Στα ενδότερα της επιχείρησης «Βιβάλντι»: Με οπλισμένα ρομπότ και drones οι Ουκρανοί ανέκτησαν 277 τετραγωνικά χιλιόμετρα στο Ντονμπάς

Στα ενδότερα της επιχείρησης «Βιβάλντι»: Με οπλισμένα ρομπότ και drones οι Ουκρανοί ανέκτησαν 277 τετραγωνικά χιλιόμετρα στο Ντονμπάς

Πώς οι ουκρανικές δυνάμεις απέτρεψαν την περικύκλωση του Σλοβιάνσκ – Ρομπότ με πολυβόλα, επιθέσεις πίσω από τις εχθρικές γραμμές και ηλεκτρονικός πόλεμος – Ο ρόλος του Starshield του Έλον Μασκ - Μικρή, αλλά σημαντική νίκη, τη χαρακτηρίζουν οι ειδικοί

Στα ενδότερα της επιχείρησης «Βιβάλντι»: Με οπλισμένα ρομπότ και drones οι Ουκρανοί ανέκτησαν 277 τετραγωνικά χιλιόμετρα στο Ντονμπάς
Ρομπότ εδάφους οπλισμένα με πολυβόλα επιτίθενται σε ρωσικές θέσεις, μικρές ομάδες επίλεκτων στρατιωτών προωθούνται προσεκτικά υπό την κάλυψη drones, ενώ εναέρια συστήματα ηλεκτρονικών παρεμβολών διαταράσσουν τις επικοινωνίες του εχθρού. Οι εικόνες παραπέμπουν σε πόλεμο του μέλλοντος, όμως αποτελούν μέρος μιας πραγματικής ουκρανικής αντεπίθεσης που εκτυλίχθηκε την άνοιξη και το καλοκαίρι στα πεδία των μαχών της ανατολικής Ουκρανίας.

Ο λόγος γίνεται για την επιχείρηση «Βιβάλντι», κατά την οποία το Κίεβο συνδύασε με νέους τρόπους τις ανθρώπινες δυνάμεις με μη επανδρωμένα συστήματα και προηγμένη τεχνολογία, καταφέρνοντας να ανακόψει τη ρωσική προέλαση σε ένα κρίσιμο τμήμα του μετώπου.

Η αντεπίθεση ολοκληρώθηκε τον περασμένο μήνα, προσφέροντας στην Ουκρανία μια σημαντική (όσο και σπάνια από το 2022 μέχρι σήμερα) στρατιωτική επιτυχία. Παρότι οι εδαφικές κατακτήσεις ήταν περιορισμένες, οι ουκρανικές δυνάμεις κατάφεραν να ματαιώσουν μέρος της ρωσικής προσπάθειας να περικυκλώσει τη «ζώνη των οχυρών», μια αλυσίδα πόλεων στην ανατολική Ουκρανία που θεωρείται καθοριστικής σημασίας για την έκβαση του πολέμου.

Η επιχείρηση έδειξε επίσης ότι ο συντονισμός καλά εκπαιδευμένων στρατιωτών με ένα ευρύ φάσμα εναέριων και επίγειων τεχνολογιών μπορεί να επιτρέψει τη διάσπαση της λεγόμενης «ζώνης θανάτου», της περιοχής εκατέρωθεν της γραμμής του μετώπου που κατακλύζεται από drones και στην οποία οποιαδήποτε προώθηση στρατευμάτων συνεπάγεται τεράστιους κινδύνους.



Ρομπότ με πολυβόλα και drones που μετέφεραν οπλισμένα μηχανήματα

Κατά τη διάρκεια της επιχείρησης, οι ουκρανικές δυνάμεις χρησιμοποίησαν τηλεχειριζόμενα οχήματα εδάφους εξοπλισμένα με βαρέα πολυβόλα, εκτοξευτές χειροβομβίδων ή εκρηκτικά για να πλήξουν ρωσικές θέσεις, ενώ την ίδια στιγμή, άλλα μη επανδρωμένα οχήματα ανέλαβαν την εκκαθάριση ναρκοπεδίων.

