Αρμενία: Μέλος της αντιπολίτευσης πεθαίνει στο κελί του 20 ημέρες μετά τη σύλληψή του

Αρμενία: Μέλος της αντιπολίτευσης πεθαίνει στο κελί του 20 ημέρες μετά τη σύλληψή του

Το μυστήριο που καλύπτει τη σύλληψη και τον μετέπειτα θάνατο μέσα στο κελί -μετά από 20 ημέρες- μέλους της αντιπολίτευσης στην Αρμενία, 20 μόλις ημέρες μετά τη σύλληψή του, σχολιάζει στο νέο του paper ο δημοσιογράφος από τις Βρυξέλλες με ειδίκευση στα διεθνή θέματα, Αποστόλ Αποστόλοφ.

Αρμενία: Μέλος της αντιπολίτευσης πεθαίνει στο κελί του 20 ημέρες μετά τη σύλληψή του

Όπως αναφέρει στην ανάλυσή του ο Αποστόλοφ, το πρωί της 10ης Νοεμβρίου 2026, ο Αρσέν Γκεβοργκιάν, 46χρονος επιχειρηματίας από το Στεπαναβάν, πέθανε στη φυλακή Νουμπαρασέν του Ερεβάν. Ήταν επικεφαλής του ψηφοδελτίου του αντιπολιτευόμενου κόμματος «Ισχυρή Αρμενία» στις εκλογές για το δημοτικό συμβούλιο και υποψήφιος δήμαρχος. Σύμφωνα με τη Σωφρονιστική Υπηρεσία του αρμενικού Υπουργείου Δικαιοσύνης, η κατάσταση του κρατουμένου «επιδεινώθηκε», ο εφημερεύων ιατρικός υπάλληλος της φυλακής του παρείχε πρώτες βοήθειες, ασθενοφόρο κλήθηκε γύρω στις 7:55 και περίπου στις 8:30 το πλήρωμα διαπίστωσε τον θάνατό του. Σε ξεχωριστή αναφορά, η υπηρεσία τόνισε ότι ο Γκεβοργκιάν δεν είχε παραπονεθεί για την υγεία του κατά τη διάρκεια της κράτησής του. Οι δικηγόροι του, από την πλευρά τους, υποστηρίζουν ότι οι γιατροί επιτράπηκε να μπουν στο κελί του στο κατάστημα προσωρινής κράτησης μόνο αφού είχε ήδη πεθάνει.

Η υπουργός Δικαιοσύνης της Αρμενίας, Σρμπουχί Γκαλιάν, εξέφρασε τα συλλυπητήριά της και πρόσθεσε ότι «τέτοια περιστατικά συμβαίνουν σε όλο τον κόσμο, και στα σωφρονιστικά ιδρύματα επίσης». «Στην ίδια ενημέρωση παρέθεσε στοιχεία που προφανώς είχαν σκοπό να καθησυχάσουν: το 2025 καταγράφηκαν περισσότεροι από είκοσι θάνατοι στις φυλακές της Αρμενίας, έναντι μόλις τεσσάρων το 2026. Σε ένα σωφρονιστικό σύστημα τόσο μικρό, όμως, αυτό δεν είναι αμελητέος θόρυβος. Είναι σύμπτωμα», σχολιάζει ο αναλυτής και δημοσιογράφος Αποστόλοφ.

Ο Συνήγορος των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων ζητά «πλήρη έρευνα»

Μία ημέρα αργότερα, η υπηρεσία δημοσίευσε ένα χρονολόγιο βασισμένο στο υλικό των καμερών έξω από την πόρτα του κελιού. Στις 7:37 ένας φύλακας πλησιάζει το κελί και μιλά με τον κρατούμενο. Στις 7:42 εμφανίζεται μια νοσηλεύτρια, μπαίνει στο κελί στις 7:43 και βγαίνει στις 7:45 για να κανονίσει ασθενοφόρο. Στις 7:51 η πόρτα ανοίγει ξανά και η νοσηλεύτρια μένει μέσα έως τις 7:58. Το πλήρωμα του ασθενοφόρου φτάνει στη φυλακή στις 8:10, μπαίνει στο κελί στις 8:13, βγάζει τον Γκεβοργκιάν με φορείο στις 8:23, τον συνδέει με ηλεκτροκαρδιογράφο στον διάδρομο στις 8:27 και διαπιστώνει τον θάνατό του στις 8:33.

