Μιχάλης Δέλτα: «Ο γραπτός λόγος είναι η νέα μουσική»
Ο πρωτοπόρος της ελληνικής ηλεκτρονικής μουσικής σκηνής και παράλληλα πολυγραφότατος συγγραφέας σε μια συζήτηση για τους ήχους, τις λέξεις, την αυτοανάπτυξη και τη δύναμη του να μένεις παρών όταν όλα γύρω σου αλλάζουν
Ο Μιχάλης Δέλτα της δεκαετίας του ’90 δεν μοιάζει με εκείνον του σήμερα. Εκείνο που σίγουρα έμεινε άφθαρτο στον χρόνο είναι η ωμή ανάγκη του για έκφραση. Τότε ήταν η μουσική. Σήμερα είναι η ηχώ των λέξεων. Κάποτε οι Στέρεο Νόβα με τη μουσική τους έκαναν ποπ αξία το «ευαίσθητο θράσος» μιας γενιάς που ήθελε να χορέψει όσο ποτέ καμία άλλη δεν έκανε στο παρελθόν. Σήμερα εκείνος στέκεται εκπέμποντας τη γοητεία του ανθρώπου που μπορεί να εκτεθεί, ακόμη και στις πιο άβολες αλήθειες της ζωής του. Τα έξι βιβλία που έχει γράψει είναι η ζωή του μέσα από την ένταση της αυτοανάπτυξης. Η συζήτηση μαζί του έχει πολλά από την ανάγκη του εύθραυστου ανθρώπου να εκφραστεί μέσα από την ακρίβεια της αγάπης.
GALA: Εχεις αναρίθμητες μουσικές κυκλοφορίες κι έχεις γράψει έξι βιβλία. Στο μέλλον πώς θα ήθελες να σε θυμάται ο κόσμος; ΜΙΧΑΛΗΣ ΔΕΛΤΑ: Ειλικρινά, δεν δημιουργώ για να με θυμούνται, αλλά για να συνδέομαι με τον εαυτό μου και με τους άλλους στο τώρα. Η μουσική χαρακτηρίζεται από μια ασάφεια και ο καθένας τη βιώνει ξεχωριστά, αλλά ο γραπτός λόγος δεν λειτουργεί με τον ίδιο τρόπο. Οι άνθρωποι σε φοβούνται ή σε μισούν όταν τους αποκαλύπτεις αλήθειες. Ξεκινούν να σε πλησιάζουν όταν πια δεν ζεις ανάμεσά τους. Μάλιστα, όταν είσαι νεκρός, ενδέχεται να αποτελέσεις και σημείο αναφοράς για την εξέλιξη ενός τόπου. Γράφω για τους λίγους και για όσους θα έρθουν.
G.: Ζούμε στην εποχή όπου η παραγωγή τέχνης είναι μεγαλύτερη από ποτέ... Μ.Δ.: Η τέχνη όπως είναι σήμερα δεν με αφορά καθόλου, ελάχιστες περιπτώσεις μόνο.
G.: Υπάρχει μουσική στο γράψιμό σου; Μ.Δ.: Ο γραπτός λόγος είναι η νέα μουσική. Καθότι η τέχνη της μουσικής βάλλεται εδώ και χρόνια από τη φτηνιάρικη ευκολία και απουσιάζει το βιωματικό αποτύπωμα. Από τη μία έχουμε την επιπόλαιη δημιουργικότητα που προσβλέπει στα νούμερα του κακοποιητικού για τους μουσικούς Spotify και από την άλλη αντιμετωπίζουμε ως υγιή κατάσταση την αποσπασματική ακρόαση της μουσικής από το κοινό μέσα από το free downloading ή το streaming. Ο γραπτός μου λόγος συχνά έχει την αμεσότητα και την απλότητα που έχει ο ήχος ενός ρυακιού ή μια βροντή που σκίζει τη νύχτα. Η όποια μουσική του διεργασία γίνεται εσωτερικά στον άνθρωπο.
