Εξωπλανήτης με 1.257°C και έτος 4,2 ημερών: Το 50% της επιφάνειάς του ίσως είναι λάβα

Υπάρχουν πλανήτες που μοιάζουν με τη Γη και υπάρχουν και εκείνοι που σε κάνουν να καταλάβεις πόσο «ήπιος» είναι ο δικός μας κόσμος. Ο HD 63433 d ανήκει ξεκάθαρα στη δεύτερη κατηγορία, ένας πλανήτης που κυριολεκτικά ψήνεται.

Βρίσκεται περίπου 73 έτη φωτός μακριά, στον αστερισμό των Διδύμων, και έχει σχεδόν το ίδιο μέγεθος με τη Γη. Μόνο που εκεί τελειώνουν οι ομοιότητες. Γιατί ό,τι ακολουθεί μοιάζει περισσότερο με σενάριο επιστημονικής φαντασίας παρά με πραγματικότητα.

Έτος που κρατά λιγότερο από μια εβδομάδα
Ο συγκεκριμένος πλανήτης ολοκληρώνει μία πλήρη περιστροφή γύρω από το άστρο του σε μόλις 4,2 ημέρες. Δηλαδή, ένα «έτος» εκεί περνάει πριν καλά καλά προλάβεις να το συνειδητοποιήσεις.

Αυτό σημαίνει ότι βρίσκεται εξαιρετικά κοντά στο άστρο του. Τόσο κοντά, που η ενέργεια που δέχεται είναι τεράστια, πολλαπλάσια από αυτή που δέχεται η Γη από τον Ήλιο. Και κάπου εκεί ξεκινάνε τα πραγματικά ακραία.

Η μία πλευρά ζει στην κόλαση
Ο HD 63433 d είναι πιθανότατα παλιρροϊκά κλειδωμένος. Με απλά λόγια, δείχνει πάντα την ίδια πλευρά στο άστρο του, όπως ακριβώς η Σελήνη δείχνει πάντα την ίδια πλευρά στη Γη.

Αυτό δημιουργεί δύο εντελώς διαφορετικούς κόσμους πάνω στον ίδιο πλανήτη. Η μία πλευρά λούζεται συνεχώς από ακτινοβολία και φτάνει θερμοκρασίες περίπου 1.257°C. Αρκετές για να λιώσουν πετρώματα και να μετατρέψουν την επιφάνεια σε μάγμα.

Η άλλη πλευρά μένει μόνιμα στο σκοτάδι, πιθανότατα πολύ πιο ψυχρή. Ένας πλανήτης, δύο ακραίες πραγματικότητες.

Ωκεανοί από λάβα αντί για νερό
Το πιο εντυπωσιακό σενάριο που εξετάζουν οι επιστήμονες είναι ότι η φωτεινή πλευρά του πλανήτη μπορεί να καλύπτεται από έναν τεράστιο «ωκεανό» λάβας. Δεν μιλάμε απλώς για καυτές επιφάνειες, αλλά για λιωμένο πέτρωμα σε συνεχή κίνηση. Ένα τοπίο που θυμίζει ηφαίστεια σε παγκόσμια κλίμακα.

Σε τέτοιες θερμοκρασίες, τα ορυκτά δεν παραμένουν στερεά. Λιώνουν, δημιουργώντας μια επιφάνεια που μοιάζει περισσότερο με κόλαση παρά με πλανήτη.

Ένας νεαρός κόσμος που ακόμα διαμορφώνεται
Σε αντίθεση με τη Γη που έχει ηλικία περίπου 4,5 δισεκατομμύρια χρόνια, ο HD 63433 d είναι σχετικά «μικρός» σε ηλικία. Υπολογίζεται ότι είναι κάτω από 500 εκατομμύρια χρόνια.

Αυτό σημαίνει ότι βρίσκεται ακόμη σε φάση εξέλιξης. Οι γεωλογικές διεργασίες του είναι έντονες και οι επιστήμονες έχουν μια σπάνια ευκαιρία να δουν πώς διαμορφώνονται οι βραχώδεις πλανήτες στα πρώτα τους στάδια.

Τι σημαίνει αυτή η ανακάλυψη
Πέρα από το εντυπωσιακό της υπόθεσης, ο HD 63433 d είναι κάτι πολύ περισσότερο από ένα «παράξενο» εύρημα. Είναι ένα φυσικό εργαστήριο.

Μελετώντας τέτοιους ακραίους κόσμους, οι επιστήμονες καταλαβαίνουν καλύτερα:

πώς σχηματίζονται οι πλανήτες
πώς χάνουν ή κρατούν ατμόσφαιρα
ποια είναι τα όρια για την ύπαρξη ζωής
Και τελικά, πόσο ξεχωριστή είναι η ισορροπία που υπάρχει στη Γη.
Γιατί αν κάτι γίνεται ξεκάθαρο, είναι ότι το «κανονικό» δεν είναι καθόλου δεδομένο στο σύμπαν.

www.gazzetta.gr