Σε τουλάχιστον μία περίπτωση, σύμφωνα με τον ουκρανικό στρατό, τετρακόπτερα drones βομβαρδισμού που είχαν τροποποιηθεί ειδικά για την αποστολή μετέφεραν και άφησαν ρομπότ μάχης πίσω από τις εχθρικές γραμμές, σε μια επιχείρηση που οι Ουκρανοί χαρακτηρίζουν πρωτοφανή για τον συγκεκριμένο πόλεμο.

Κλείσιμο
Και την ώρα που οι ομάδες εφόδου προωθούνταν βήμα - βήμα, εναέρια drones πραγματοποιούσαν επιθέσεις σε οχυρωμένες θέσεις και καταφύγια που θεωρούνταν υπερβολικά επικίνδυνα για να εισέλθουν πρώτοι οι στρατιώτες.

Πάνω από το πεδίο της μάχης, ένας προστατευτικός «θόλος» ηλεκτρονικού πολέμου εξουδετέρωνε τα εχθρικά drones, σύμφωνα με το 3ο Σώμα Στρατού της Ουκρανίας, το οποίο πραγματοποίησε την επιχείρηση και το οποίο επικαλείται το Reuters.



Οι διοικητές υποστήριξαν στο πρακτορείο ότι η επιχείρηση «Βιβάλντι» απέδειξε πως η ολοένα πιο εξελιγμένη ενσωμάτωση drones και ρομποτικών συστημάτων στις στρατιωτικές επιχειρήσεις μπορεί να περιορίσει το μειονέκτημα της Ουκρανίας σε ανθρώπινο δυναμικό απέναντι στον πολύ μεγαλύτερο ρωσικό στρατό. Ωστόσο, για να πραγματοποιηθεί η σύνθετη αυτή επιχείρηση χρειάστηκε να κινητοποιηθεί μία από τις καλύτερα εκπαιδευμένες ουκρανικές στρατιωτικές μονάδες, η οποία χρησιμοποίησε, μεταξύ άλλων, τη στρατιωτική έκδοση της δορυφορικής υπηρεσίας Starlink του Έλον Μασκ για μέρος των επικοινωνιών στο πεδίο της μάχης.

«Σήμερα μπορούν να επιχειρούν ταυτόχρονα χίλια συστήματα στον αέρα και στο έδαφος»

Ο ταξίαρχος Αντρίι Μπιλέτσκι περιέγραψε στο Reuters πώς έχει αλλάξει ριζικά η μορφή των πολεμικών επιχειρήσεων λόγω της τεχνολογίας.

Σε έναν συμβατικό πόλεμο, όπως εξήγησε, οι διαθέσιμες δυνάμεις ενός λόχου ή τάγματος θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν μερικές δεκάδες τεθωρακισμένα οχήματα και λίγες θέσεις διοίκησης και παρατήρησης. «Τώρα, χίλια μέσα μπορούν να βρίσκονται στον αέρα και στο έδαφος, στην ίδια περιοχή, την ίδια στιγμή», ανέφερε.

Ανάλογη εικόνα έδωσε ο διοικητής του 3ου Σώματος, Ντμίτρο Ροχοζιούκ, τονίζοντας ότι αλλάζει ακόμη και ο τρόπος εκπαίδευσης του πεζικού. «Ενώ παλαιότερα οι στρατιώτες εκπαιδεύονταν κυρίως μαζί με τεθωρακισμένα οχήματα, τώρα αναπτύσσουμε μια αντίληψη σύμφωνα με την οποία ο πεζικάριος πρέπει να βρίσκεται σε σχηματισμό μάχης μαζί με ρομποτικά συστήματα», δήλωσε.

Η Μόσχα δεν έχει σχολιάσει δημόσια τη συγκεκριμένη ουκρανική αντεπίθεση, αν και Ρώσοι αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι οι δυνάμεις τους συνεχίζουν να προελαύνουν κατά μήκος της γραμμής του μετώπου, η οποία εκτείνεται σε περίπου 1.200 χιλιόμετρα. Το ρωσικό υπουργείο Άμυνας δεν απάντησε στα ερωτήματα που του απηύθυνε το Reuters σχετικά με την επιχείρηση «Βιβάλντι».