G.: Πώς γνώρισες τον ποιητή Γιώργο Χρονά, μια σημαντική μορφή των ελληνικών γραμμάτων, ο οποίος είναι και ο εκδότης των βιβλίων σου; Μ.Δ.: Τον γνώρισα στην εφηβεία μου από τα τεύχη του περιοδικού «Οδός Πανός». Υπήρξε, δίχως βέβαια να το γνωρίζει ο ίδιος, μόνιμα φιλοξενούμενός μου στις ζόρικες και τις υπέροχες στιγμές μου, παρέα μαζί με άλλους μεγάλους ποιητές, μάγους και προφήτες, όπως η Βιρτζίνια Γουλφ, ο Τρούμαν Καπότε, ο Κωνσταντίνος Καβάφης, η Λόρι Αντερσον, οι Bauhaus, οι Cure, ο Μπράιαν Ινο, ο Ερίκ Σατί και τόσοι άλλοι.
«Δεν δημιουργώ για να με θυμούνται, αλλά για να συνδέομαι με τον εαυτό μου και με τους άλλους στο τώρα. Γράφω για τους λίγους και για όσους θα έρθουν»
G.:Είναι κάποιες λέξεις που έρχονται και παρέρχονται. Τελευταία, λέξεις όπως ενσυναίσθηση, ναρκισσισμός, ψυχαναγκασμός έχουν εγκατασταθεί στο λεξιλόγιό μας. Γιατί άραγε; Μ.Δ.: Δεν μπορώ να μιλήσω γενικεύοντας για όσες αναφέρεις. Η καθεμία απαιτεί μεγάλη συζήτηση. Οπως και να ’χει, βρισκόμαστε ανάμεσα σε αυτές τις ποιότητες και σε πολλές άλλες οι οποίες μας κυριεύουν και δημιουργούν εμπόδια, προβλήματα και δυστυχίες στην καθημερινή ζωή. Η ενσυναίσθηση είναι αναγκαία για να επικοινωνήσουμε με ανθρωπιά αλλά και με αυθεντικότητα στις σχέσεις μας. Πιστεύω πως το μοντέλο της σύγχρονης απομόνωσης του ανθρώπου τον σκλήρυνε απέναντι στον εαυτό του και τους συνανθρώπους του, με αποτέλεσμα να χρησιμοποιεί τον ναρκισσισμό για να επιβιώσει το εγώ του που τον προστατεύει από μεγάλους φόβους, όπως αυτός του θανάτου.
G.: Γιατί, όταν συζητούσαμε γι’ αυτή τη συνέντευξη, είπες πως δεν θες να απαντήσεις σε ερωτήσεις για τους Στέρεο Νόβα; Μ.Δ.: Επειδή οι δημοσιογράφοι όλοι αναφέρεστε σε αυτούς σαν κάτι σκεπασμένο από τον χρόνο. Ενώ, στην πραγματικότητα, για μένα το φως «Στέρεο Νόβα» φωτίζει το τώρα μου, κυλάει στο αίμα μου. Δεν θέλω να μιλάω γι’ αυτό σε χρόνο παρελθοντικό και με ερωτήσεις που επαναλαμβάνονται.
G.: Διδάσκεις μουσική. Τι είναι μουσική για τους νέους ανθρώπους; Μ.Δ.: Διδάσκω στο ΙΕΚ Ομηρος αρκετά χρόνια και έχω γνωρίσει παιδιά τα οποία αγαπούν τη μουσική και θέλουν να ακολουθήσουν το μονοπάτι της δημιουργικότητας. Για αρκετούς νέους, η μουσική αποτελεί μια σημαντική γλώσσα επικοινωνίας αρχικά με τον εαυτό τους και τα αδιέξοδα που ζουν και την ίδια στιγμή μια πηγή δύναμης για να αντέχουν αυτόν τον κόσμο ή τα οικογενειακά εσωτερικά τους προβλήματα. Υπάρχουν όμως και νέα παιδιά τα οποία έχουν μια επιφανειακή σχέση με τη μουσική, περισσότερο ταυτισμένη με το εγώ τους και το πώς φαίνονται στα social media.
