Στρατηγική για την ενίσχυση της προσβασιμότητας μαθητών με αναπηρία παρουσίασε το υπουργείο Παιδείας

Μια συνολική, μη αποσπασματική στρατηγική για την ενίσχυση της ειδικής αγωγής και της συμπερίληψης στα σχολεία, παρουσίασε η υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού Σοφία Ζαχαράκη, το πρωί της Δευτέρας 4 Μαΐου 2026, στο πλαίσιο διυπουργικής συνέντευξης τύπου, στο Μέγαρο Μποδοσάκη με θέμα την ανάδειξη των βασικών δράσεων, που αφορούν την αναπηρία στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου.

Σημειώνεται, ότι το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο διασφαλίζει τη συνέχεια της μεταρρυθμιστικής δυναμικής και των πολιτικών συνοχής και ενδυνάμωσης των ευάλωτων συμπολιτών μας, που υλοποιεί η κυβέρνηση από το 2019. Οι παρεμβάσεις ενίσχυσης των ατόμων με αναπηρία δεν αφορούν μόνο το παρόν αλλά με ορίζοντα το 2032, συγκροτούν μια μακροπρόθεσμη στρατηγική για την ενίσχυση της ισότητας, της προσβασιμότητας και της κοινωνικής ένταξης των ατόμων με αναπηρία.

Αναφορικά με τους μαθητές και τις μαθήτριες με αναπηρία, όπως τόνισε ο Υπουργός Επικρατείας - Αρμόδιος του Συντονιστικού Μηχανισμού για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία, κ. Άκης Σκέρτσος, στόχος της κυβέρνησης είναι η ισότιμη αντιμετώπιση κάθε μαθητή, είτε φοιτά στη γενική είτε στην ειδική εκπαίδευση.

Στο επίκεντρο της πολιτικής βρίσκεται η αρχή ότι «η στήριξη πρέπει να πηγαίνει στο παιδί και όχι το παιδί να αναζητά τη στήριξη», με σειρά παρεμβάσεων σε δομές, προσωπικό και υποδομές, υπογράμμισε η υπουργός Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη εισαγωγικά.

Νέα ειδικά σχολεία και μόνιμο προσωπικό

Όσον αφορά στις ήδη υλοποιημένες δράσεις, η κ.Ζαχαράκη υπενθύμισε ότι την τελευταία χρονιά ιδρύθηκαν οκτώ νέα ειδικά σχολεία, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό στα 499 σε όλη τη χώρα. Για το σχολικό έτος 2026-2027 προγραμματίζεται η ίδρυση ακόμη 11 σχολικών μονάδων σε περιοχές όπως η Λέρος, η Σκόπελος, η Ρόδος, το Ρέθυμνο, τα Χανιά, η Σαντορίνη, η Κέρκυρα, η Ροδόπη, η Θεσσαλονίκη, η Φθιώτιδα και η Βοιωτία.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη στελέχωση, καθώς είναι καθοριστικός παράγοντας επιπλέον των υποδομών: από το 2020 έχουν πραγματοποιηθεί 8.905 διορισμοί στην ειδική αγωγή, βάζοντας τέλος σε ένα καθεστώς όπου –μέχρι το 2019– τα σχολεία βασίζονταν αποκλειστικά σε αναπληρωτές. «Η παρουσία μόνιμων εκπαιδευτικών θεωρείται κρίσιμη για τη σταθερότητα στη μαθησιακή διαδικασία και την έγκαιρη κάλυψη των αναγκών», είπε η υπουργός. Παράλληλα, το 2025 συστάθηκαν 600 θέσεις ψυχολόγων και 600 κοινωνικών λειτουργών, ενισχύοντας τόσο τα ειδικά όσο και τα γενικά σχολεία με εξειδικευμένο προσωπικό.

ΚΕΔΑΣΥ - Στόχος η μείωση της αναμονής

Σημαντική πρόκληση παραμένει η λειτουργία των ΚΕΔΑΣΥ, όπου καταγράφεται μεγάλος όγκος αιτήσεων για αξιολόγηση μαθητών. Όπως επισημάνθηκε, στόχος είναι μέσα σε ένα έτος κάθε οικογένεια να λαμβάνει έγκαιρα τη γνωμάτευση.

Προς αυτή την κατεύθυνση, όπως εξήγησε η υπουργός, πραγματοποιήθηκαν 195 μόνιμοι διορισμοί ειδικού προσωπικού, προωθείται νέα ψηφιακή πλατφόρμα για αιτήσεις και παρακολούθηση ενώ εξοπλίστηκαν τα κέντρα με σύγχρονα διαγνωστικά εργαλεία, «έτσι ώστε το προσωπικό που λειτουργεί εκεί να μπορεί να εξυπηρετεί το παιδί που θα παίρνει τη γνωμάτευση με πολύ πιο καινοτόμο, πολύ πιο στοχευμένο και αποτελεσματικό τρόπο», δήλωσε η κ.Ζαχαράκη για να προσθέσει ότι η ψηφιακή πλατφόρμα αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία από τον Σεπτέμβριο 2026, με στόχο την ταχύτερη και πιο αποτελεσματική εξυπηρέτηση.

