Έρχεται το μεγάλο… Μπαμ στην Κίνα;

Ο όρος αυτός δεν σημαίνει απαραίτητα μια κυριολεκτική πτώχευση του κράτους όπως την γνωρίζουμε, αλλά αντανακλά τον αυξημένο κίνδυνο σοβαρής χρηματοπιστωτικής κρίσης λόγω υπερχρέωσης. Από το 2023 και μετά, το συνολικό χρέος της Κίνας (δημόσιο και ιδιωτικό) εκτινάχθηκε σε ιστορικό υψηλό – περίπου 289% του ΑΕΠ το 2023 σύμφωνα με το ΔΝΤ. Θα εξετάσουμε παρακάτω πώς το κρατικό και εταιρικό χρέος έφτασαν σε αυτά τα επίπεδα, τι σημαίνουν όροι όπως δημόσιο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ, εταιρική υπερχρέωση, τραπεζικό ρίσκο, φούσκα ακινήτων, σκιώδης τραπεζική και ρευστότητα, και γιατί όλα αυτά δημιουργούν ανησυχίες. Επίσης, θα συγκρίνουμε την κατάσταση με άλλες μεγάλες οικονομίες (ΗΠΑ, Ιαπωνία, ΕΕ) δίνοντας έμφαση στις εξελίξεις της περιόδου 2023–2025.

Δημόσιο Χρέος και Δημοσιονομικοί Κίνδυνοι
Το δημόσιο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ είναι ένας βασικός δείκτης βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών, που δείχνει το μέγεθος του κρατικού χρέους σε σχέση με την οικονομική παραγωγή (ΑΕΠ). Στην περίπτωση της Κίνας, το επίσημο κρατικό χρέος (κεντρικής κυβέρνησης και τοπικών αρχών) φαινόταν μέχρι πρόσφατα σχετικά χαμηλό – γύρω στο 70% του ΑΕΠ. Ωστόσο, αυτός ο αριθμός δεν αποτυπώνει την πλήρη εικόνα. Υπάρχει ένα τεράστιο «κρυφό» χρέος σε τοπικό επίπεδο μέσω εταιρειών τοπικής αυτοδιοίκησης (Local Government Financing Vehicles – LGFVs), που δανείζονται εκτός ισολογισμών του κράτους. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του ΔΝΤ, το χρέος αυτών των οχημάτων έφτασε το 60 τρις γουάν το 2023 (48% του ΑΕΠ) – από μόλις 13% του ΑΕΠ το 2014. Αν συνυπολογιστεί αυτό το κρυφό τοπικό χρέος, το πραγματικό συνολικό δημόσιο χρέος της Κίνας φτάνει περίπου το 117% του ΑΕΠ (αντί ~69% που είναι το επίσημο). Ένα τέτοιο επίπεδο πλησιάζει τις ΗΠΑ (περίπου 121% του ΑΕΠ) και, ενώ υπολείπεται ακόμη της Ιαπωνίας (267%) ή της Ιταλίας (144%), είναι εξαιρετικά υψηλό για τα δεδομένα της Κίνας.