Η Ρωσία χρησιμοποιεί επίσης σε μεγάλη κλίμακα εναέρια και επίγεια drones, καθώς και συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου, τα οποία έχουν αποδειχθεί ιδιαίτερα αποτελεσματικά στα πεδία των μαχών.

Ο πόλεμος, που πλησιάζει πλέον τα πέντε χρόνια, έχει επαναπροσδιορίσει τους κανόνες των πολεμικών συγκρούσεων, με τις δύο πλευρές να επιδίδονται σε έναν διαρκή αγώνα ανάπτυξης νέων drones και τεχνολογιών αντιμετώπισής τους.

Μια περιορισμένη αλλά σημαντική νίκη για το Κίεβο

Ο Κρίστοφερ Τακ, ειδικός σε θέματα στρατηγικών σπουδών στο King's College του Λονδίνου, χαρακτήρισε την επιχείρηση «Βιβάλντι» περιορισμένη νίκη.

«Κατάφεραν να επιφέρουν στους Ρώσους μια σημαντική ήττα σε επιχειρησιακό επίπεδο, αποτρέποντας μία από τις βασικές προσπάθειές τους να υπερκεράσουν τη ζώνη των οχυρών», δήλωσε. «Ωστόσο, εξακολουθεί να είναι μια επιθετική επιχείρηση με τοπικό αντίκτυπο», διευκρίνισε.

Το Reuters βρέθηκε στη βάση επιχειρήσεων του 3ου Σώματος στη βορειοανατολική περιφέρεια του Χαρκόβου και συνομίλησε με συμμετέχοντες στην επιχείρηση, μεταξύ των οποίων στρατιώτες που έλαβαν μέρος στις μάχες και ανώτεροι διοικητές, προκειμένου να ανασυνθέσει την εξέλιξή της.

Η επιτυχία αξιοποιήθηκε επικοινωνιακά από το Κίεβο, το οποίο οργάνωσε εκστρατεία προβολής της επιχείρησης, σε μια προσπάθεια να αναδείξει μια σπάνια θετική εξέλιξη μέσα στο δυσμενές κλίμα του παρατεταμένου πολέμου και των μαζικών ρωσικών αεροπορικών επιθέσεων εναντίον ουκρανικών πόλεων.



Σύμφωνα με τον ουκρανικό στρατό, η αντεπίθεση οδήγησε στην απελευθέρωση μόλις 277 τετραγωνικών χιλιομέτρων, από τα περίπου 177.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα ουκρανικού εδάφους που βρίσκονται υπό ρωσική κατοχή.

Παρά την περιορισμένη έκταση των εδαφικών κερδών, οι Ουκρανοί υποστηρίζουν ότι πέτυχαν έναν ιδιαίτερα σημαντικό στόχο: απέτρεψαν τις ρωσικές προσπάθειες περικύκλωσης του Σλοβιάνσκ, ανακτώντας μια κρίσιμη προεξοχή εδάφους βόρεια της πόλης.

Οι «Τέσσερις Εποχές» του Βιβάλντι και η παραπλάνηση των Ρώσων

Η επιχείρηση πήρε το όνομά της από τον Ιταλό συνθέτη Αντόνιο Βιβάλντι, καθώς σχεδιάστηκε σε τέσσερις διακριτές φάσεις, παραπέμποντας στο περίφημο έργο του «Οι Τέσσερις Εποχές».

Τα αρχικά στάδια περιλάμβαναν την προετοιμασία του εδάφους για την επίθεση στην προεξοχή που ήλεγχαν οι ρωσικές δυνάμεις.

Σύμφωνα με τους συμμετέχοντες, οι προπαρασκευαστικές ενέργειες πραγματοποιήθηκαν υπό συνθήκες αυστηρής μυστικότητας, με ελάχιστους αξιωματικούς πέρα από την ανώτατη διοίκηση να γνωρίζουν τους τελικούς στόχους του σχεδίου.

Αρχικά, οι ουκρανικές δυνάμεις επικεντρώθηκαν στον εντοπισμό και την εξουδετέρωση Ρώσων στρατιωτών που είχαν διεισδύσει σε μικρές ομάδες μέσα από κενά της ουκρανικής άμυνας, δημιουργώντας προωθημένες θέσεις σε περιοχές που εξακολουθούσαν να ελέγχονται από το Κίεβο.