Αναβαθμίσεις υποδομών και προσβασιμότητα

Στον τομέα των υποδομών, από τα 530 σχολεία, που ανακαινίστηκαν μέσω του προγράμματος «Μαριέττα Γιαννάκου», τα 29 ήταν ειδικά σχολεία. Παράλληλα, παρεμβάσεις προσβασιμότητας –όπως ράμπες και προσαρμοσμένες εγκαταστάσεις σε υπηρεσίες καθαριότητας – υλοποιήθηκαν και σε γενικά σχολεία, ώστε μαθητές με αναπηρία να μπορούν να φοιτούν χωρίς εμπόδια.

Νέοι κανονισμοί και επιμόρφωση εκπαιδευτικών

Σε εξέλιξη βρίσκεται και η επικαιροποίηση του θεσμικού πλαισίου. Κοινές επιτροπές των υπουργείων Παιδείας και Υγείας, καθώς και του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής, επεξεργάζονται νέους κανονισμούς λειτουργίας για τα ΚΕΔΑΣΥ, τα ειδικά σχολεία, τα τμήματα ένταξης και την Παράλληλη Στήριξη. Πρόκειται για την πρώτη συνολική αναθεώρηση μετά από 19 χρόνια.
Την ίδια στιγμή, περισσότεροι από 35.000 εκπαιδευτικοί έχουν ήδη επιμορφωθεί στην ειδική αγωγή, με έμφαση στις νέες τεχνολογίες, την προσβασιμότητα και τα εξατομικευμένα προγράμματα μάθησης.

706 νέα σχολικά λεωφορεία για μαθητές με αναπηρία

Μία από τις πιο κρίσιμες παρεμβάσεις αφορά τη μεταφορά των μαθητών. Το χρόνιο πρόβλημα των άγονων διαγωνισμών αφήνει κάθε χρόνο παιδιά εκτός σχολείου και οικογένειες σε αδιέξοδο, καθώς οι γονείς βρίσκονται μπροστά στο δίλημμα να υποστηρίξουν τη μετακίνηση των παιδιών τους προς και από το σχολείο και να παραιτηθούν από την εργασία τους ή να κρατήσουν τα παιδιά στο σπίτι για να συνεχίζουν να δουλεύουν.

Η νέα πρωτοβουλία, που εντάσσεται στο Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, προβλέπει την προμήθεια 706 ειδικά διαμορφωμένων σχολικών λεωφορείων συνολικού προϋπολογισμού 219 εκατ. ευρώ με αντίστοιχη κάλυψη περίπου 11.000 μαθητών (70% των εθνικών αναγκών). Προτεραιότητα δόθηκε σε Αττική, Θεσσαλονίκη και Κεντρική Μακεδονία αλλά και σε νησιωτικές και απομακρυσμένες περιοχές.

Τα οχήματα θα είναι ηλεκτρικά ή υβριδικά, ενώ θα εγκατασταθούν και σταθμοί φόρτισης. Παράλληλα, θα δημιουργηθεί ψηφιακή πλατφόρμα παρακολούθησης των δρομολογίων, εξασφαλίζοντας καλύτερο συντονισμό και διαφάνεια, με σεβασμό στα προσωπικά δεδομένα των ωφελούμενων.

Δέσμευση για ισότητα στην εκπαίδευση

Η κυβερνητική δέσμευση, όπως τονίστηκε, είναι σαφής: κάθε πολίτης πρέπει να αντιμετωπίζεται ισότιμα. Παρά τις δυσκολίες στην εφαρμογή, η πολιτεία επιδιώκει –μέσω στοχευμένων δράσεων και χρηματοδοτικών εργαλείων, στα οποία προστίθεται το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο – να διαμορφώσει ένα εκπαιδευτικό σύστημα, που ανταποκρίνεται στις ανάγκες όλων των μαθητών, χωρίς εξαιρέσεις. «Να αντιμετωπίσει την κοινωνία με τον τρόπο που αξίζει σε κάθε πολίτη ξεχωριστά», κατέληξε η κ.Ζαχαράκη.

Στην παρουσίαση συμμετείχαν, επίσης, ο κ. Κωνσταντίνος Κυρανάκης, Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, η κ. Δόμνα Μιχαηλίδου, Υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας και η κ. Έρρικα Πρεζεράκου, εκπρόσωπος της Περιφέρειας Αττικής ενώ παρέμβαση έκανε και ο Περιφερειάρχης Αττικής, κ. Νίκος Χαρδαλιάς.