Το χρονολόγιο, που δημοσιεύθηκε ως διάψευση, στην πραγματικότητα επιβεβαιώνει τους βασικούς ισχυρισμούς της υπεράσπισης, εκτιμά ο Αποστόλοφ. «Οι δικηγόροι του Γκεβοργκιάν είχαν δηλώσει ότι, όταν αισθάνθηκε άσχημα, τον εξέτασε όχι γιατρός αλλά παραϊατρικό προσωπικό· ότι το ασθενοφόρο δεν κλήθηκε έγκαιρα· και ότι ιατρική φροντίδα ούτε παρασχέθηκε ούτε έγινε διαθέσιμη. Οι γιατροί, όπως είπαν, «έγιναν δεκτοί στο κατάστημα ουσιαστικά μετά τον θάνατό του». Ο ίδιος ο πίνακας του Υπουργείου Δικαιοσύνης δείχνει ότι από την πρώτη ένδειξη αδιαθεσίας έως την άφιξη του ασθενοφόρου πέρασε περισσότερο από μισή ώρα, και πενήντα λεπτά έως ότου συνδεθεί ο ηλεκτροκαρδιογράφος», σχολιάζει ο αναλυτής.

Τι συνέβη μέσα στο κελί κατά τη διάρκεια εκείνων των πενήντα λεπτών, και γιατί ένας 46χρονος άνδρας χωρίς ιστορικό προβλημάτων υγείας, που μιλούσε με έναν φύλακα στην πόρτα του κελιού του, βγήκε σε λιγότερο από μία ώρα πάνω σε φορείο; «Αυτά είναι ερωτήματα στα οποία πρέπει να δοθούν απαντήσεις», επισημαίνει ο Αποστόλοφ.

Η Ανακριτική Επιτροπή της Αρμενίας άσκησε ποινική δίωξη και διέταξε ιατροδικαστική εξέταση. Η Συνήγορος των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, Αναχίτ Μανασιάν, ξεκίνησε δική της έρευνα. Το κράτος, υπενθύμισε η Μανασιάν, έχει υποχρέωση να διεξαγάγει «πλήρη, ολοκληρωμένη και αντικειμενική έρευνα». Η οριστική αιτία θανάτου, σύμφωνα με το αρμενικό μέσο Hetq, θα προσδιοριστεί μόλις ολοκληρωθεί η ιατροδικαστική εξέταση.

«Η ευθύνη βαρύνει τις αρχές της Αρμενίας»

 Ο Γκεβοργκιάν συνελήφθη στις 21 Οκτωβρίου 2026, μαζί με άλλα δεκατρία μέλη και υποστηρικτές της «Ισχυρής Αρμενίας», μετά από έρευνες στα γραφεία του κόμματος στο Στεπαναβάν. Την επομένη, η Επιτροπή Καταπολέμησης της Διαφθοράς της Αρμενίας ανακοίνωσε ότι δέκα από αυτούς τέθηκαν σε προσωρινή κράτηση ή κατ' οίκον περιορισμό.

 Η κατηγορία: εξαγορά ψήφων από κοινού με άλλους. Σύμφωνα με την ανάκριση, ο Γκεβοργκιάν έδωσε χρήματα σε μερικές δεκάδες ψηφοφόρους με την προϋπόθεση να ψηφίσουν την «Ισχυρή Αρμενία». Ο ίδιος το αρνήθηκε. Την ίδια ημέρα, δικαστήριο διέταξε την προσωρινή του κράτηση για δύο μήνες. Όταν διεξήχθη η ψηφοφορία, στις 25 Οκτωβρίου, ο κύριος υποψήφιος της αντιπολίτευσης βρισκόταν ήδη στη Νουμπαρασέν

Η προσωρινή κράτηση, για μη βίαιο αδίκημα, ενός ανθρώπου με μόνιμη διεύθυνση, επιχείρηση και τη δημόσια θέση υποψηφίου κόμματος, ήταν δυσανάλογη με κάθε ευρωπαϊκό μέτρο, εκτιμά ο Αποστόλοφ.

