Βασίλης Στεφανακίδης

Να γενικεύουμε γεγονότα και καταστάσεις υπό το πρίσμα της «δυσφορούσας κοινής γνώμης» την οποία καταγράφουν δημοσκοπήσεις και τοποθετήσεις των κομμάτων της αντιπολίτευσης.

Για παράδειγμα, ένα υπαρκτό σαφώς θέμα, όπως αυτό της ακρίβειας, να παίρνει διαστάσεις καταστροφής, γενικευμένης φτωχοποίησης, πείνας και ελλείψεων βασικών αγαθών πρώτης ανάγκης από τα ελληνικά νοικοκυριά.

Κι όμως, στην πραγματικότητα αυτές οι διαπιστώσεις δεν διαφέρουν σε τίποτα από την εικόνα που υπήρχε στην κοινωνία στα χρόνια προ χρεοκοπίας, τις εποχές των παχιών αγελάδων για το μεγαλύτερο κομμάτι του πληθυσμού.

Ακόμα και τότε υπήρχε, με βάση τα στοιχεία, ένα 20% του πληθυσμού που ζούσε κάτω από τα όρια της φτώχειας. Ηταν οι ευάλωτοι της εποχής εκείνης. Σήμερα το ποσοστό αυτό είναι πάνω κάτω το ίδιο. Κι όμως, η αίσθηση που έχει δημιουργηθεί είναι πως σήμερα η κατάσταση είναι χειρότερη απ’ ό,τι ήταν, για παράδειγμα, το 2018 ή το 2019.

Αυτό συμβαίνει κατά τη γνώμη μου είτε γιατί υπάρχει ασθενής συλλογική μνήμη και αδυναμία συγκριτικής λογικής είτε γιατί η αντιπολίτευση, αν και κατακερματισμένη, καταφέρνει πολύ καλά να διαμορφώνει και να περνάει στην κοινωνία τη δική της μηδενιστική άποψη.

Το να προσπαθεί κάποιος να πει το αντίθετο, πέραν του ότι είναι ταμπού, ενέχει και τον κίνδυνο της εύκολης απαξιωτικής και υβριστικής ετικετοποίησης.

Κόντρα λοιπόν στην κρατούσα άποψη, είναι νομίζω χρήσιμο να δούμε και μια άλλη παράμετρο, αυτή της αποταμίευσης των ελληνικών νοικοκυριών στους τραπεζικούς τους λογαριασμούς, παρότι να το πούμε κι αυτό για τις τράπεζες η έννοια «επιτόκιο» αφορά πλέον μόνο στα χορηγούμενα δάνεια!

Σύμφωνα λοιπόν με τα πρόσφατα στοιχεία της Τραπέζης της Ελλάδος, από το 2019 μέχρι σήμερα, οι αποταμιεύσεις των μικρομεσαίων νοικοκυριών (από 5.000-50.000 ευρώ) αυξήθηκαν κατά 13,8 δισ. ευρώ. Κι αυτό δεν είναι ούτε θεωρίες ούτε αίσθηση ή εκτίμηση. Είναι η αλήθεια των αριθμών.

Και τι σημαίνει αυτό με απλά λόγια; Οτι η χιλιοακουσμένη διαμαρτυρία που ακούμε, πως τρώμε συνεχώς από τα έτοιμα, μάλλον δεν ισχύει. Οταν τρώγαμε από τα έτοιμα την περίοδο των μνημονίων, αυτό φαινόταν από τη διαρκή πτώση των καταθέσεων των ιδιωτών. Φυσικά, μέσα στο σύνολο των αποταμιεύσεων των ιδιωτών περιλαμβάνονται κι αυτές των ανθρώπων που βρήκαν δουλειά τα τελευταία χρόνια συνεπεία των επενδύσεων και της ανάπτυξης της οικονομίας, αλλά και των αυξήσεων σε μισθούς και μειώσεις φόρων και εισφορών.

Ξέρω για κάποιους που όντως έχουν οικονομικό πρόβλημα, όπως αυτοί που αμείβονται με τον κατώτατο μισθό, την κατώτατη σύνταξη ή των νέων που βγαίνουν τώρα στην αγορά εργασίας, αυτοί οι αριθμοί ελάχιστα ενδιαφέρουν.

Αυτοί δεν περιλαμβάνονται σε αυτή την κατηγορία, όπως δεν περιλαμβάνονταν και στις προ χρεοκοπίας εποχές.

Αλλά αν είμαστε ρεαλιστές, θα δούμε πως ποτέ και πουθενά στον κόσμο δεν υπήρξε και δεν υπάρχει πλήρης εξάλειψη της φτώχειας. Οπως παντού, έτσι κι εδώ, υπάρχουν άνθρωποι που ζουν κάτω από τα όρια της φτώχειας.

Μάλιστα σε κάποιες χώρες, ακόμα και τις πιο οικονομικά ισχυρές του κόσμου, όπως οι ΗΠΑ, δεν υπάρχουν καν οι στοιχειώδεις κοινωνικές παροχές με επιδόματα και δωρεάν δημόσια υγεία.

Οχι πως είμαστε ο επί Γης παράδεισος αλλά ούτε και η κόλαση. Οταν λοιπόν χρόνο με τον χρόνο η οικονομία αναπτύσσεται, όταν ανοίγουν θέσεις εργασίας με επενδύσεις, όταν οι ονομαστικοί μισθοί αυξάνονται, όταν οι κοινωνικές παροχές αυξάνονται, όταν αρκετοί από τους νέους που έφυγαν τα χρόνια της χρεοκοπίας επιστρέφουν, έ τότε δεν μπορεί να είναι όλα μαύρα.

Να συζητήσουμε αν θα μπορούσαν να είναι καλύτερα ναι. Οχι όμως οι γενικευμένες ισοπεδώσεις. Και κυρίως, όχι, δεν ήμασταν καλύτερα το 2019 απ’ ό,τι σήμερα, όσο κι αν γκρινιάζουμε και μεμψιμοιρούμε, που είναι και χαρακτηριστικό της φυλής μας.