Το μαρτύριο του εορτάζοντα

Γράφει στο ΕΘΝΟΣ του 1938 ο ¨ΕΥ¨:

Όταν την παραμονή κάθε μεγάλης γιορτής διαβάζω στα «Κοινωνικά» των εφημερίδων ότι «δεν εορτάζει, ούτε δέχεται επισκέψεις ο κ. Κ.Λ.» σχηματίζω αμέσως την πεποίθηση πως αυτός ο κύριος «μη εορτάζων» και «μη δεχόμενος επισκέψεις» είναι σοφός άνθρωπος.

Αποφεύγει το οχληρότερο και πιο εκνευριστικό κοινωνικό καθήκον: Το μαρτύριο του εορτάζοντα!...

Όλες αυτές οι εθιμοτυπικές, κοσμικές υποχρεώσεις, που σιγά-σιγά έχουν γίνει μέσα μας συνειδητές αγγαρείες, και που δεν υπάρχει τρόπος να καταργηθούν έτσι με μιας με ένα απολυτρωτικό νόμο, είναι βέβαια πολύ ενοχλητικές. Αλλά αυτή η υπόθεση της ονομαστικής γιορτής παραείναι, αδερφέ!

Δεν έχω δει άνθρωπο σε πιο δύσκολη θέση από τον εορτάζοντα! Τον ξαναείδα πάλι χθες και τον λυπήθηκε η ψυχή μου! Στεκότανε στη μέση του σαλονιού του, μεταξύ τουρτών και ανθέων, των οποίων η εμφάνιση και η προέλευση δημιουργούσε μεταξύ τους βουβό συναγωνισμό γαλαντομίας και γούστου –Αλήθεια! Τι αρχοντοχωριάτικη που είναι αυτή η έκθεση των δώρων- και δεχότανε επισκέψεις, οπλισμένος με ένα στερεότυπο μειδίαμα προσήνειας και υποχρεωτικότητας, που τον καθιστούσε ζωηρώς γελοίο στα μάτια του ψυχρού θεατή.

Ήταν ντυμένος με σκούρα ρούχα από τις τέσσερεις το απόγευμα, πράγμα που τον έκανε να υποφέρει πολύ από τη ζέστη. Και η καταφανής δυσφορία του για την όλη κατάσταση –«Χρόνια πολλά», «Να σας ζήση», «Να τον χαιρόσαστε», «Έτη πολλά, κύριε Λ. να χαίρεστε την κυρία» κτλ- του είχε ανεβάσει το αίμα στο κεφάλι.

Βυσσινής την όψη και κάθιδρος, σκουπίζοντας διαρκώς το μέτωπο του με ένα μαντήλι, και μειδιώντας συνεχώς επί δεκάωρο, δεχότανε χειραψίες και ασπασμούς -πολλοί των οποίων άφηναν και τα κόκκινα ίχνη τους στα πολυπαθή μάγουλά του- ψιθυρίζοντας στερεοτύπως «ευχαριστώ πολύ» και «μερσί», λυπημένος ίσως που δεν έχει διεθνοποιηθεί αρκούντως και το «θένκ-γιού», για να μπορεί να αλλάζει πιο συχνά το λεξιλόγιο του!

Η σάλα ήταν ασφυκτικά γεμάτη. Τυπικές επισκέψεις, φίλοι στενοί και συγγενολόι. Το χειρότερο κράμα ανθρώπων που μπορεί να τύχει στο σπίτι σας! Οι τυπικοί επισκέπτες κάθονται παγωμένοι και αμίλητοι, άγνωστοι μεταξύ αγνώστων. Φοβερή αμηχανία για τον εορτάζοντα που, εφ’ όσον είναι υποχρεωμένος κάτι να τους πει, και κάπως να τους απασχολήσει, πλησιάζει σπασμωδικά και κάνει διάφορες ερωτήσεις, αναγκαστικά βλακώδεις:

