Ζαχαράκη: Η Ελλάδα πρωτοπορεί και θέτει αυστηρό πλαίσιο ηθικής και δεοντολογίας για την Τεχνητή Νοημοσύνη στα σχολεία

Στις εργασίες του Συμβουλίου Υπουργών Παιδείας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που πραγματοποιείται στις Βρυξέλλες, συμμετείχε η Υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Σοφία Ζαχαράκη, όπου και ανακοίνωσε ότι η Ελλάδα αποκτά για πρώτη φορά ένα ολοκληρωμένο κανονιστικό πλαίσιο για την ασφαλή, διαφανή και παιδαγωγικά υπεύθυνη χρήση συστημάτων Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση.

Κατά τη διάρκεια των εργασιών του Συμβουλίου, η κ. Ζαχαράκη ενημέρωσε αναλυτικά τους Ευρωπαίους ομολόγους της για τη νέα Υπουργική Απόφαση που υπέγραψε μαζί με τον Υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρη Παπαστεργίου, για τη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης στα σχολεία, στο πλαίσιο της στρατηγικής της Κυβέρνησης για έναν σύγχρονο, ασφαλή και συμπεριληπτικό ψηφιακό μετασχηματισμό της εκπαίδευσης.

Η Υπουργός επεσήμανε ότι με τη νέα αυτή πρωτοβουλία η Ελλάδα γίνεται μία από τις πρώτες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που θεσπίζει ολοκληρωμένο και δεσμευτικό κανονιστικό πλαίσιο για την ασφαλή και υπεύθυνη αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση.

Στόχος της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου Παιδείας και της Κυβέρνησης είναι η χρήση της ΤΝ στην εκπαιδευτική διαδικασία να γίνεται με απόλυτο σεβασμό στα προσωπικά δεδομένα των μαθητών, με σαφή ανθρώπινη εποπτεία, αυστηρούς κανόνες διαφάνειας και με στόχο την ενίσχυση – και όχι την υποκατάσταση – του παιδαγωγικού ρόλου του εκπαιδευτικού.

Η Υπουργός, Σοφία Ζαχαράκη, δήλωσε σχετικά: «Ενημέρωσα τους συναδέλφους μου για την Υπουργική Απόφαση που εκδίδουμε από κοινού με το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, σχετικά με τη σωστή και ασφαλή χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης στα σχολεία. Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις λίγες ευρωπαϊκές χώρες που διαθέτουν ήδη ένα τέτοιο ολοκληρωμένο πλαίσιο, πλήρως εναρμονισμένο με τον ευρωπαϊκό κανονισμό για την προστασία προσωπικών δεδομένων και το ευρωπαϊκό πλαίσιο για την Τεχνητή Νοημοσύνη, με στόχο την προστασία των παιδιών και της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Θέλουμε τη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην εκπαίδευση, αλλά με κανόνες, υπευθυνότητα και πάντα υπό την εποπτεία των εκπαιδευτικών».

Βασική ενότητα στο Συμβούλιο των Υπουργών αποτέλεσε η συζήτηση με θέμα «Βασικές δεξιότητες και Ευρωπαϊκός Χώρος Εκπαίδευσης: χτίζοντας γέφυρες για το μέλλον», όπου παρουσιάστηκε η προετοιμασία των εκπαιδευτικών συστημάτων και ο τρόπος με τον οποίο οι μαθητές και οι εκπαιδευτικοί προετοιμάζονται για τις αλλαγές ώστε να καταστούν πιο ανθεκτικοί στα δεδομένα της νέας εποχής που ορίζεται από αλλεπάλληλες προκλήσεις και κρίσεις.

Στην Ελλάδα, όπως τόνισε η κ. Ζαχαράκη, έχουν τεθεί στον πυρήνα του μετασχηματισμού της εκπαίδευσης οι βασικές ικανότητες και δεξιότητες των μαθητών και μαθητριών. Ενσωματώνονται οργανωμένα στο δημόσιο σχολείο νέες δεξιότητες, όπως ο ψηφιακός και οικονομικός εγγραμματισμός, η ενεργός πολιτειότητα, η κριτική σκέψη και στάση ενάντια στην παραπληροφόρηση, η προστασία έναντι των deepfakes και του παραπλανητικού περιεχομένου, καθώς και η διαρκής αναβάθμιση και αναπροσαρμογή δεξιοτήτων (reskilling και upskilling).

Στο ίδιο πλαίσιο, η Υπουργός αναφέρθηκε στον Εθνικό Διάλογο για το Νέο Λύκειο και το Εθνικό Απολυτήριο, με στόχο ένα σχολείο που θα δίνει μεγαλύτερη έμφαση στις βασικές δεξιότητες, στην κριτική σκέψη, στη δημιουργικότητα, στην ισότιμη πρόσβαση στη γνώση και στη συνολική μαθησιακή πορεία του μαθητή. Όπως υπογράμμισε, στόχος είναι ένα πιο σύγχρονο, αξιόπιστο και ανθρωποκεντρικό σύστημα αξιολόγησης, που θα ενισχύει τον παιδαγωγικό ρόλο του σχολείου και θα προετοιμάζει καλύτερα τους νέους για την ανώτατη εκπαίδευση, την εργασία και αλλά και ως πολίτες μιας δημοκρατικής κοινωνίας.