Παράλληλα, drones μεσαίας εμβέλειας έπλητταν ρωσικές οδούς ανεφοδιασμού και κέντρα διοίκησης σε αποστάσεις δεκάδων χιλιομέτρων πίσω από τη γραμμή του μετώπου.

Μονάδες αντιαεροπορικής άμυνας στόχευαν ρωσικά αναγνωριστικά drones, επιδιώκοντας να περιορίσουν τη δυνατότητα της Μόσχας να παρακολουθεί τις ουκρανικές προετοιμασίες.

Πιο κοντά στο πεδίο της μάχης, Ουκρανοί χειριστές drones εντόπιζαν και εξουδετέρωναν τους Ρώσους ομολόγους τους, προσπαθώντας να εξασφαλίσουν μεγαλύτερη ελευθερία κινήσεων για το πεζικό.

Σημαντικό ρόλο έπαιξαν και οι παραδοσιακές τακτικές παραπλάνησης. Σύμφωνα με Ουκρανούς διοικητές, μια αρχική συντονισμένη επίθεση ανάγκασε τις ρωσικές δυνάμεις να επικεντρωθούν στην άμυνα ενός συγκεκριμένου τμήματος της προεξοχής, την ώρα που άλλες ουκρανικές μονάδες προετοίμαζαν την κύρια επίθεση σε διαφορετικό σημείο.

Η προέλαση πραγματοποιήθηκε από μικρές ομάδες στρατιωτών, οι οποίες διείσδυσαν προσεκτικά στη «ζώνη θανάτου», ανασυντάχθηκαν και στη συνέχεια προχώρησαν στην εκδίωξη των ρωσικών δυνάμεων από την περιοχή. Η διατήρηση της επιθετικής δυναμικής ήταν καθοριστική, καθώς δεν έπρεπε να δοθεί στον αντίπαλο ο χρόνος να οργανώσει σταθερές αμυντικές θέσεις.

Το τέλος της σοβιετικής ιεραρχίας: «Δεν υπάρχει κάποιος ταγματάρχης να μας λέει πόσες πτήσεις θα κάνουμε»

Σύμφωνα με τους συμμετέχοντες, κεντρικό στοιχείο της επιχείρησης ήταν και μια διαφορετική αντίληψη στρατιωτικής διοίκησης.

Αντί της άκαμπτης ιεραρχίας σοβιετικού τύπου, η ουκρανική διοίκηση ενθάρρυνε την ανάληψη πρωτοβουλιών από τα στελέχη που βρίσκονταν στο πεδίο της μάχης.

Η μεγαλύτερη αυτονομία των μονάδων επέτρεψε ταχύτερη λήψη αποφάσεων και καλύτερη προσαρμογή στις διαρκώς μεταβαλλόμενες συνθήκες. «Δεν υπάρχει κάποιος ταγματάρχης που κάθεται κάπου και μας λέει πόσες εξόδους μπορούμε να πραγματοποιήσουμε», δήλωσε διοικητής μονάδας drones με το διακριτικό κλήσης «Ζόρα».



Η «ζώνη θανάτου» και το ενιαίο ηλεκτρονικό πεδίο μάχης

Οι Ουκρανοί διοικητές αναγνωρίζουν ότι μια επιχείρηση όπως η «Βιβάλντι» είναι εξαιρετικά δύσκολο να επαναληφθεί. Ένας από τους σημαντικότερους λόγους είναι η τεχνική πολυπλοκότητα της διέλευσης από τη «ζώνη θανάτου», μια περιοχή που εκτείνεται για περισσότερα από 20 χιλιόμετρα εκατέρωθεν της γραμμής του μετώπου, όπου τεράστιοι αριθμοί drones καθιστούν κάθε μετακίνηση δυνητικά θανατηφόρα.

Η επιβίωση και η προώθηση των στρατιωτών εξαρτώνται πλέον από τον συντονισμό ενός μεγάλου αριθμού διαφορετικών ηλεκτρονικών συστημάτων, από τα μέσα αναγνώρισης και τις επικοινωνίες μέχρι τα drones κρούσης και τις ηλεκτρονικές παρεμβολές.

