Μια αποτυχημένη τούρτα αποκάλυψε τεράστιο μηχανισμό εξαπάτησης καταναλωτών στην Κίνα, πρόστιμα - μαμούθ σε διαδικτυακές πλατφόρμες

Μια φαινομενικά απλή καταγγελία ενός δυσαρεστημένου πελάτη για μια μάλλον απογοητευτική τούρτα στο Πεκίνο έφερε στο φως ένα πρωτοφανές σκάνδαλο με τις κινεζικές αρχές να διεξάγουν ευρεία έρευνα που αποκάλυψε δεκάδες χιλιάδες παράνομους πωλητές τροφίμων, σκιώδεις προμηθευτές και καταστήματα «φαντάσματα», επιβάλλοντας πρόστιμα δισεκατομμυρίων σε κορυφαίες ψηφιακές πλατφόρμες.

Όπως αναφέρει το CNN, η υπόθεση ξεκίνησε το περασμένο καλοκαίρι, όταν ένας καταναλωτής στο Πεκίνο, ο οποίος αναφέρεται ως Λιου, παρέλαβε μια τούρτα γενεθλίων διακοσμημένη με ένα μη βρώσιμο λουλούδι. Σύμφωνα με κρατικά μέσα ενημέρωσης, ο ίδιος είχε παραγγείλει την τούρτα μέσω διαδικτυακής πλατφόρμας διανομής και, δυσαρεστημένος από το προϊόν, προχώρησε σε καταγγελία προς τις τοπικές αρχές.

Η έρευνα που ακολούθησε αποκάλυψε μια ψευδή αλυσίδα ζαχαροπλαστείων, η οποία φέρεται να διέθετε σχεδόν 400 καταστήματα, λειτουργώντας ωστόσο με πλαστές άδειες και χωρίς καμία φυσική παρουσία.

Seven of China’s largest e-commerce platforms have been fined a record 3.6 billion yuan ($494 million) for allowing “ghost kitchens” to sell millions of fake cake orders. The penalty is the largest since the national Food Safety Law took effect in 2009 in the wake of the 2008…

— Sixth Tone (@SixthTone) April 22, 2026

«Μειοδοτικός διαγωνισμός» σε βάρος των καταναλωτών

Το περιστατικό αυτό αποτέλεσε την αφετηρία για μια ευρεία, πανεθνική έρευνα που αποκάλυψε μια «σκιώδη» εφοδιαστική αλυσίδα τροφίμων. Στο πλαίσιο αυτού του συστήματος, ένας έμπορος λάμβανε την παραγγελία από τον καταναλωτή και στη συνέχεια τη μεταπωλούσε σε ενδιάμεση πλατφόρμα, όπου άλλοι παραγωγοί υπέβαλλαν προσφορές για την εκτέλεσή της. Η ανάθεση γινόταν στον χαμηλότερο πλειοδότη, εις βάρος της ποιότητας και της ασφάλειας των τροφίμων.

Συνολικά, οι αρχές εντόπισαν περισσότερους από 67.000 «φαντάσματα» προμηθευτές, οι οποίοι είχαν πουλήσει πάνω από 3,6 εκατομμύρια τούρτες, σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων Xinhua.

Η κινεζική Επιτροπή Ανταγωνισμού κατέληξε ότι επτά μεγάλες πλατφόρμες διανομής, μεταξύ των οποίων η PDD Holdings, η Alibaba, η ByteDance (μέσω της Douyin), η Meituan και η JD.com, απέτυχαν να προστατεύσουν επαρκώς τους καταναλωτές και να επαληθεύσουν τις άδειες των πωλητών τροφίμων.

A customer’s complaint about a disappointing cake kicked off a massive investigation that uncovered thousands of “ghost” food vendors in China, resulting in staggering fines for some the country’s largest firms and highlighting the pitfalls of the cutthroat price competition.… pic.twitter.com/GV8IdZvsPI

— CNN (@CNN) April 22, 2026

Ως αποτέλεσμα, επιβλήθηκαν συνολικά πρόστιμα ύψους 3,6 δισ. γιουάν (περίπου 528 εκατ. δολάρια), το μεγαλύτερο ποσό από την τροποποίηση της νομοθεσίας για την ασφάλεια τροφίμων το 2015.

Το φαινόμενο της «συμμετοχής»

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, η δεκάμηνη έρευνα αναδεικνύει την προσπάθεια του Πεκίνου να περιορίσει τον ακραίο ανταγωνισμό τιμών, ο οποίος έχει οδηγήσει πολλές επιχειρήσεις σε έναν φαύλο κύκλο αυτοκαταστροφικής πολιτικής. Στην περίπτωση των πλατφορμών διανομής, η πίεση για χαμηλότερες τιμές επιτεύχθηκε εις βάρος της ποιότητας και της ασφάλειας των τροφίμων.

Το φαινόμενο αυτό, γνωστό στην Κίνα ως «νεϊτζουάν» (συμμετοχή), έχει εξαπλωθεί τα τελευταία χρόνια σε πολλούς κλάδους, από τα ηλεκτρικά οχήματα έως τα φωτοβολταϊκά πάνελ, επιδεινώνοντας τον αποπληθωρισμό και επηρεάζοντας αρνητικά την κατανάλωση.

