PROTOTHEMA

Ελλάδα

Σε λίγο οι προτεινόμενες λύσεις στο protothema.gr

Πανελλαδικές: Θέμα για τους επιστήμονες έπεσε στη Γλώσσα - Δείτε αναλυτικά

Πανελλαδικές: Θέμα για τους επιστήμονες έπεσε στη Γλώσσα - Δείτε αναλυτικά

Από ομιλία του Σκαλκέα στην Ακαδημία Αθηνών - Ομοσπονδία Εκπαιδευτικών Φροντιστών Ελλάδος: Απλές οι ασκήσεις και σε κλασική ύλη 

Με το μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας ξεκίνησαν σήμερα οι Πανελλαδικές Εξετάσεις για τους υποψηφίους των Γενικών Λυκείων.

Το θέμα που έπεσε φέτος είναι διασκευή από ομιλία του Ακαδημαϊκού Γρηγόρη Σκαλκέα και οι υποψήφιοι κλήθηκαν να αναπτύξουν τον ρόλο της επιστήμης στην αντιμετώπιση των σύγχρονων προβλημάτων και τα ηθικά εφόδια του επιστήμονα που θα τον βοηθήσουν να πετύχει αυτό το στόχο.

Τα θέματα προέρχονταν μέσα από το σχολικό εγχειρίδιο και από τους φιλολόγους θεωρούνται βατά. Σύμφωνα, μάλιστα, με την Ομοσπονδία Εκπαιδευτικών Φροντιστών Ελλάδος, το συγκεκριμένο θέμα, είναι ένα από τα κλασικά θέματα που διδάσκονται και δεν προκάλεσε ιδιαίτερες δυσκολίες στους υποψήφιους.

Το protothema.gr, κοντά στους νέους που δίνουν εξετάσεις, θα δώσει στη δημοσιότητα τις απαντήσεις των εξετάσεων από την Ομοσπονδία Εκπαιδευτικών Φροντιστών Ελλάδας (ΟΕΦΕ).

Το θέμα της Γλώσσας είναι το εξής:

