Εξοπλιστικά: Κοντά στην αγορά των φρεγατών Bergamini η Ελλάδα, ψάχνει αεράμυνα η Τουρκία

Θέμα χρόνου αποτελεί η τυπική έγκριση της πρόσκτησης δύο ιταλικών φρεγατών Bergamini για λογαριασμό του ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού, με το Πεντάγωνο να δίνει συνέχεια στην υλοποίηση του 12ετούς εξοπλιστικού προγράμματος, σε μια στιγμή που η συζήτηση περί αμυντικής αυτονομίας καθίσταται δεσπόζουσα στην Ε.Ε.

Μετά από σειρά διαβουλεύσεων και έντονο περιφερειακό ανταγωνισμό, η ελληνική πλευρά κατάφερε να εξασφαλίσει την προτεραιότητα για τα δύο ιταλικής κατασκευής πλοία, που αναμένεται, εκτός απροόπτου, να ενταχθούν στον ελληνικό στόλο από τα τέλη του 2028.

Ωστόσο, η επίτευξη της συμφωνίας μεταξύ Ελλάδας και Ιταλίας κάθε άλλο παρά εύκολη υπόθεση μπορεί να θεωρείται, αφού η άριστη κατάσταση των συγκεκριμένων φρεγατών τις είχε καταστήσει πόλο έλξης, ακόμη και μεταξύ των μεσογειακών χωρών, με δεδομένο ότι «διαθέτουν αυξημένη επιχειρησιακή ευελιξία και στρατηγική ισχύ», όπως έχει περιγράψει ο υπουργός Εθνικής Αμυνας, Νίκος Δένδιας. Στο πλαίσιο αυτό, αν η Ιταλία δεν μεταβάλλει τον στρατηγικό σχεδιασμό της, κρατώντας δηλαδή σταθερά αποστάσεις από τα θέατρα του πολέμου, τότε οι δύο φρεγάτες Bergamini θα αποδεσμεύονται σταδιακά υπέρ της ελληνικής πλευράς, δηλαδή καθεμιά θα εντάσσεται στο ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό μόλις τα ιταλικά ναυπηγεία ολοκληρώνουν την κατασκευή μιας νέας φρεγάτας, που θα προστίθεται προοδευτικά στον στόλο της γειτονικής χώρας.

Με αυτόν τον τρόπο, οι Ιταλοί δίνουν περισσότερο χώρο και κεφάλαια στην εγχώρια βιομηχανία τους, ανανεώνοντας εν κινήσει τον στόλο τους, όπως έχουν ήδη πράξει στην περίπτωση της Αιγύπτου και της Σιγκαπούρης, ενώ αποκτούν πρόσθετη υπεραξία από τη δραστηριοποίηση των πλοίων τους στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο.

Χτυπά την πόρτα και ο Ταγίπ

Η Ρώμη γνωρίζει ολοένα και αυξανόμενη ζήτηση αναφορικά με τα προϊόντα της αμυντικής της βιομηχανίας, κάτι που διαπιστώθηκε εκ νέου πρόσφατα στην περίπτωση της Τουρκίας. Παρότι το ελληνικό ενδιαφέρον για τις δύο φρεγάτες Bergamini υπήρξε ζωηρό και δημόσια κατατεθειμένο από τον αρμόδιο υπουργό, εντούτοις την αμυντική αγορά της γειτονικής χώρας άρχισε να κοιτά ακόμη πιο εμφατικά η Τουρκία, μετά το πρώτο βήμα, αυτό της εξαγοράς της Piaggio - Leonardo. Αιτία τα κενά που διαπίστωσε η τουρκική πλευρά στην αντιπυραυλική και αντιβαλλιστική της κάλυψη με φόντο τις επιθέσεις που δέχτηκε μετά τη δεύτερη αμερικανική επιχείρηση στο Ιράν, με αποτέλεσμα η Αγκυρα να ζητήσει τη συνδρομή, μαζί με την εγκατάσταση δύο πυροβολαρχιών Patriot στο έδαφός της, από το ΝΑΤΟ.

Κατόπιν αυτού, αλλά και της αξιολόγησης του κινδύνου για δυνητικό, ισχυρό πλήγμα στην τουρκική αεράμυνα, αλλά και την αυτοπεποίθηση της κοινής γνώμης, ιδίως μετά το θαύμα της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας, η Αγκυρα αναζήτησε βοήθεια στη Ρώμη. Σύμφωνα με το Bloomberg, στόχος της Τουρκίας είναι η απόκτηση του συστήματος αεράμυνας SAMP/T, το οποίο κατασκευάζεται από τη γαλλοϊταλική κοινοπραξία Eurosam, σύστημα ικανό να πληρώσει τα κενά που παράγει η έλλειψη προηγμένων συστημάτων στη γειτονική χώρα λόγω της αναγκαστικής αδρανοποίησης των S-400.

«Ατσάλινος» τουρκικός θόλος

Υπό αυτό το πρίσμα, το σύστημα SAMP/T θα έλυνε τα χέρια της τουρκικής πλευράς, αλλά και πολλά από τα προβλήματα ελλιπούς κάλυψης, τη στιγμή που το συγκεκριμένο σύστημα θα αποτελέσει μέρος ενός πολυεπίπεδου συστήματος αεράμυνας, του τουρκικού «ατσάλινου θόλου» (steel dome), στα πρότυπα του ισραηλινού και του ελληνικού αντίστοιχα. Μέχρι στιγμής, η απόπειρα για την πρόσκτηση του συστήματος από τους Τούρκους προσέκρουσε στις αντιρρήσεις της Γαλλίας, λόγος για τον οποίο η Αγκυρα φέρεται να προσανατολίζεται τώρα στη λύση της αγοράς και της συμπαραγωγής του συστήματος από την Ιταλία.

Ζητούμενο, άλλωστε, για την τουρκική πλευρά είναι η ένταξή της στο ευρωπαϊκό αμυντικό οικοσύστημα ως ενεργό μέλος και όχι ως τρίτη χώρα, στόχος που μοιάζει ακόμη πιο κοντινός αν τελικά η Αγκυρα πλησιάσει ακόμη περισσότερο τη Ρώμη, μέσα από τη συνεργασία της με τη Eurosam. Σε μια τέτοια προοπτική, δεν αποκλείεται να καμφθούν και οι ισχυρές αντιρρήσεις του Παρισιού, όταν το τελευταίο ηγείται της συζήτησης περί ευρωπαϊκής αμυντικής αυτονομίας, στη σκιά των αυστηρών προειδοποιήσεων του Αμερικανού προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ, ότι θα μειώσει την επιχειρησιακή και οικονομική εμπλοκή των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ.

Μέχρι τότε, πάντως, η Τουρκία καλείται να απαντήσει δραστικά στο έλλειμμα αεράμυνας, το οποίο κατέδειξε η αδυναμία της να αποκρούσει απειλές από αέρος και προέλευσης από το Ιράν, με τον Τούρκο πρόεδρο, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, να αναλαμβάνει πρωτοβουλίες, εγκαινιάζοντας στις αρχές του μήνα την πρώτη φάση μιας εγκατάστασης για τη μαζική παραγωγή πυραύλων, ύψους 3 δισ. δολαρίων, κοντά στην Αγκυρα και με διαχειριστή την κρατική εταιρεία Roketsan, προσβλέποντας στην αύξηση της παραγωγής εθνικών συστημάτων αντιπυραυλικής και αντιβαλλιστικής άμυνας.