Ψυχολόγος εξηγεί για ποιους ανθρώπους μπορεί να λειτουργήσει η τηλεργασία

Η εξ αποστάσεως εργασία δεν θεωρείται πλέον το ουτοπικό όνειρο που παρουσιαζόταν πριν από λίγα χρόνια. Μετά την εμπειρία της πανδημίας, έχει εξελιχθεί σε ένα από τα πιο φορτισμένα και διχαστικά ζητήματα στον σύγχρονο εργασιακό κόσμο. Από τη μία πλευρά, υπάρχουν όσοι υποστηρίζουν ότι το remote work διαλύει την εργασιακή κουλτούρα και μειώνει την παραγωγικότητα. Από την άλλη, εκείνοι που θεωρούν το γραφείο ξεπερασμένο και πιστεύουν ότι η επιστροφή σε αυτό οφείλεται απλώς στη νοσταλγία για «δωρεάν καφέ και σνακ».

Η πραγματικότητα, ωστόσο, φαίνεται να βρίσκεται κάπου στη μέση, σύμφωνα με το Forbes. Τα διαθέσιμα δεδομένα δείχνουν ότι η εξ αποστάσεως εργασία δεν είναι κατάλληλη για όλους, αλλά για ορισμένους ανθρώπους λειτουργεί εξαιρετικά – τόσο σε επίπεδο απόδοσης όσο και ψυχικής ευεξίας.

Όταν ο έλεγχος κάνει τη διαφορά

Υπάρχουν εργαζόμενοι που αποδίδουν καλύτερα όταν έχουν αυτονομία. Δεν χρειάζονται συνεχή παρακολούθηση, παραινέσεις ή αυστηρά χρονοδιαγράμματα από τρίτους. Αυτό που τους ενισχύει είναι ο έλεγχος του χρόνου, του χώρου και του τρόπου με τον οποίο εργάζονται.

Μελέτη ημερολογίου του 2025 σε 85 εργαζόμενους του δημόσιου τομέα, με 605 ημερήσιες καταγραφές σε διάστημα δύο εβδομάδων, έδειξε ότι οι ημέρες τηλεργασίας συνδέονταν συστηματικά με αυξημένα αισθήματα αυτονομίας και επάρκειας. Αυτά, με τη σειρά τους, μεταφράζονταν σε μεγαλύτερη ευεξία. Αν και καταγράφηκε μείωση στο αίσθημα «συνδεσιμότητας» με τους συναδέλφους, αυτή δεν φάνηκε να επηρεάζει ουσιαστικά την εργασιακή ικανοποίηση.

Για άτομα με συγκεκριμένες ψυχολογικές και επαγγελματικές ανάγκες, η εξ αποστάσεως εργασία προσφέρει πλεονεκτήματα όπως ευελιξία στο πρόγραμμα, έλεγχο των αισθητηριακών ερεθισμάτων, λιγότερους άσκοπους ελέγχους και περισσότερο αδιάκοπο χρόνο συγκέντρωσης.

Συγκέντρωση χωρίς διακοπές

Το ανοιχτό γραφείο παρουσιάστηκε ως χώρος συνεργασίας και δημιουργικότητας, όμως στην πράξη συχνά λειτουργεί ως εχθρός της συγκέντρωσης. Για εργασίες που απαιτούν βαθιά σκέψη και ακρίβεια, ο συνεχής θόρυβος και οι διακοπές μπορεί να είναι ιδιαίτερα επιβαρυντικοί.

Μελέτη του 2024 που δημοσιεύθηκε στο Journal of Business and Psychology έδειξε ότι, κατά μέσο όρο, η απόδοση των εργαζομένων ήταν καλύτερη τις ημέρες που εργάζονταν από το σπίτι σε σύγκριση με τις ημέρες παρουσίας στο γραφείο. Για όσους δυσκολεύονται να συγκεντρωθούν σε έντονα κοινωνικά ή θορυβώδη περιβάλλοντα, η τηλεργασία δεν είναι απλώς πιο άνετη – είναι λειτουργικά πιο αποδοτική.

Οφέλη για την ψυχική υγεία

Η ίδια έρευνα του 2025 κατέδειξε ότι η εργασία από το σπίτι καλύπτει βασικές ψυχολογικές ανάγκες, όπως η αυτονομία και το αίσθημα ικανότητας. Αυτό συνδέθηκε με βελτιωμένη συνολική ευεξία και, σε ορισμένες περιπτώσεις, με αυξημένη θετική συμπεριφορά προς τους συναδέλφους.

Για πολλούς εργαζόμενους, το γραφείο αποτελεί πηγή σύγκρισης, υπερδιέγερσης και πίεσης. Οι ημέρες τηλεργασίας απομακρύνουν αυτούς τους χρόνιους στρεσογόνους παράγοντες. Ορισμένες ομάδες φαίνεται να ωφελούνται ιδιαίτερα, όπως άτομα με αυξημένη ευαισθησία, νευροδιαφορετικοί εργαζόμενοι, άτομα με χρόνια προβλήματα υγείας, φροντιστές, γονείς και εσωστρεφείς προσωπικότητες.

Καλύτερη ισορροπία εργασίας–ζωής

Η καθημερινή μετακίνηση προς και από το γραφείο θεωρείται συχνά δεδομένη, όμως έχει σημαντικό ψυχολογικό κόστος. Παγκόσμια έρευνα σε 27 χώρες έδειξε ότι η τηλεργασία εξοικονομεί κατά μέσο όρο 72 λεπτά την ημέρα από τις μετακινήσεις. Από αυτόν τον χρόνο, περίπου το 40% επανεπενδύεται στην εργασία, το 34% στον ελεύθερο χρόνο και το 11% σε φροντίδα ή προσωπικές υποχρεώσεις.

Σε βάθος χρόνου, αυτά τα λεπτά μπορούν να αλλάξουν ουσιαστικά την καθημερινότητα: περισσότερο ύπνο, καλύτερη διατροφή, άσκηση και προσωπικές δραστηριότητες. Για άτομα με ευθύνες φροντίδας ή χρόνια κόπωση, αυτή η ευελιξία είναι καθοριστική.

Πώς να καταλάβεις αν σου ταιριάζει

Το δίλημμα «γραφείο ή τηλεργασία» δεν αφορά το ποια επιλογή είναι σωστή γενικά, αλλά το κατά πόσο ταιριάζει στο άτομο. Η προτίμηση στην εξ αποστάσεως εργασία δεν σημαίνει έλλειψη φιλοδοξίας ή κοινωνικότητας. Συχνά υποδηλώνει έναν άνθρωπο που λειτουργεί καλύτερα με αυτονομία, συγκέντρωση και αυτοκαθοριζόμενη παραγωγικότητα.

Η τηλεργασία ταιριάζει περισσότερο σε όσους απολαμβάνουν την ανεξάρτητη εργασία, κουράζονται από χαοτικά περιβάλλοντα, είναι αυτοπαρακινούμενοι, εκτιμούν την ευελιξία και σκέφτονται καλύτερα σε ήρεμες, ελεγχόμενες συνθήκες. Δεν πρόκειται για απόρριψη του γραφείου, αλλά για επιλογή ενός περιβάλλοντος που ευθυγραμμίζεται με τον τρόπο λειτουργίας του κάθε ανθρώπου.