ΚΕΙΜΕΝΟ

Επιστήμη και επιστήμονες


H επιστήμη, ως αέναος αγώνας του ανθρώπου για την κατάκτηση της γνώσης, με την
οξυδερκή παρατήρηση, τη διαίσθηση και την έρευνα, ανοίγει συνεχώς νέους ορίζοντες και
φωτίζει τον νου. Επιστήμη, βέβαια, και τεχνολογία δεν ταυτίζονται, διότι η επιστήμη παραμένει
προσηλωμένη στην όλο και πιο βαθιά κατάκτηση της γνώσης, ενώ η τεχνολογία έχει ως
επιδίωξη την αξιοποίηση της επιστημονικής γνώσης για την υπηρέτηση των τρεχουσών,
πρακτικών αναγκών του ανθρώπου. Πολύ χαρακτηριστικά, ο Αϊνστάιν [1879-1955] είχε τονίσει
ότι η επιστήμη μπορεί να προσφέρει τα μέσα για την ανάπτυξη σκοπών, τους οποίους έχουν
οραματιστεί προσωπικότητες που διαθέτουν υψηλά ηθικά ιδανικά.
Εάν βέβαια ο Αϊνστάιν είχε ζήσει ολόκληρο τον εικοστό αιώνα, με επαναστάσεις,
παγκοσμίους θερμούς και ψυχρούς πολέμους, αλλά και δοξασμένο από τη ραγδαία ανάπτυξη
των θετικών επιστημών και της τεχνολογίας, ίσως προβληματιζόταν περισσότερο. Η
προώθηση των φυσικών επιστημών και η έκρηξη της τεχνολογίας, η οποία έχει προσλάβει
φρενήρεις ρυθμούς στην εποχή μας, εγείρουν απορίες και συγκλονιστικά ερωτήματα. Η
επιστήμη αναπτύσσεται συνήθως σε σχέση με τις πρακτικές ανάγκες των ανθρώπων,
ακολουθεί όμως βασικά την εξέλιξη μιας κοινωνίας και αντικατοπτρίζει το συγκεκριμένο
πνευματικό και ηθικό της επίπεδο. Όμως η τεχνολογία, που βελτίωσε σημαντικά τις συνθήκες
της ζωής μας, βοήθησε ή εμπόδισε τον άνθρωπο να γίνει περισσότερο άνθρωπος;
Τα ευγενή ιδεώδη του ανθρωπισμού διασύρθηκαν και υπονομεύθηκαν στις μέρες μας. Η
σύγχυση πραγματικών και πλασματικών αναγκών, η πνιγηρή εντατικοποίηση του ρυθμού της
ζωής στις μεγαλουπόλεις, η εσωτερική μοναξιά, το άγχος και η αγωνία αλλοτριώνουν
βαθύτατα και παρεμποδίζουν την πνευματική ολοκλήρωση των ανθρώπων.
Μέσα στο κλίμα αυτό ζει, μεγαλώνει και εργάζεται ο σύγχρονος επιστήμονας. Ο
επιστήμονας βαρύνεται με πολύμορφη ευθύνη για τη γνώση που κατά κάποιον τρόπο παράγει
και οφείλει να προβλέπει οποιοδήποτε πιθανό κίνδυνο που θα μπορούσε να προέλθει από τη
χρήση της –ή την κατάχρησή της– στο μέλλον για τον άνθρωπο και για την οικουμένη. Πρέπει
να αποφασίζει με άγρυπνη συνείδηση και υπευθυνότητα εάν τα αποτελέσματα των ερευνών
του πρέπει τελικά να εφαρμοσθούν. Κάθε επιστημονικό επίτευγμα πρέπει να εξετάζεται όχι
μόνο ως γνωστική ή υλική κατάκτηση, αλλά και για το αν θα αποβεί ευεργετικό ή επιζήμιο, ή
και καταστρεπτικό, για την ύπαρξη του ανθρώπου. Τον έλεγχο αυτό κανένας άλλος δεν μπορεί
ή δεν επιτρέπεται να επιβάλλει στη συνειδητή ελευθερία του επιστήμονα παρά μόνον η
συναίσθηση της ανθρώπινης και γενικά της κοινωνικής του ευθύνης.
Δυστυχώς, όμως, οι αποφάσεις για τη χρησιμοποίηση από τη σύγχρονη τεχνολογία
επιστημονικών γνώσεων και ανακαλύψεων δεν ανήκουν πάντοτε στην απόφαση ή στη
σύμφωνη γνώμη εκείνων που τις ανακάλυψαν, ούτε οι πολλαπλές συνέπειες από τη χρήση
τους έχουν όσο και όπως θα άρμοζε υπολογισθεί. Για τούτο, συχνά οι στόχοι μιας ερευνητικής πορείας διασπείρονται. Πολλοί διάσημοι ερευνητές δεν μπόρεσαν να προβλέψουν
τις πρακτικές εφαρμογές των ανακαλύψεών τους.
Για να παραμείνουν όμως οι στόχοι της επιστήμης ανθρωποκεντρικοί, κρίνεται απολύτως
αναγκαίος ο επανακαθορισμός τους από «προσωπικότητες με υψηλά ηθικά ιδανικά», κατά τον
Αϊνστάιν, δηλαδή από έντιμους, συνεπείς και ανιδιοτελείς, διορατικούς, ειλικρινείς και
αντικειμενικούς ανθρώπους-επιστήμονες.

Γρηγόρης Σκαλκέας, Διασκευή από ομιλία στην Ακαδημία Αθηνών.

A1. Να γράψετε στο τετράδιό σας την περίληψη του κειμένου που σας δόθηκε
(90-110 λέξεις).

Μονάδες 25
Β1. Να επαληθεύσετε ή να διαψεύσετε , σύμφωνα με το κείμενο, τις παρακάτω
προτάσεις γράφοντας στο τετράδιό σας δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί
σε κάθε πρόταση τη λέξη Σωστό ή Λάθος:

α. Η επιστήμη και η τεχνολογία ταυτίζονται ως προς τους στόχους τους.
β. Η επιστήμη στοχεύει αποκλειστικά στην ικανοποίηση των πρακτικών
αναγκών του ανθρώπου.
γ. Οι ανθρωπιστικές αξίες υπονομεύτηκαν στην εποχή μας.
δ. Ο επιστήμονας έχει ευθύνη για τη χρήση της επιστημονικής γνώσης που
παράγει.
ε. Επιστήμονες υψηλών ιδανικών θα συμβάλουν στη διατήρηση του
ανθρωποκεντρικού χαρακτήρα της επιστήμης.
Μονάδες 10
Β2. α) Να βρείτε έναν από τους τρόπους ανάπτυξης της πρώτης παραγράφου
του κειμένου «Η επιστήμη … ηθικά ιδανικά» (μονάδες 2) και να
τεκμηριώσετε την απάντησή σας με αναφορές στο κείμενο (μονάδες 2).

