Για χρόνια, το Κρεμλίνο επενδύει συστηματικά σε μία στρατηγική:
τη δημιουργία ενός μόνιμου ρήγματος ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη.
Ο στόχος σταθερός όσο και ξεκάθαρος -η αποδυνάμωση και ο κατακερματισμός των παραδοσιακών αντιπάλων της Μόσχας στη Δύση. Φυσικά, αντίστοιχα ξεκάθαρος είναι ο στόχος του
ΝΑΤΟ έναντι της
Ρωσίας.
Η Ρωσία έχει αξιοποιήσει σαμποτάζ, υβριδικές επιχειρήσεις και παραπληροφόρηση για να υπονομεύσει δυτικούς θεσμούς που θεωρεί εμπόδιο στις εδαφικές της φιλοδοξίες και στο όραμα επιστροφής σε καθεστώς σοβιετικού μεγέθους και ισχύος.
Η διάλυση του ΝΑΤΟ αποτελεί διαχρονική φαντασίωση του Κρεμλίνου -ιδιαίτερα μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία. Οι φόβοι για διεύρυνση της Συμμαχίας χρησιμοποιήθηκαν ως άλλοθι για τη βίαιη, πλήρους κλίμακας εισβολή πριν από τέσσερα χρόνια.
Δεν είναι δύσκολο, λοιπόν, να φανταστεί κανείς τη χαρά στους διαδρόμους της ρωσικής εξουσίας μπροστά στο ενδεχόμενο
διάσπασης της δυτικής ενότητας και κατάρρευσης μιας Συμμαχίας, που επί 80 χρόνια λειτουργούσε ως ανάχωμα στις ρωσικές απειλές -αυτή τη φορά με αφορμή τη
Γροιλανδία και τις ανεπιθύμητες προσεγγίσεις του Αμερικανού προέδρου,
Ντόναλντ Τραμπ, προς το δανικό έδαφος.
Η Ρωσία παρακολουθεί από το περιθώριο, σχεδόν αποσβολωμένη, τους παλιούς της αντιπάλους να αλληλοϋπονομεύονται. «
Η Κίνα και η Ρωσία πρέπει να περνούν υπέροχα» σχολίασε στο X η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας,
Κάγια Κάλας, μετά τις απειλές Τραμπ για εξωφρενικούς δασμούς σε Ευρωπαίους συμμάχους που αντιτίθενται σε αμερικανική εξαγορά της Γροιλανδίας.
Τόσο το Πεκίνο όσο και η Μόσχα απορρίπτουν επισήμως κάθε ισχυρισμό περί εδαφικών βλέψεων στο νησί -ακόμη και ο δανικός στρατός δηλώνει ότι δεν υφίσταται ουσιαστική απειλή εισβολής από Ανατολάς. Κι όμως, στη ρωσική κρατική τηλεόραση, φιλο-κρεμλινικοί σχολιαστές πανηγύριζαν. Οι κινήσεις Τραμπ για τη Γροιλανδία περιγράφηκαν ως «
καταστροφικό πλήγμα στο ΝΑΤΟ» και ως «
πραγματικά τεράστιο δώρο για τη Ρωσία».
Η προφανής ανάγνωση λέει ότι, με το ΝΑΤΟ στη μεγαλύτερη κρίση δεκαετιών και την υπερατλαντική ενότητα να κλυδωνίζεται,
η δυτική στήριξη προς την Ουκρανία θα εξασθενήσει -δίνοντας στη Μόσχα καθοριστικό πλεονέκτημα στο πεδίο. Για το Κίεβο, αυτό το σενάριο ίσως αποδειχθεί επώδυνα ακριβές. Ωστόσο, τα μπουκάλια σαμπάνιας στο Κρεμλίνο δεν έχουν ακόμη ανοίξει…
Επισήμως, η αντίδραση της Μόσχας υπήρξε συγκρατημένη, ακόμη και επικριτική. Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου,
Ντμίτρι Πεσκόφ, δήλωσε ότι ο Τραμπ «
λειτουργεί εκτός των κανόνων του διεθνούς δικαίου» -μια δήλωση που ακούγεται ειρωνική από ένα καθεστώς με μακρύ ιστορικό παραβιάσεων διεθνών κανόνων στο εσωτερικό και στο εξωτερικό.
Η ενδεχόμενη αμερικανική κυριαρχία στη Γροιλανδία θα μπορούσε, άλλωστε, να απειλήσει ευθέως τη ρωσική πρωτοκαθεδρία στην Αρκτική. Πιο βαθιά, όμως, βρίσκεται η ανησυχία της Μόσχας απέναντι σε μια
αμερικανική ηγεσία που ασκεί στρατιωτική και οικονομική ισχύ χωρίς εμφανή φρένα.
«Οι μονομερείς και επικίνδυνες ενέργειες αντικαθιστούν συχνά τη διπλωματία», προειδοποίησε πρόσφατα ο Ρώσος πρόεδρος,
Βλαντίμιρ Πούτιν, στην πρώτη φετινή του ομιλία για την εξωτερική πολιτική. Μίλησε για
κράτη που «επιβάλλουν τη βούλησή τους» και «δίνουν εντολές» -χωρίς ίχνος αυτοκριτικής.
Την ίδια στιγμή, το ρωσικό δίκτυο συμμαχιών διαλύεται κομμάτι-κομμάτι. Η ανατροπή του Σύρου δικτάτορα, Μπασάρ αλ-Άσαντ, αποτέλεσε βαρύ πλήγμα. Το Ιράν, στενός σύμμαχος της Ρωσίας, δέχθηκε αμερικανικά και ισραηλινά πλήγματα, ενώ νέα σύγκρουση δεν αποκλείεται.
Η σύλληψη του Βενεζουελάνου προέδρου Νικολάς Μαδούρο από αμερικανικές δυνάμεις προστέθηκε στις ταπεινώσεις. Και οι ψίθυροι για την Κούβα εντείνουν το αίσθημα περικύκλωσης.
Η Μόσχα χλεύαζε επί δεκαετίες τη μεταπολεμική διεθνή τάξη ως δυτικό εργαλείο. Τώρα βλέπει την Ουάσιγκτον να υιοθετεί παρόμοια λογική σφαιρών επιρροής -μια θεωρητική νίκη για το Κρεμλίνο. Αλλά η νίκη αυτή συνοδεύεται από φόβο. Η διαχείριση ενός απρόβλεπτου Τραμπ ίσως αποδειχθεί πιο δύσκολη από έναν σταθερό, προβλέψιμο αντίπαλο.
Όπως έγραψε ανήσυχα η ρωσική εφημερίδα Moskovskij Komsomolets, αποκαλώντας τον Τραμπ «αρχίατρο του φρενοκομείου»: «Έχουμε την αίσθηση ότι και ο διευθυντής του ασύλου έχει τρελαθεί -και ότι όλα έχουν διαλυθεί».