρωπαϊκής παραγωγής συσσωρευτών για τα αμιγώς ηλεκτροκίνητα αυτοκίνητα, αρκετά εξαγγελθέντα έργα δεν κατάφεραν να προχωρήσουν λόγω υψηλού κόστους, περιορισμένης τεχνογνωσίας και αβεβαιότητας στην αγορά.

Επίσης, οι υψηλές τιμές ενέργειας και το αυξημένο κόστος επενδύσεων εξακολουθούν να αποτελούν βασικά εμπόδια για τους Ευρωπαίους κατασκευαστές. Αντίθετα, η Κίνα έχει ενισχύσει τη θέση της μέσω κρατικών επιδοτήσεων και ευνοϊκότερων συνθηκών παραγωγής, ενώ στην Ευρώπη εξακολουθεί να απουσιάζει μια ενιαία και μακροπρόθεσμη βιομηχανική στρατηγική.
Εντούτοις, ο Όμιλος Volkswagen, είναι μία από τις λίγες εξαιρέσεις των ευρωπαϊκών αυτοκινητοβιομηχανιών. Αυτό επειδή, μέσω της θυγατρικής της PowerCo, επενδύει στην παραγωγή ενιαίων στοιχείων μπαταριών στα εργοστάσια του Σάλτσγκιτερ και της Βαλένθια. Στόχος της γερμανικής εταιρείας είναι να καλύπτει με ίδια παραγωγή έως και το 50% των αναγκών της σε στοιχεία μπαταριών, επαναφέροντας σημαντικό τμήμα της προστιθέμενης αξίας στην Ευρώπη.

Παρά το υψηλότερο κόστος παραγωγής εκτός Ασίας, τα στελέχη του Ομίλου Volkswagen εκτιμούν ότι οι οικονομίες κλίμακας και η αύξηση του όγκου παραγωγής θα μπορούσαν να περιορίσουν σταδιακά το μειονέκτημα των Ευρωπαίων έναντι των Κινέζων. Ο Μόριτζ Σούλαρικ, επικεφαλής του Ινστιτούτου Παγκόσμιας Οικονομίας του Κιέλου, με δήλωσή του υποστηρίζει ότι οι επενδύσεις στην ευρωπαϊκή άμυνα θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως μοχλός ανάπτυξης τεχνολογιών διπλής χρήσης, δηλαδή εφαρμογών με πολιτικό και στρατιωτικό χαρακτήρα, συμβάλλοντας στη μείωση του τεχνολογικού χάσματος της Ευρώπης.

Παρά τις δυσκολίες, υπάρχουν και ενθαρρυντικές εξελίξεις. Εταιρείες όπως η ACC και η Rimac, καθώς και η ανάπτυξη τεχνολογιών όπως οι μπαταρίες στερεού ηλεκτρολύτη και οι αρχιτεκτονικές «cell to pack», δημιουργούν προοπτικές για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής βιομηχανίας. Πάντως, παραμένει αβέβαιο εάν αυτές οι πρωτοβουλίες θα αποδειχθούν αρκετές, ώστε η Ευρώπη να καλύψει το σημαντικό προβάδισμα που έχει η Κίνα.