Η ιστορία της Καταλονίας

Η ιστορία της Καταλονίας

Το αυτονομιστικό κίνημα στην Καταλονία τον 19ο αιώνα - Η ανακήρυξη της Καταλανικής Δημοκρατίας - Η κατάργηση του κράτους από τον Φράνκο

Με ιδιαίτερο ενδιαφέρον και ανησυχία, παρακολουθούμε τις σημερινές δραματικές εξελίξεις στην Καταλονία. Είναι πραγματικά θλιβερά όσα διαδραματίζονται στην περιοχή αυτή της Ισπανίας. Κάποιοι, ως συνήθως, έπεσαν από τα σύννεφα, κάποιοι άλλοι όχι.

Η Καταλονία έχει μακρά ιστορία όπως και το ζήτημα της αυτονομίας – ανεξαρτησίας της. Ας δούμε μερικά ενδιαφέροντα, πιστεύουμε, στοιχεία γι' αυτήν.



Καταλονία – Γεωγραφικά Στοιχεία

Η Καταλονία (ή Καταλωνία), βρίσκεται στο Β.Α. τμήμα της Ισπανίας και συνορεύει βόρεια με τη Γαλλία και την Ανδόρα. Έχει έκταση 32.114 τ.χλμ. και πληθυσμό, γύρω στα 7.350.000 κατοίκους. Πρωτεύουσα της είναι η Βαρκελώνη. Η Καταλονία χωρίζεται σε 4 επαρχίες που έχουν ως πρωτεύουσες τις μεγαλύτερες πόλεις της: Βαρκελώνη, Λέ(ρ)ιδα, Ταραγόνα και Ζιρόνα (ή Χιρόνα). 



Η ιστορία της Καταλονίας

Η Καταλονία, ήταν μία από τις πρώτες ρωμαϊκές κτήσεις στην Ισπανία. Τον 5ο αιώνα καταλήφθηκε από τους Γότθους, το 712 από τους Μαυριτανούς και στα τέλη του 8ου αιώνα από τον Καρλομάγνο που την ενέταξε στο βασίλειό του ως παραμεθόρια περιοχή διοικούμενη από κόμη. Η κυριαρχία των Φράγκων στην Καταλονία, τελείωσε στα χρόνια της βασιλείας του κόμη Μπορέλ (ο οποίος πέθανε το 991).



Η Καταλονία, ενώθηκε με την Αραγόνα, υπό τον ίδιο βασιλιά, το 1137. Το Generalitat de Catalunya, που ιδρύθηκε το 1289, υπερασπίστηκε τις παραδοσιακές καταλανικές ελευθερίες. Οι Καταλανοί, κυριαρχούσαν στην ένωση με την Αραγόνα ως το 1410. Η αραγονική δυναστεία Τρασταμάρα που ανέβηκε στον θρόνο, αντιμετώπισε τη μεγάλη δυσαρέσκεια των Καταλανών.

Αποκορύφωμά της, ήταν μια μεγάλη αλλά αποτυχημένη εξέγερση, στη διάρκεια της βασιλείας του Ιωάννη Β' (1462 – 1472). Με τον γάμο του Ιωάννη Β' με την Ισαβέλα της Καστίλης, η Ισπανία ενοποιήθηκε και η Καταλονία συμπεριλήφθηκε σ' αυτή. Ωστόσο, μεταξύ 1640 και 1653, διακήρυξε την ανεξαρτησία της και εντάχθηκε στο κράτος των Αψβούργων, μετά από εγγυήσεις που έλαβε για την αυτονομία της. Όμως, η αυτονομία της καταργήθηκε με βασιλικό διάταγμα του 1716.



Το αυτονομιστικό κίνημα στην Καταλονία, αναθερμάνθηκε στις αρχές του 19ου αιώνα και ενισχύθηκε μετά το 1876, όταν η Εκκλησία οδηγήθηκε σε υποστήριξή του. Νέο δυναμισμό, απόκτησε ο καταλανικός εθνικισμός με τη νίκη (1901) του νέου, τότε, κόμματος Lliga Regionalista. Ως το 1913, είχε κατακτηθεί μικρός βαθμός αυτοδιάθεσης. Η εμφάνιση του Πρίμο δε Ριβέρα στην πολιτική σκηνή (1923), οδήγησε στον σχηματισμό της αριστερής συμμαχίας Esquerra Republicanna, η οποία θριάμβευσε στις δημοτικές εκλογές του 1931.