«Όλα αυτά απαιτούν ένα ενιαίο ηλεκτρονικό πεδίο μάχης», δήλωσε ο Μπιλέτσκι. «Ακόμη και οι πιο προηγμένες μονάδες, τόσο οι δικές μας όσο και του εχθρού, βρίσκονται μόλις στην αρχή αυτού του δρόμου», πρόσθεσε.

Ο ρόλος του Starshield του Έλον Μασκ και οι ανησυχίες στο Κίεβο

Σημαντικό μέρος των επιχειρήσεων στηρίχθηκε στο Starshield, τη στρατιωτική έκδοση της υπηρεσίας δορυφορικών επικοινωνιών Starlink, που ανήκει στη SpaceX του Έλον Μασκ.

Το σύστημα χρησιμοποιήθηκε για την καθοδήγηση πολλών drones κρούσης και άλλων μη επανδρωμένων μέσων. Ωστόσο, η εξάρτηση από τη συγκεκριμένη τεχνολογία προκάλεσε ανησυχίες στην Ουκρανία.

Η αντεπίθεση είχε σχεδόν ολοκληρωθεί όταν, τον περασμένο μήνα, το Κίεβο ανακοίνωσε ότι επιβλήθηκαν αιφνιδιαστικά περιορισμοί στη χρήση του Starshield.



Οι περιορισμοί αυτοί, καθώς και η σύγχυση σχετικά με το ποιος έδωσε την εντολή για την εφαρμογή τους, ανέδειξαν τους κινδύνους που συνεπάγεται η εξάρτηση των ουκρανικών στρατιωτικών επικοινωνιών από μια υπηρεσία για την οποία δεν υπάρχει σήμερα βιώσιμη εναλλακτική λύση.

Γιατί η επιχείρηση δεν αλλάζει ακόμη την πορεία του πολέμου

Παρά τη στρατιωτική της σημασία, η επιχείρηση «Βιβάλντι» δεν συνιστά αποφασιστική μεταβολή της κατάστασης υπέρ της Ουκρανίας, σύμφωνα με τους ειδικούς.

Ο Κρίστοφερ Τακ του King's College London εκτίμησε ότι απέδειξε πως το Κίεβο μπορεί να αυξήσει σημαντικά το κόστος που θα πρέπει να καταβάλει η Ρωσία προκειμένου να καταλάβει κρίσιμες ουκρανικές αμυντικές περιοχές, όπως η «ζώνη των οχυρών».

Η σημασία αυτής της αμυντικής γραμμής είναι ιδιαίτερα μεγάλη, καθώς ο Βλαντίμιρ Πούτιν έχει δηλώσει ότι επιδιώκει τον έλεγχο ολόκληρης της περιφέρειας του Ντονέτσκ, συμπεριλαμβανομένων των πόλεων που συγκροτούν τη συγκεκριμένη ζώνη, προτού εξετάσει το ενδεχόμενο ειρηνευτικής συμφωνίας.

Από την πλευρά του, ο στρατιωτικός αναλυτής Ρομπ Λι, του αμερικανικού Ινστιτούτου Έρευνας Εξωτερικής Πολιτικής (Foreign Policy Research Institute), υποστήριξε ότι η «Βιβάλντι» ανέδειξε τις δυνατότητες του νέου μοντέλου πολέμου που αναπτύσσει το ουκρανικό 3ο Σώμα.

Επισήμανε, ωστόσο, ότι η επιχείρηση πραγματοποιήθηκε σε περιοχή με μικρότερη συγκέντρωση drones σε σχέση με άλλα σημεία του μετώπου. Επιπλέον, οι μήνες των συγκρούσεων απέδειξαν ότι η διάσπαση της «ζώνης θανάτου» παραμένει εξαιρετικά δύσκολη για έναν στρατό που αντιμετωπίζει σοβαρές ελλείψεις προσωπικού. «Δείχνει πόσο δύσκολο είναι να πραγματοποιούνται επιθετικές επιχειρήσεις στο πεδίο της μάχης», κατέληξε.
Ακολουθήστε το protothema.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν, στο Protothema.gr

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Ειδήσεις Δημοφιλή Σχολιασμένα
δειτε ολες τις ειδησεις

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Δείτε Επίσης