Μονάδες 4
β) Ποια νοηματική σχέση εκφράζουν οι παρακάτω διαρθρωτικές λέξεις ή
φράσεις (με έντονη γραφή στο κείμενο):
βέβαια (1η παράγραφος)
εάν (2η παράγραφος)
όμως (2η παράγραφος)
για τούτο (5η παράγραφος)
δηλαδή (6η παράγραφος)
Μονάδες 5
Β3. α) Να ξαναγράψετε τις ακόλουθες προτάσεις του κειμένου, αντικαθιστώντας τις υπογραμμισμένες λέξεις με άλλες συνώνυμες, χωρίς να αλλάζει το νόημα:
 Η επιστήμη ως αέναος αγώνας του ανθρώπου.
 η επιστήμη παραμένει προσηλωμένη στην κατάκτηση της
γνώσης.
 Η προώθηση των φυσικών επιστημών και η έκρηξη της
τεχνολογίας [...] εγείρουν απορίες.
 το άγχος και η αγωνία αλλοτριώνουν [...] την πνευματική
ολοκλήρωση των ανθρώπων.
 κάθε επιστημονικό επίτευγμα [...] θα αποβεί [...]
καταστρεπτικό.
Μονάδες 5
β) Να δώσετε τα αντώνυμα των παρακάτω υπογραμμισμένων λέξεων του
κειμένου:

 συγκεκριμένο (2η παράγραφος)
 βελτίωσε (2η παράγραφος)
 ευθύνη (4η παράγραφος)
 υλική (4η παράγραφος)
 ελευθερία (4η παράγραφος)
Μονάδες 5
Β4. α) «Η σύγχυση πραγματικών...των ανθρώπων.» (3η παράγραφος) Τι επιτυγχάνει ο συγγραφέας με το ασύνδετο σχήμα;
Μονάδες 3
β) «Όμως η τεχνολογία...περισσότερο άνθρωπος;» (2η παράγραφος) Τι
επιδιώκει ο συγγραφέας με τη χρήση του ρητορικού ερωτήματος ;
Μονάδες 3
Γ1. Στην τελετή αποφοίτησης του σχολείου σας ως υποψήφιοι/ες φοιτητές/τριες και μελλοντικοί/κές επιστήμονες εκφωνείτε μια ομιλία 500-600 λέξεων στην οποία εστιάζετε σε δύο άξονες:
α) στον ρόλο της επιστήμης στην αντιμετώπιση των σημαντικότερων, κατά
τη γνώμη σας, σύγχρονων προβλημάτων και
β) στα ηθικά εφόδια του επιστήμονα που θα του επιτρέψουν να υπηρετήσει
αυτό τον στόχο.
Μονάδες 40

ΟΔΗΓΙΕΣ (για τους εξεταζομένους)
1. Στο εξώφυλλο να γράψετε το εξεταζόμενο μάθημα. Στο εσώφυλλο πάνω-
πάνω να συμπληρώσετε τα ατομικά σας στοιχεία. Στην αρχή των
απαντήσεών σας να γράψετε πάνω-πάνω την ημερομηνία και το
εξεταζόμενο μάθημα. Να μην αντιγράψετε τα θέματα στο τετράδιο και να
μη γράψετε πουθενά στις απαντήσεις σας το όνομά σας.
2. Να γράψετε το ονοματεπώνυμό σας στο πάνω μέρος των φωτοαντιγράφων ,
αμέσως μόλις σας παραδοθούν. Τυχόν σημειώσεις σας πάνω στα θέματα
δεν θα βαθμολογηθούν σε καμία περίπτωση. Κατά την αποχώρησή σας,
να παραδώσετε μαζί με το τετράδιο και τα φωτοαντίγραφα.
3. Να απαντήσετε στο τετράδιό σας σε όλα τα θέματα μόνο με μπλε ή μόνο
με μαύρο στυλό με μελάνι που δεν σβήνει.
4. Κάθε απάντηση τεκμηριωμένη είναι αποδεκτή.
5. Διάρκεια εξέτασης: τρεις (3) ώρες μετά τη διανομή των φωτοαντιγράφων.
6. Χρόνος δυνατής αποχώρησης: 10.00 π.μ.