G.: Σε είχα ακούσει παλιότερα σε μια παρουσίαση βιβλίου σου να λες πως θεωρείς το ταλέντο διαβολικό. Οι ταλαντούχοι δεν ρυθμίζουν τα όρια της ανθρωπότητας; Μ.Δ.: Εξαρτάται από την περίπτωση του δημιουργού. Αναφέρομαι στο «διαβολικό» ταλέντο ως την αφετηρία μιας επηρμένης διάνοιας, η οποία παράγει καλλιτεχνικό έργο αποκλειστικά για την αυτοεπιβεβαίωση του καλλιτέχνη, δίχως να δίνει δεκάρα για την ανθρωπότητα. Αναγνωρίζω την ανθρωπιά ως απαραίτητη προϋπόθεση της ωφελιμότητας του ταλέντου.
«Η αυτοβελτίωση είναι σαν τη ροή ενός ποταμού, ο οποίος κυλάει πάντα μπροστά. Η εξέλιξη είναι στη φύση του ανθρώπου»
G.:Συχνά αναφέρεις τη λέξη «ολοκλήρωση» στον λόγο σου. Η ολοκλήρωση είναι το τέλος του ανθρώπινου ταξιδιού; Αλλιώς, μετά την ολοκλήρωση, τι; Μ.Δ.: Οχι, η ολοκλήρωση είναι το κλείσιμο των οφειλών και των στόχων, δεν έχει να κάνει με το τέλος της διαδρομής. Κλείνω κύκλους που παραμένουν ανοιχτοί ολοκληρώνοντας έτσι κάθε φορά και μια μικρή αποστολή για την οποία έχω δεσμευτεί. Πώς λέμε «ολοκλήρωσα έναν δίσκο»; Αυτό δεν σημαίνει πως δεν θα δημιουργήσω έναν επόμενο. Αντίστοιχα, στην πνευματική και ψυχολογική διερεύνηση και εξέλιξη ο άνθρωπος «ολοκληρώνεται», γίνεται περισσότερο συνειδητός και ωφέλιμος μέσω των εκπληρώσεων που έχει αποφασίσει να βιώσει. Στην ψυχολογία και την ψυχοθεραπεία θα μπορούσαμε να το αποκαλέσουμε και «αυτοπραγμάτωση», με την έννοια ότι το άτομο αισθάνεται την πληρότητα και τη γαλήνη κάθε φορά που βιώνει την ολότητά του, τον αληθινό του εαυτό. Αυτό, ως αξίωμα, γίνεται πάντοτε η ώθηση για μια νέα εμπειρία ολοκλήρωσης-εξέλιξης.
G.: Η αυτοβελτίωση είναι μια αναπαράσταση της τεκμηριωμένης ψυχοθεραπείας; Μ.Δ.: Η αυτοβελτίωση στο δικό μου θεραπευτικό πεδίο είναι σαν τη ροή ενός ποταμού, ο οποίος ρέει, κυλάει πάντοτε μπροστά. Είναι στη φύση του όντος «άνθρωπος» να εξελίσσεται, όχι μονάχα τεχνολογικά και οικονομικά, αλλά πρωτίστως ψυχολογικά και πνευματικά. Στην επιστήμη της Ψυχολογίας η ψυχοθεραπευτική διερεύνηση και παρατήρηση του εαυτού έχει ως στόχο την αυτοπραγμάτωση του ατόμου.
G.: Ποιος είναι ο καλύτερός σου φίλος; Μ.Δ.: Η αυτογνωσία.
G.: Καλλιτεχνικά τι ετοιμάζεις; Μ.Δ.: Θα δουλέψω το υλικό της μουσικής παράστασης «Πνοή» για να κυκλοφορήσει σε δίσκο. Η «Πνοή» παρουσιάστηκε στο Iδρυμα Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή τον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο και είχε μεγάλη ανταπόκριση από το κοινό. Γράφω κι ένα techno μουσικό υλικό, αλλά δεν βιάζομαι.
G.: Συγγραφικά; Μ.Δ.: Υπάρχουν διάφορα γραπτά στο συρτάρι μου. Ξεχωρίζω κάποια κείμενα τα οποία αφορούν τα εφηβικά μου βιώματα και την αιρετική μου λατρεία στην punk και new wave μουσική σκηνή με ιστορίες γύρω από εκείνη την εποχή ◆