Σε απάντηση, οι κινεζικές αρχές ξεκίνησαν πέρυσι εκστρατεία κατά του φαινομένου, δεσμευόμενες να περιορίσουν τις ανθυγιεινές πρακτικές. Μάλιστα, τον προηγούμενο μήνα, η κρατική εφημερίδα Economic Daily ζήτησε τον τερματισμό των πολέμων τιμών στις υπηρεσίες διανομής φαγητού, επισημαίνοντας ότι «οι επιχειρήσεις εστίασης αναγκάζονται να θυσιάσουν την ποιότητα και να μειώσουν τα περιθώρια κέρδους, οδηγώντας ολόκληρο τον κλάδο σε έναν φαύλο κύκλο ζημιών».

Αθέμιτος ανταγωνισμός που ρίχνει την ποιότητα

Σύμφωνα με τη Φλόρα Τσανγκ της S&P Global Ratings, η παρέμβαση της κυβέρνησης είχε αρχικά αποτελέσματα στον περιορισμό του αθέμιτου ανταγωνισμού, ωστόσο οι πλατφόρμες ενδέχεται να αναζητήσουν εναλλακτικούς τρόπους ανταγωνισμού, όπως νέες μορφές επιδοτήσεων. Όπως σημείωσε, «τα πρόστιμα δημιουργούν τις προϋποθέσεις για ανταγωνισμό με βάση την ποιότητα», προσθέτοντας ότι η ανάκαμψη της κερδοφορίας παραμένει ακόμη μακρινός στόχος.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα της πρακτικής αυτής είναι περίπτωση που δημοσιοποιήθηκε από το Xinhua, όπου καταναλωτής πλήρωσε 252 γιουάν για μια τούρτα, αλλά η παραγγελία μεταπωλήθηκε μέσω ενδιάμεσης πλατφόρμας με προσφορές 100, 90 και 80 γιουάν. Ο χαμηλότερος πλειοδότης ανέλαβε την εκτέλεση, με αποτέλεσμα ο αρχικός «πωλητής» να κρατήσει σχεδόν το μισό ποσό, η πλατφόρμα να λάβει προμήθεια 20% και ο πραγματικός παραγωγός να περιοριστεί σε μόλις 30% με ελάχιστο περιθώριο κέρδους.

«Δεν πρόκειται για μια απλή παράβαση, αλλά για μια νέα μορφή παράνομης δραστηριότητας που έχει πλέον βιομηχανοποιηθεί και επεκταθεί σε μεγάλη κλίμακα», δήλωσε ο αξιωματούχος της ρυθμιστικής αρχής Χαν Μπινγκ.

Κατά τη διάρκεια της έρευνας, οι αρχές συνάντησαν σημαντικές αντιστάσεις από εργαζομένους των πλατφορμών. Σε μία περίπτωση, κατά τη διάρκεια ανάκρισης, εργαζόμενος έλαβε σημείωμα με τη φράση «μείνε σιωπηλός», το οποίο, όταν έγινε αντιληπτό από τις αρχές, κατέστρεψε και κατάπιε μπροστά τους.

Προσπάθεια παρεμπόδισης της έρευνας

Σε άλλο περιστατικό, επικεφαλής ασφαλείας εταιρείας φέρεται να εισέβαλε στον χώρο της έρευνας με ομάδα ατόμων, προχωρώντας σε βίαιες απωθήσεις αστυνομικών. Λίγες ημέρες αργότερα, στέλεχος της ίδιας εταιρείας κατέρρευσε κατά τη διάρκεια ανάκρισης και μεταφέρθηκε με ασθενοφόρο, χωρίς ωστόσο να διαπιστωθεί σοβαρό πρόβλημα υγείας.

Οι ερευνητές χαρακτήρισαν τα περιστατικά αυτά ως μέρος μιας συστηματικής προσπάθειας παρεμπόδισης της έρευνας, καθώς ακόμη και εταιρείες που δεν κατέφυγαν σε άμεση αντιπαράθεση καθυστερούσαν ή παρείχαν ελλιπή στοιχεία.

Η μεγαλύτερη ποινή επιβλήθηκε στην PDD, ύψους 1,5 δισ. γιουάν, λόγω επανειλημμένης άρνησης παροχής στοιχείων, υποβολής ψευδών πληροφοριών και, σε ορισμένες περιπτώσεις, βίαιης αντίστασης στους ελέγχους.

Σε ανακοίνωσή της, η εταιρεία δήλωσε ότι αποδέχεται τις κυρώσεις και δεσμεύεται να βελτιώσει τη λειτουργία της. Αντίστοιχες δηλώσεις εξέδωσαν και οι Alibaba, Douyin, Meituan και JD, επισημαίνοντας ότι θα ενισχύσουν τη συμμόρφωση και τη διακυβέρνησή τους για την εξάλειψη των παρατυπιών.