Δείτε εδώ τα θέματα
 

Σχόλιο Ομοσπονδίας Εκπαιδευτικών Φροντιστών Ελλάδος (ΟΕΦΕ): Απλές οι ασκήσεις και σε κλασική ύλη 

«Απλές» χαρακτήρισε η Ομοσπονδία Εκπαιδευτικών Φροντιστών Ελλάδος τις ασκήσεις στη Νεολληνική Γλώσσα.

Αναλυτικά το σχόλιο: 

Τα θέματα στη Νεοελληνική Γλώσσα στις Εξετάσεις των Γενικών Λυκείων αφορούν στα «Θέματα σχετικά με την επιστήμη και τον ρόλο της στην κοινωνία» που περιλαμβάνονται στο σχολικό βιβλίο Έκφραση-Έκθεση Γ΄ Λυκείου (σ. 94-98) καθώς και στη θεματική ενότητα «Επιστήμη -Τεχνολογία» από το Βιβλίο Θεματικοί Κύκλοι για το Ενιαίο Λύκειο.

Το κείμενο που δόθηκε στους μαθητές είναι διασκευή ομιλίας του Γρηγόρη Σκαλκέα στην Ακαδημία Αθηνών στις  30-12-2003.

Στο ερώτημα Α ζητούνταν περίληψη και στο ερώτημα Β1 άσκηση τύπου Σωστό–Λάθος.
Στα ερωτήματα Β2 έως και Β4  υπήρχαν απλές ασκήσεις που αναφέρονταν σε κλασική ύλη σχετική με τη δομή του λόγου και τη γλώσσα του κειμένου.

Τέλος στην Παραγωγή Λόγου σε 500-600 λέξεις ζητούνταν από τους μαθητές ομιλία στην τελετή αποφοίτησής τους ως υποψήφιοι/ες φοιτητές/τριες και μελλοντικοί επιστήμονες με θέμα τον ρόλο της επιστήμης στην αντιμετώπιση των σημαντικότερων σύγχρονων προβλημάτων και τα ηθικά εφόδια που θα επιτρέψουν στον επιστήμονα να υπηρετήσει αυτόν τον στόχο.

Οι προτεινόμενες λύσεις 

Δείτε το ΘΕΜΑ Α

Δείτε το ΘΕΜΑ Β

Δείτε το ΘΕΜΑ Γ

--Σχολιασμός των θεμάτων από το φροντιστήριο ΝΕΑ ΠΑΙΔΕΙΑ - ΠΑΛΑΙΟ ΦΑΛΗΡΟ


--Σχολιασμός των θεμάτων από την Ομοσπονδία Εκπαιδευτικών Φροντιστών Ελλάδας

Συμπληρώστε το email σας για να λαμβάνετε όλη την έκτακτη επικαιρότητα πρώτοι!
Ακολουθήστε μας στα

planet07/06/201721:21

Ωραία ελεύθερη σκέψη αναπτύσσουν οι μαθητές δεν βάζαμε έναν παπαγάλο και μια κονσέρβα να γράψουν καλύτερα. Για αυτό οι έξυπνοι την κάνουν εξωτερικό.

Απάντηση
Καζακος07/06/201718:14

Και να περασουνε τι εγινε, αφου ολοι εξω θα φυγουνε

Απάντηση
Σιγα τα δυσκολα07/06/201714:09

Επιπεδο Δημοτικου

Απάντηση
@07/06/201713:57

Ο πασοκος γιατρος του Ανδρεα...για να μην ξεχνιομαστε.

Απάντηση

Προσθέστε το δικό σας σχόλιο

2500  χαρακτήρες απομένουν

* Υποχρεωτικά πεδία