-Λοιπόν, τι άλλα νέα;
-Μερσί, καλά. Σεις τι γίνεστε;
-Καλά, ευχαριστώ!
(Παύσις)
-Χάλασε σήμερα ο καιρός!
-Ναι, είδατε; Ξαφνικά άρχισε να φυσάει!
(Παύσις)
-Η μαμά σας τι κάνει;
-Ευχαριστώ καλά.
-Ά! Πολύ καιρό έχω να την δω.
-Ναι, δε βγαίνει συχνά τώρα τελευταία!
Ο εορτάζων τρίβει λίγο τα χέρια του σαν να τα σαπουνίζει και ψιθυρίζει ηλιθίως:
-Μου επιτρέπετε;
-Παρακαλώ!

Έχει, βλέπετε, και άλλες «υποχρεώσεις». Ζυγώνει στους «θείους». Η «θεία» έχει καταστολιστεί με όλα τα οικογενειακά κειμήλια –σκουλαρίκια, ρολόγια, καδένες, δαχτυλίδια και βραχιόλια και έχει επί πλέον… εορτάσιμο επίσημο ύφος, το οποίον συνίσταται εις πόζα που επιτυγχάνεται διά της απόλυτης αλυγισιάς του σώματος, σουφρώματος των χειλιών και επιμέλειας του λεκτικού της!
-Με συγχωρείς, θεία Ευτέρπη, έχω καιρό να σε δω…

-Μπα, μη βαρύνεσαι, παιδί μου! Αστείο πράγμα, εμείς δεν είμαστε ξένοι, και ξέρουμε άλλωστε πως έχεις πολλές υποχρεώσεις…
Τονίζει τα «νυ» και το «ξέρουμε», και υπογραμμίζει ιδιαιτέρως το «βαρύνεσαι», στρέφουσα με τρόπο το κορμί για να δει… αν την ακούνε οι διπλανοί. Και συνεχίζει:

-Εγώ δεν μου αρέσει να είμαι ενοχλητική!

Και το μαρτύριο του εορτάζοντα συνεχίζεται. Αλλάζει θέσεις συνεχώς, ακούει σχόλια και ευχές, επαναλαμβάνει τα ίδια και τα ίδια, πάντοτε μειδιών, ευχαριστών, τρίβοντας τα χέρια και υποκλινόμενος μέχρι βαθύτατης νύχτας, οπότε έχει πλέον απηυδήσει.
Όταν και ο τελευταίος φίλος του τού πει αναχωρώντας «και του χρόνου», χτυπάει ξύλο και ξεσπάει επί τέλους:
-Να μη σώσω να ξανατραβήξω του χρόνου, τα ίδια!

***
Και λέω τώρα και εγώ για το σήμερα:

Εμείς όλα αυτά τα έχουμε απλοποιήσει. Στέλνουμε στο κινητό καρδούλες, λουλούδια και γλυκά και ξεμπερδεύουμε. Μερικοί επιμένουν και σε κάποια τηλεφωνήματα –φυσικά τα απολύτως απαραίτητα. Κάποιοι γράφουν και δύο λεξούλες, αλλά κουραστήκανε και αυτοί και στέλνουν πλέον προτυπωμένα μηνύματα –από κάπου τα βρίσκουν και αυτά.

Φέτος μάλιστα κυκλοφόρησε πάρα πολύ και το αμίμητο «Χρόνια Πολλά έστω και καθυστερημένα». Οπότε και να ξεχάσεις κάποιον του το στέλνεις μετά από δεκαπέντε μέρες και ξεμπέρδεψες!

Είμαι περίεργος τι θα κυκλοφορήσει του χρόνου. Αν έχετε κάποια ιδέα γράψτε μου...

Με τις καλύτερες ευχές για το 2026 –έστω και καθυστερημένα- παραμένω με εκτίμηση

Θωμάς Σιταράς, Αθηναιογράφος- Συγγραφέας