Η ευθύνη βαρύνει «όχι μόνο εκείνον που διέταξε τη σύλληψή του και εκείνον που εξέδωσε την απόφαση κράτησης», επισήμανε η Κριστίνε Βαρντανιάν, βουλευτής του συνασπισμού «Αρμενία», αλλά και «όλους όσοι χλευάζουν τα προβλήματα υγείας των ανθρώπων». Όταν η κατάσταση ενός κατηγορουμένου γελοιοποιείται και τα ιατρικά στοιχεία παραμερίζονται, είπε, οι κρατούμενοι αρχίζουν να «αποφεύγουν να μιλούν για τα προβλήματα υγείας τους, από φόβο μήπως δώσουν λάθος εντύπωση. Και να τι συμβαίνει».

Δύο μήνες νωρίτερα, είχε συμβεί κάτι αντίστοιχο. Την 1η Σεπτεμβρίου, ο Γκαγκίκ Χατσατριάν, 71χρονος πρώην υπουργός Οικονομικών με σοβαρό πρόβλημα στη σπονδυλική στήλη, βγήκε από το σπίτι του πάνω σε φορείο. Σύμφωνα με τους δικηγόρους του, μεταφέρθηκε πρώτα στους ανακριτές, έπειτα στο δικαστήριο, και το πρωί μετά από ολονύχτια ακροαματική διαδικασία διατάχθηκε η προσωρινή του κράτηση για δύο μήνες. Μετά τον θάνατο του Γκεβοργκιάν, οι δυνάμεις της αντιπολίτευσης εξέδωσαν κοινή ανακοίνωση με την οποία απέδιδαν την ευθύνη στο κυβερνών κόμμα και στο σύστημα δικαιοσύνης. «Όλη η ευθύνη για τον θάνατο του Αρσέν Γκεβοργκιάν βαρύνει τον (Αρμένιο πρωθυπουργό Νικόλ) Πασινιάν και την κυβέρνησή του», δήλωσαν, κατηγορώντας ευθέως τον πρωθυπουργό της Αρμενίας. 

«Δεν πρόσεξαν καν έναν άνθρωπο πάνω σε φορείο»

«Η σύλληψη του Γκεβοργκιάν δεν ήταν κάτι μεμονωμένο. Αντίστοιχα επεισόδια έλαβαν χώρα κατά τη διάρκεια της περιόδου από το καλοκαίρι του 2025. Στις 6 Ιουνίου 2026, παραμονές των εκλογών, ασκήθηκε ποινική δίωξη σε έξι υποψηφίους της «Ισχυρής Αρμενίας», από τους οποίους τουλάχιστον τέσσερις τέθηκαν υπό κράτηση. Ο συνασπισμός παρ' όλα αυτά ήρθε δεύτερος, λαμβάνοντας το με 23% των ψήφων. Δώδεκα ημέρες αργότερα, την ίδια ακριβώς ημέρα που το κόμμα προσέφυγε στο Συνταγματικό Δικαστήριο της Αρμενίας ζητώντας την ακύρωση του αποτελέσματος, συνελήφθησαν άλλοι δύο υποψήφιοί του. Στις 6 Ιουλίου τέθηκε υπό κράτηση ο Γκαγκίκ Τσαρουκιάν, ο ολιγάρχης που ηγείται του κόμματος «Ευημερούσα Αρμενία», και στις 25 Αυγούστου ακολούθησαν ο φιλορώσος πρώην πρόεδρος (1998–2008) Ρόμπερτ Κοτσαριάν και ο γιος του.

Σύμφωνα με το Brussels Signal, από το 2023 έχουν συλληφθεί τουλάχιστον σαράντα άτομα που οι αρχές θεωρούν πολιτικά εχθρικά.

Η αντίδραση των Βρυξελλών σε όλα αυτά είναι υποτονική. Σε άρθρο του στο EUobserver, ο Νταβίντ Γκριγκοριάν, του Kennedy School του Χάρβαρντ, σημειώνει ότι λίγες ημέρες πριν από τις εκλογές του Ιουνίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δήλωσε ότι «στέκεται σταθερά» στο πλευρό του Πασινιάν. Την ίδια περίοδο, η Επιτροπή ανακοίνωσε πακέτο στήριξης 50 εκατ. ευρώ για τις αρχές του Ερεβάν.

