Η ελληνική λιμενική βιομηχανία εισέρχεται σε μια νέα εποχή, όπου η ανταγωνιστικότητα δεν θα εξαρτάται αποκλειστικά από τις υποδομές και τη γεωγραφική θέση των λιμένων, αλλά από την ικανότητά τους να αξιοποιήσουν τις νέες τεχνολογίες, να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της πράσινης μετάβασης και να προστατευθούν απέναντι στις ολοένα αυξανόμενες ψηφιακές απειλές.
Με αυτή τη φιλοσοφία η Ένωση Λιμένων Ελλάδος (ΕΛΙΜΕ) παρουσίασε στο Ηράκλειο ένα ολοκληρωμένο Στρατηγικό Πλαίσιο Νέων Τεχνολογιών και Αειφορίας για την περίοδο 2026-2030, το οποίο φιλοδοξεί να αποτελέσει τον πρώτο ενιαίο εθνικό οδικό χάρτη για τον ψηφιακό και περιβαλλοντικό μετασχηματισμό όλων των ελληνικών λιμένων.
Την εισήγηση παρουσίασε στη διάρκεια της συνεδρίασης του ΔΣ της ‘Ενωσης που πραγματοποιήθηκε στο Ηράκλειο, ο Υπεύθυνος Νέων Τεχνολογιών και Αειφορίας της ΕΛΙΜΕ και διευθύνων σύμβουλος του Οργανισμού Λιμένος Ηρακλείου, Μηνάς Παπαδάκης, ο οποίος υπογράμμισε ότι τα ελληνικά λιμάνια βρίσκονται σήμερα μπροστά σε μια ιστορική καμπή.
Ο Υπεύθυνος Νέων Τεχνολογιών και Αειφορίας της ΕΛΙΜΕ και διευθύνων σύμβουλος του Οργανισμού Λιμένος Ηρακλείου, Μηνάς Παπαδάκης
Από τη μία πλευρά καλούνται να συμμορφωθούν με ένα ιδιαίτερα απαιτητικό ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο, ενώ από την άλλη οφείλουν να παραμείνουν ανταγωνιστικά απέναντι στα μεγάλα ευρωπαϊκά και διεθνή λιμάνια, αξιοποιώντας την τεχνητή νοημοσύνη, τα ψηφιακά εργαλεία και τις νέες τεχνολογίες. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε κατά την παρουσίασή του, η τεχνητή νοημοσύνη και ο ψηφιακός μετασχηματισμός δεν αποτελούν πλέον επιλογή ή πολυτέλεια, αλλά προϋπόθεση επιβίωσης και ανταγωνιστικότητας για κάθε σύγχρονο λιμάνι. Η στρατηγική της ΕΛΙΜΕ βασίζεται στη διαπίστωση ότι τα επόμενα χρόνια οι ελληνικοί λιμένες θα κληθούν να ανταποκριθούν σε μία σειρά υποχρεώσεων που απορρέουν από την ευρωπαϊκή νομοθεσία. Η εφαρμογή του FuelEU Maritime απαιτεί τη σταδιακή μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου από τα πλοία, ενώ παράλληλα καθιστά υποχρεωτική την ηλεκτροδότηση των πλοίων από την ξηρά (Onshore Power Supply ή Cold Ironing) στα μεγάλα ευρωπαϊκά λιμάνια.
Παράλληλα, από το 2024 η ναυτιλία έχει ενταχθεί στο Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EU ETS), γεγονός που δημιουργεί νέο οικονομικό περιβάλλον τόσο για τις ναυτιλιακές εταιρείες όσο και για τις λιμενικές εγκαταστάσεις. Την ίδια στιγμή, η συνεχής ψηφιοποίηση των λειτουργιών των λιμένων αυξάνει τις απαιτήσεις σε κυβερνοασφάλεια, ενώ η νέα ευρωπαϊκή οδηγία NIS2 κατατάσσει πλέον τους διαχειριστές λιμένων στις υποδομές υψηλής κρισιμότητας, επιβάλλοντας συγκεκριμένες υποχρεώσεις συμμόρφωσης.
Σύμφωνα με τον εισηγητή, όλα αυτά καθιστούν επιτακτική την ανάγκη ύπαρξης ενός εθνικού συντονισμού, τον οποίο καλείται να αναλάβει η ΕΛΙΜΕ.