Η Σοφία Ζαχαράκη ανέφερε: «Με τους ομολόγους μου συζητήσαμε πώς τα παιδιά θα προετοιμαστούν για τις αλλαγές και θα προσαρμοστούν με ταχύτητα και επάρκεια στα σύγχρονα δεδομένα. Πώς θα γίνουν πιο ανθεκτικά και πιο ευέλικτα. Όλα αυτά, όμως, πρέπει να γίνονται χωρίς να χάνουμε τις θεμελιώδεις αξίες μας: τη δημοκρατία, τη συμπερίληψη, την αλληλεγγύη, τον σεβασμό στον άνθρωπο και την ανθρωποκεντρική διάσταση της εκπαίδευσης. Αυτές είναι οι αρχές που πρέπει να καθοδηγούν κάθε μεγάλη αλλαγή για το σχολείο του μέλλοντος».

Στρατηγική για την προστασία των ανηλίκων στο διαδίκτυο

Η ίδια υπενθύμισε, ότι η Ελληνική Κυβέρνηση διαθέτει ολοκληρωμένη στρατηγική για την προστασία των ανηλίκων στο διαδίκτυο, με σειρά μέτρων σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο. Από την 1/1/2027 η πρόσβαση στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης για παιδιά κάτω των 15 ετών δεν θα επιτρέπεται και οι πλατφόρμες θα είναι υποχρεωμένες να υιοθετήσουν αξιόπιστους μηχανισμούς επαλήθευσης ηλικίας και να απαγορεύουν την πρόσβαση σε ανήλικους. Παράλληλα, όπως ανέφερε η Υπουργός, η Ελλάδα θέσπισε από τον Μάιο του 2025 το Kids Wallet, το ψηφιακό εργαλείο γονικού ελέγχου, που επιτρέπει στους γονείς να ρυθμίζουν τις εφαρμογές και τις ιστοσελίδες στις οποίες έχουν πρόσβαση τα παιδιά τους, καθώς και τον χρόνο που αφιερώνουν σε αυτές, παρέχοντας παράλληλα αξιόπιστη μέθοδο επιβεβαίωσης της ηλικίας των ανηλίκων στο διαδίκτυο.

Στο πλαίσιο των εργασιών εγκρίθηκαν, μεταξύ άλλων, τα Συμπεράσματα του Συμβουλίου για τον ρόλο των εκπαιδευτικών στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης, στέλνοντας ένα ισχυρό μήνυμα ότι η ΤΝ μπορεί να στηρίξει τη μάθηση και την καινοτομία μόνο όταν αξιοποιείται με ανθρώπινη εποπτεία, παιδαγωγική ευθύνη, με προστασία σε σχέση με τα προσωπικά δεδομένα και με σεβασμό στον ρόλο του εκπαιδευτικού.

Παράλληλα, οι Υπουργοί Παιδείας κατέληξαν σε μερική γενική προσέγγιση του νέου Κανονισμού για τη θέσπιση του προγράμματος Erasmus+ για την περίοδο 2028–2034, ένα κρίσιμο βήμα για το μέλλον του εμβληματικού ευρωπαϊκού προγράμματος για την εκπαίδευση, την κατάρτιση, τη νεολαία και τον αθλητισμό. Η Ελλάδα στήριξε τη συμφωνία, με έμφαση στη συμπερίληψη, τις ίσες ευκαιρίες, τις δεξιότητες, την κινητικότητα και τη συμμετοχή των νέων.

Η Σοφία Ζαχαράκη συμμετείχε επίσης στο γεύμα εργασίας των Υπουργών Παιδείας των κρατών-μελών, υπό την προεδρία της Υπουργού Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας της Κύπρου, δρος Αθηνάς Μιχαηλίδου, με αντικείμενο την οικοδόμηση ανθεκτικών εκπαιδευτικών συστημάτων σε περιόδους κρίσεων. Στη συνάντηση συμμετείχε και ο Υπουργός Παιδείας και Επιστημών της Ουκρανίας, Oksen Lisovyi, αναδεικνύοντας τη σημασία της εκπαίδευσης ως πυλώνα κοινωνικής συνοχής και σταθερότητας.

Στο περιθώριο του Συμβουλίου, η Σοφία Ζαχαράκη συναντήθηκε με τον Υπουργό Μεταδευτεροβάθμιας και Ανώτατης Εκπαίδευσης, Έρευνας, Καινοτομίας και Επιστήμης της Ιρλανδίας, James Lawless, καθώς και με την Υπουργό Παιδείας και Νεολαίας της Ιρλανδίας, Hildegarde Naughton, και την Υπουργό Παιδείας, Επιστήμης και Αθλητισμού της Λιθουανίας, Raminta Popovienė, με αντικείμενο τον συντονισμό των προτεραιοτήτων του επόμενου τριμερούς σχήματος Προεδρίας του Συμβουλίου της Ε.Ε., στο οποίο θα συμμετέχουν Ελλάδα, Ιρλανδία και Λιθουανία.