 Μέσα σε λίγες εβδομάδες από τις εκλογές, η Επιτροπή αύξησε τις επενδυτικές της δεσμεύσεις στα 2,5 δισ. ευρώ και προώθησε τις συνομιλίες για την απαλλαγή από την υποχρέωση θεώρησης διαβατηρίων (βίζας) μεταξύ Αρμενίας και ΕΕ. Όπως τονίζει ο αναλυτής με έδρα στις Βρυξέλλες Αποστόλοφ, «οι παρατηρητές του ΟΑΣΕ/ODIHR κατέγραψαν πιέσεις σε υπαλλήλους του δημόσιου τομέα και δεν τους επετράπη η πρόσβαση στην καταμέτρηση σε 11 από τις 38 περιφερειακές εφορευτικές επιτροπές. Παρά τις παραβιάσεις, ωστόσο, η επίσημη κρίση των παρατηρητών έκανε λόγο για «πραγματική επιλογή» των Αρμενίων πολιτών σε μια «καλά οργανωμένη διαδικασία». Μεταξύ των αξιωματούχων της ΕΕ, γράφει ο Γκριγκοριάν, το επιχείρημα υπέρ της στήριξης του Πασινιάν συνοψιζόταν σε μία φράση: «Απομακρύνει την Αρμενία από τη Ρωσία».

 Το τσεχικό μέσο Aktuálně.cz σημειώνει ότι η ΕΕ, με την οποία το Ερεβάν επιδιώκει στενότερους δεσμούς, «δεν επιθυμεί να σχολιάσει την κατάσταση». Ακόμη, το Brussels Signal έγραφε τον Οκτώβριο ότι «οι Βρυξέλλες παραμένουν σιωπηλές» καθώς ο Πασινιάν στρέφεται εναντίον μιας αντιπολίτευσης που συγκέντρωσε περίπου το ένα τρίτο των ψήφων.

 Τον Σεπτέμβριο του 2026, το ερώτημα για το ποιανού οι καταχρήσεις γίνονται είδηση και ποιανού όχι τέθηκε ευθέως στον ευρωπαϊκό Τύπο. Στο μεταξύ, το BBC, το CNN, ο Guardian και ο Independent, δεν είχαν φιλοξενήσει από την 1η Σεπτεμβρίου «ούτε καν ένα σύντομο ρεπορτάζ, ούτε καν για το περιστατικό με το φορείο». «Ένα ενιαίο μέτρο», καταλήγει ο συντάκτης, «θα σήμαινε ότι η αντίδραση «καθορίζεται από τη σοβαρότητα του γεγονότος και όχι από το ποιος φέρει την ευθύνη γι' αυτό και ποιος τελικά ωφελείται από τη σιωπή. Από τις επίσημες Βρυξέλλες, ωστόσο, δεν ήρθε ποτέ καμία απάντηση. Τώρα, ένα κελί στη Νουμπαρασέν απάντησε στο ίδιο ερώτημα».

 

Η επιστολή της αρμενικής αντιπολίτευσης στον πρέσβη της ΕΕ

 

Σύμφωνα με την ανάλυση του Αποστόλοφ, «στις 11 Νοεμβρίου 2026, βουλευτές της «Ισχυρής Αρμενίας» πραγματοποίησαν διαμαρτυρία έξω από την Αντιπροσωπεία της ΕΕ στο Ερεβάν με σύνθημα «Δικαιοσύνη για τον Αρσέν Γκεβοργκιάν». Επέδωσαν στον πρέσβη της ΕΕ στην Αρμενία, επιστολή στην οποία εκθέτουν τις συνθήκες του θανάτου του. Δεν ζητούσαν κανενός είδους κυρώσεις από την ΕΕ, μόνο μια δημόσια αντίδραση. Η επιδίωξή τους ήταν να υπάρξουν κάποιες δηλώσεις από την Αντιπροσωπεία της ΕΕ, από την Επίτροπο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Συμβουλίου της Ευρώπης και από οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων όπως η Διεθνής Αμνηστία ή η Human Rights Watch. Μέχρι τη στιγμή της δημοσίευσης, κανένας από τους δυτικοευρωπαϊκούς φορείς που κατονομάστηκαν δεν είχε σχολιάσει τον θάνατο του Αρσέν Γκεβοργκιάν», καταλήγει ο Αποστόλοφ.

 

Ακολουθήστε το protothema.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν, στο Protothema.gr

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ

Ειδήσεις Δημοφιλή Σχολιασμένα
δειτε ολες τις ειδησεις

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Best of Network

Δείτε Επίσης