Αμέσως μετά, ο Πρίμο δε Ριβέρα, ανακήρυξε την Καταλανική Δημοκρατία. Ακολούθησαν συμβιβαστικές διαβουλεύσεις με την κεντρική κυβέρνηση και τον Σεπτέμβριο του 1932, αναγνωρίστηκε με νόμο του ισπανικού κράτους η αυτονομία της Καταλονίας, Ο Φράνκο, κατάργησε τη Δημοκρατία της Καταλονίας το 1938. Η καταλανική κυβέρνηση, εξόριστη πλέον, είχε έδρα στο Παρίσι (1945-1947) και αργότερα στο Μεξικό.



Μετά τον θάνατο του Φράνκο (1975) και την επάνοδο της Ισπανίας στη δημοκρατία, με το Σύνταγμα του 1978, η Καταλονία ανέκτησε τη δική της πολιτιστική και πολιτισμική ταυτότητα. 
Το 2006, τροποποιήθηκε το Σύνταγμα του 1978, μετά από διαπραγματεύσεις με την κεντρική κυβέρνηση της Ισπανίας και επικύρωσή του με δημοψήφισμα.

Η κυβέρνηση της Καταλονίας έχει σημαντικές αρμοδιότητες σε 33 τομείς. Το Καταλανικό Κοινοβούλιο αποτελείται από 135 βουλευτές, ενώ ο πρόεδρος της Καταλονίας (σήμερα τη θέση αυτή κατέχει ο Κάρλες Πουτζδεμόν) εκλέγεται από το Κοινοβούλιο.



Να αναφέρουμε τέλος, τρία έργα, το "Χρονικό" του Bernat Desclot που γράφτηκε κατά το β' μισό του 13ου αιώνα και τα "Lo Crestia" και "Regiment de la Cosa Publica" του Fransesc Eixemenis (περ. 1327-1409), τα οποία έχουν παίξει πολύ σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση του καταλανικού εθνικισμού.



Και να μην ξεχνάμε, τη φοβερή Καταλανική Εταιρεία, με έντονη δράση και παρουσία στο Βυζάντιο και, κυρίως, στη Νότια Ελλάδα, μετά τη μάχη της Κωπαΐδας το 1311, όπως είδαμε και σε δύο άρθρα στο protothema.gr!

Πηγή: Εγκυκλοπαίδεια "ΠΑΠΥΡΟΣ ΛΑΡΟΥΣ-ΜΠΡΙΤΑΝΙΚΑ", τόμος 28, έκδοση 2007.

ΣΧΟΛΙΑ (13)

Ραμον Λιουλλ

Παρα πολυ καλο αρθρο, μπραβο σας. Θα ηθελα να σας μοιραστω τι εχω ανακαλυψει ζωντας στην Καταλονια για πολλα χρονια και γνωριζοντας την γλωσσα. Οι Καταλανοι εχουν πολλα κοινα επιθετα με πολλους Ελληνες. Πολλα απο τα επιθετα που βλεπω σε Καταλανους, στην Ελλαδα εχουν κατηγορηοποιηθει ως "Αρβανιτικα". Για παραδειγμα, Llosa (Λιοσα με την Καταλανικη προφορα, Γιοσα με την Ισπανικη), Coll (Κολλ-ια με την Καταλανικη προφορα, Κογ-ια με την Ισπανικη), Llull (Λιουλλ-ια με την Καταλανικη προφορα, Γιουγ-ια με την Ισπανικη), Επισης Arnau, Planas και αλλα πολλα. Τελικα μπορει να εχουμε πολλα κοινα μαζι τους.

