Goldman Sachs: Η σύγκρουση στο Ιράν δοκιμάζει την Ευρώπη, πόσο επηρεάζει ΑΕΠ και πληθωρισμό η άνοδος των τιμών ενέργειας
Η κλιμάκωση στο Ιράν αυξάνει τον κίνδυνο ενεργειακού σοκ για την Ευρώπη - Η αμερικανική τράπεζα υπολογίζει ότι μια αύξηση 10% στον μέσο όρο τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου εκτιμάται ότι μειώνει το πραγματικό ΑΕΠ στην Ευρωζώνη
Νίκος Μελαχροινός
Η κλιμάκωση της σύγκρουσης στο Ιράν επαναφέρει στο προσκήνιο το βασικό ερώτημα για την Ευρώπη που είναι πόσο ανθεκτικές είναι οι οικονομίες της σε ένα νέο ενεργειακό σοκ. Σύμφωνα με την ανάλυση της Goldman Sachs, ο βασικός δίαυλος μετάδοσης των επιπτώσεων είναι η άνοδος των τιμών ενέργειας, καθώς η πλειονότητα των ευρωπαϊκών χωρών είναι καθαροί εισαγωγείς πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Η αμερικανική τράπεζα επισημαίνει ότι, πέραν της ενέργειας, οι υπόλοιποι δίαυλοι, εμπόριο εκτός ενέργειας και τραπεζική διασύνδεση με την περιοχή είναι περιορισμένοι, λόγω των ασθενών οικονομικών δεσμών της Ευρώπης με το Ιράν. Πιθανή σύσφιξη των παγκόσμιων χρηματοοικονομικών συνθηκών θα μπορούσε να επηρεάσει τις ευρωπαϊκές αγορές, όμως η κύρια μακροοικονομική μεταβλητή παραμένει το ενεργειακό κόστος.
Η Goldman Sachs ποσοτικοποιεί το σοκ και υπολογίζει ότι μια αύξηση 10% στον μέσο όρο τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου εκτιμάται ότι μειώνει το πραγματικό ΑΕΠ σε ορίζοντα τεσσάρων τριμήνων κατά 0,2% στη ζώνη του ευρώ και στο Ηνωμένο Βασίλειο. Στη Σουηδία η επίπτωση περιορίζεται σε -0,1%, στην Ελβετία είναι σχεδόν μηδενική, ενώ στη Νορβηγία καταγράφεται θετική επίδραση +0,1%, λόγω του ρόλου της ως παραγωγού και εξαγωγέα πετρελαίου.
Η διαφοροποίηση αυτή δεν είναι τυχαία. Η Σουηδία και η Ελβετία εμφανίζουν μικρότερη εξάρτηση από ορυκτά καύσιμα χάρη στην υψηλότερη συμμετοχή πυρηνικής και ανανεώσιμης ενέργειας, ενώ η Νορβηγία επωφελείται από τη βελτίωση των όρων εμπορίου όταν οι τιμές ενέργειας αυξάνονται.
Στο μέτωπο των τιμών, η επίδραση είναι ανοδική σε όλες τις χώρες. Η Goldman Sachs εκτιμά ότι μια αύξηση 10% στις τιμές ενέργειας ενισχύει τον γενικό πληθωρισμό κατά 0,15% έως 0,3% σε ορίζοντα τεσσάρων τριμήνων, ενώ ο δομικός πληθωρισμός αυξάνεται κατά 0,03% έως 0,06%.
Ωστόσο, το κρίσιμο συμπέρασμα της ανάλυσης είναι ότι η μετακύλιση των αυξήσεων ενέργειας στις τελικές τιμές δεν είναι γραμμική. Κατά την πρόσφατη πληθωριστική έξαρση, η μετακύλιση αποδείχθηκε σχεδόν διπλάσια σε σχέση με «κανονικές» περιόδους. Όσο μεγαλύτερη είναι η άνοδος των τιμών ενέργειας, όσο υψηλότερος ο ήδη διαμορφωμένος ρυθμός πληθωρισμού και όσο πιο «σφιχτή» η αγορά εργασίας, τόσο εντονότερη η δευτερογενής επίδραση. Αυτό σημαίνει ότι σε ένα περιβάλλον επίμονης ενεργειακής ανατίμησης, ο δομικός πληθωρισμός θα μπορούσε να ενισχυθεί περισσότερο από τα βασικά σενάρια.