νηρέας

Φάλαγγα --Ισπανικό κόμμα που ιδρύθηκε το 1933 από τον Βλεπ * Χοσέ Αντόνιο Πρίμο ντε Ριβέρα , του οποίου ο πατέρας υπήρξε στρατιωτικός δικτάτορας της Ισπανίας Βλεπ * Μιγέλ Πρίμο ντε Ριβέρα από το 1932 - 1930 Ο Φράγκο διέταξε 19 Απριλίου την ένωση φαλαγγιτών Καρλιστών . 26 Απριλίου βομβαρδίζετε η Γκουερνίκα από τους Ιταλούς και Γερμανούς . ---- κ Μ Στούκα δεν σας διορθώνω , αντίθετα, σας ευχαριστούμε για τα ιστορικά σας Θέματα ..

Πέτρος Σαββατιανός

Κύρ Μιχάλη, καλή προσπάθεια, αλλά κάπως προχειρογραμμένο το άρθρο σας. Γιατί κρύβετε από τους αναγνώστες σας πόσο ανάλγητοι πολεμιστές ήσαντε οι Καταλανοί και πόσα κακά προκάλεσαν στο Ρωμέικο; Και γιατί δεν μάς διευκρινίζετε αν έχουν το ίδιο αίμα με τους Ισπανούς, ή άν είναι Βησιγότθοι, όπως λένε όλα τα ξένα πρακτορεία;

@Πέτρος Σαββατιανός

Πέτρο, εσύ είσαι αυτός που διάβασε στα πεταχτά το άρθρο, απ'ότι φαίνεται! Ο αρθρογράφος όχι μόνο δεν "έκρυψε" τίποτα, αλλά το (ξανα-)αναφέρει στην τελευταία του παράγραφο, με παραπομπή σε προηγούμενο άρθρο του! Δυστυχώς σε αυτή τη χώρα είμαστε πολ εύκολοι στο να κρίνουμε...

Συγχαρητήρια για τα άρθρα σας.

Σε μιά Ευρώπη που έχει καταφέρει ένα επίπεδο ενότητας που εξασφαλίζει ειρήνη και ευημερία είναι λυπηρό να συντηρούνται αποσχιστικές κινήσεις όσο δικαιολογημένες και να ήσαν τα περασμένα χρόνια. Σίγουρα οι Καταλανοί έχουν δική τους γλώσσα και ιστορία αλλά και μεγάλο βαθμό αυτονομίας. Ομως η Ισπανία δεν αντέχει σήμερα μιά τέτοια περιπέτεια γιατί καραδοκούν οι Βάσκοι αμέσως μετά. Και δεν είναι σίγουρα τα πλεονεκτήματα, αν αυτοί οι δύο λαοί έφευγαν από μιά Ισπανία που κάνει σήμερα τεράστια πρόοδο στην ευημερία του λαού της. Γι'αυτό και δεν μπορεί ο Ραχόι να σταθεί αδιάφορος στην επαπειλούμενη καταστροφή. Θα ευχόταν κανείς να μην συμβαίνουν αυτά τα δυσάρεστα τώρα που η Ευρώπη εμφανίζεται ευάλωτη μετά το Brexit και τους Γερμανοναζί. Ακόμη και η ελπίδα του Μακρόν θα κινδύνευε να ακυρωθεί.

βδ

δεν μας πειραζει η αυτονομηση των κουρδων ουτε των κοσσοβαρων ουτε οτι η τσεχοσλοβακια εγινε 2 κρατη πχ αλλα μας πειραζει των καταλανων η των βασκων...υπαρχει το βασικο δικαιωμα της αυτοδιαθεσης των λαων...αν οι καταλανοι θελουν να φυγουν ειναι δικαιωμα τους οπως ηταν και των σκωτσεζων και δικο τους προβλημα αν θα ειναι καλυτερα μονοι τους...φυσικα ειναι το 16% της ισπανιας αλλα σε οικονομικα μεγεθη ειναι παραπανω

μακιςςς

ωραίο το άρθρο ως ιστορική ανασκόπηση, αλλά στο τέλος μου μένει μια μεγάλη απορία. Γιατι ξεσηκωθήκανε τώρα αφού έχουν είδη σχετική συνταγματική αυτονομία, δεύτερον δεν υπάρχει δα και τεράστιο πολιτισμικό χάσμα με τους Ισπανούς και τρίτον, ούτως ή άλλως η Ισπανία είναι μέλος της ΕΕ στην οποία θέλουν να μπούν οι καταλανοί ως ανεξάρτητο κράτος; Για κάποιον σαν και μένα που δεν ξέρει και πολλά για το θέμα, το μυαλό πάει στο χρήμα. Δηλαδή θέλουν μέσα από την ανεξαρτησία να ιδιοποιηθούν κάποιους πόρους. Δεύτερο σενάριο είναι ότι όντως παίζει πολιτισμική διαφορά με την ισπανία. Κάτι σα τη λέγκα του βορά στην ιταλία."Εμείς είμαστε Ευρώπη και σεις είσαστε Αραβες". Τρίτο σεναριο είναι οι πολιτικές πεποιθήσεις. Οι καταλανοί είναι αριστεροί και μπουχτίσανε που βγαίνει συνέχεια ο Ραχόι. Το ότι αμέσως πετάχτηκε ο Μαδούρο να πάρει το μέρος τους και το ότι οι Ποδέμος κατγορούνται οτι χρηματοδοτύνται από το μαδούρο, αρχίζει και βάζει σάρκα σε αυτό το σενάριο. Τελικά ποιο είναι το ποιο πιθανό από τα τρία και με βάση τα ιστορικά δεδομένα για την οικονομική-πολιτική-πολιτισμική κατάσταση εκεί;

SOSTA

Κε Στούπα, συγχαρητήρια για τα άρθρα σας και την μελέτη σας. Ίσως η ιστορία επαναληφτεί, σε βάθος 20- 50 ετών ξανά η Ευρώπη για γίνει κρατίδια - θύλακες - καντόνια. Και ξανά πόλεμοι, συμμαχίες, συνθήκες, επανενώσεις για να φτάσουμε ξανά στο σήμερα? Η γνώμη σας?

Α.Γ.Κ.

Νομίζω ότι το σημαντικό ερώτημα είναι τί είναι αυτό που κρατάει ένα σύνολο ανθρώπων συνεκτικό; Σίγουρα κάποια κοινά χαρακτηριστικά (γλώσσα, καταγωγή, θρησκεία, κλπ) και κοινά συμφέροντα και βλέψεις. Όμως ποιά είναι τα σημαντικότερα; Και πως σχετίζονται μεταξύ τους; Υπάρχει επίσης και ένα θέμα κλίμακας. Άλλο να μιλάς για μια οικογένεια, ένα σόι (clan), ένα χωριό, κλπ. Δεν είμαι των ανθρωπιστικών επιστημών/κοινωνιολογίας αλλά ως θετικός επιστήμονας, βλέποντας τα πράγματα από τη σκοπιά των πολύπλοκων συστημάτων, νομίζω ότι είναι πάρα πολύ δύσκολο να κάνει κανείς προβλέψεις. Όχι μόνο αυτό, αλλά και τα πράγματα δεν είναι στατικά! Ίσως κάποιες πολιτικές των χωρών ή της Ε.Ε. αλλάξουν δραματικά τα πράγματα.

dora

Και που είναι το κακό αν μια χώρα αποσχιστεί και στο μέλλον επανενωθεί δηλαδή αν η κυπρος όταν με το καλό ελευθερωθεί και θελήσει να ενωθεί παλι με την Ελλάδα θα της το απαγορεψουμε? Παντως οι φωνές πρέπει να ακούγονται στην περίπτωση της Καταλονίας η Ισπανία έχει άδικο αλλά είναι απολυτα λογικό η Ισπανία δε θέλει να χάσει εδάφη

Εξαρτάται

Όταν μιλάμε για έθνος, η γλώσσα, οι παραδόσεις, η θρησκεία, ο τόπος, η κοινή ιστορία, και πάνω από όλα αυτό που ονομάζουμε εθνική συνείδηση, δηλαδή το αίσθημα οτί ανήκουμε σε μια ομάδα ανθρώπων με κοινά γνωρίσματα και χαρακτηριστικά, είναι αυτά τα οποία παίζουν τον μεγαλύτερο ρόλο. Όταν μιλάμε για την οικογένεια και το σόι, οι δεσμοί αίματος είναι αυτοί οι οποίοι είναι καθοριστικοί για την ενότητά της. Κι όσον αφορά χωριά ή μικρές κοινωνίες είναι η αλληλεγγύη και η ιδέα της κοινότητας που κρατούν τα μέλη τους ενωμένα.

Α.Γ.Κ.

Μα συμφωνώ, δεν νομίζω ότι κατάλαβες το ερώτημα. Το ερώτημα ήταν ΠΟΥ σταματάει ένα κοινό χαρακτηριστικό, καθώς μεγαλώνει η κλίμακα. Πχ είναι οι Καταλανοί και οι Καστιγιάνοι ίδιος λαός; Μιλούν διαφορετικές γλώσσες (ή έστω διαλέκτους της Ρωμανικής οικογένειας γλωσσών), προέρχονται από διαφορετικά βασίλεια, αλλά έχουν άλλα σημαντικά κοινά (θρησκεία, κοινή πορεία για μακρύ χρονικό διάστημα, κλπ). Είναι οι Quebecois και οι κάτοικοι του Οντάριο ίδιος λαός (Καναδοί); Μπορούν οι Φλαμανδοί και οι Βαλόνοι να συνυπάρξουν ως κράτος; Μην απλοποιούμε τα πράγματα.

Α.Γ.Κ.

Πολύ σωστό (φυσικά) το άρθρο! Κρίμα που οι περισσότεροι εξυπνάκηδες στο κεντρικό άρθρο για το Καταλανικό δημοψήφισμα του Π.Θ. δεν τα γνωρίζουν αυτά και ποστάρουν ό,τι τους κατεβαίνει...

ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΣΧΟΛΙΟΥ
Απομένουν χαρακτήρες
* Υποχρεωτικά πεδία

Δείτε Επίσης

ellines_logioi_arthro

Οι πρώτοι Έλληνες λόγιοι μοναχοί στη Δύση (8ος αι.) - Από τον 14ο αιώνα εώς την άλωση της Πόλης - Έλληνες λόγιοι στη Δύση μετά την άλωση και η μεγάλη συμβολή τους στην Αναγέννηση - Πλατωνισμός και Αριστοτελισμός

10
aloga

Πετρόχτιστα αρχοντικά, λιθόστρωτα καλντερίμια, βυζαντινές εκκλησίες, ένα φράγκικο κάστρο, ποτάμια και γεφύρια συνθέτουν στις πλαγιές της Αρκαδίας ένα από τα ομορφότερα ελληνικά χωριά, την Καρύταινα, το χωριό του Πεντοχίλιαρου.

fdrfrw

Τι είναι η ευγονική – Από τον Francis Galton ως την ταύτιση της ευγονικής με τον ναζισμό – Η φυλετική υγιεινή-Οι Έλληνες ευγονιστές: Ι. Κούμαρης, Σ. Τσουρουκτσόγλου, Ν. Λούρος κ.ά. – Οι ακραίες και απαράδεκτες απόψεις επιστημόνων για ορισμένες κοινωνικές ομάδες

22
maxi-issou04

Ο Μέγας Αλέξανδρος στη Μικρά Ασία - Οι πολεμικές προετοιμασίες του Δαρείου - Οι κινήσεις των αντιπάλων πριν τη σύγκρουση - Η μεγάλη μάχη - Τα στρατηγικά λάθη του Δαρείου και η ευφυής τακτική του Αλέξανδρου - Ο απολογισμός της μάχης

50
Vlachs1877_1_

Η ετυμολογία του ονόματός τους – Από τα βυζαντινά χρόνια ως τις αρχές του 20ου αιώνα – Η παρουσία τους σε γεωγραφικά διαμερίσματα της χώρας μας

6
var_01

Αν ρωτήσετε τους παλαιοτέρους θα σας πούν, ότι η παληά τους Αγορά (σ.σ. βρισκόταν στο τέρμα της Αιόλου προς την πλευράν της Πλάκας, καταστράφηκε από πυρκαγιά) δεν επιδέχεται καμμίαν σύγκρισιν με την σημερινήν και ίσως δεν έχουν άδικον.