Πέθανε ο ποιητής, μελετητής και κριτικός λογοτεχνίας Δημήτρης Δασκαλόπουλος

Πέθανε σε ηλικία 87 ετών ο Δημήτρης Δασκαλόπουλος, ποιητής, βιβλιογράφος, μελετητής και κριτικός λογοτεχνίας, όπως έκανε γνωστό η Εταιρεία Συγγραφέων με ανακοίνωση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Ο Δημήτρης Δασκαλόπουλος γεννήθηκε στην Πάτρα το 1939 και σπούδασε Νομικά στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας (ΕΚΠΑ). Εργάστηκε στην Εθνική Τράπεζα (1962-1996). Το 1970 μετεκπαιδεύτηκε επί τετράμηνο στις ΗΠΑ (First National Bank Σικάγου) για θέματα πιστωτικών καρτών και δανείων καταναλωτικής πίστης. Κατά το διάστημα 1981-1992 ήταν υπεύθυνος του Τμήματος Εκδόσεων και Ιστορικού Αρχείου της Τράπεζας και είχε αναλάβει τη διεύθυνση και την αρχισυνταξία (1984-1996) του περιοδικού Εμείς, ο κόσμος της Εθνικής. Περάτωσε την υπηρεσία του ως διευθυντής Δημοσίων Σχέσεων (1992-1996).

Ασχολήθηκε με την λογοτεχνία από τα νεανικά του χρόνια. Κατά τη διάρκεια των σπουδών του, το 1959, απέσπασε το δεύτερο βραβείο στον πρώτο πανελλήνιο και παμφοιτητικό διαγωνισμό ποίησης, που είχε προκηρύξει το περιοδικό Πανσπουδαστική, με αφορμή την επέτειο των εκατό χρόνων από τη γέννηση του Κωστή Παλαμά.

Διετέλεσε τακτικός συνεργάτης της εγκυκλοπαίδειας Πάπυρος-Λαρούς-Μπριτάννικα, στην οποία έχει συγγράψει περί τα 100 λήμματα για πρόσωπα, θέματα και περιοδικά της νεότερης και σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας. Ανάλογα λήμματα έχει συγγράψει στο Παγκόσμιο Βιογραφικό Λεξικό της Εκδοτικής Αθηνών, στις σειρές Η Παλαιότερη Πεζογραφία μας, Η Μεσοπολεμική Πεζογραφία και Η Μεταπολεμική Πεζογραφία των εκδόσεων Σοκόλη και στο Λεξικό Νεοελληνικής Λογοτεχνίας των εκδόσεων Πατάκη. Τακτικός συνεργάτης της αθηναϊκής εφημερίδας Τα Νέα, ως κριτικός βιβλίου και επιφυλλιδογράφος (1993-1999). Κείμενά του έχουν δημοσιευτεί στα περισσότερα λογοτεχνικά και φιλολογικά περιοδικά των τελευταίων σαράντα χρόνων και έχουν μεταφραστεί αγγλικά, γαλλικά, ισπανικά, γερμανικά, ολλανδικά, ιταλικά, ρουμανικά και τουρκικά. Έχει συμμετάσχει σε επιστημονικά συνέδρια και συμπόσια στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.

Υπήρξε μέλος της Εταιρείας Συγγραφέων και της Εταιρείας Σπουδών Νεοελληνικού Πολιτισμού & Γενικής Παιδείας (Ιδρυτής: Σχολή Μωραΐτη). Χρημάτισε αναπληρωματικό μέλος στο Διοικητικό Συμβούλιο του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας και κατά το διάστημα 2000-2004 υπήρξε αντιπρόεδρος του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου. Είχε λάβει μέρος στην επιτροπή απονομής των κρατικών λογοτεχνικών βραβείων, καθώς και στην ανάλογη του περιοδικού Διαβάζω. Το 1990 εκπροσώπησε την Ελλάδα στο Δουβλίνο, ως μέλος της επιτροπής απονομής του ευρωπαϊκού αριστείου λογοτεχνίας. Το 1999 προσκλήθηκε από το Πρόγραμμα Ελληνικών Σπουδών του Πανεπιστημίου του Princeton, όπου και παρέμεινε για τρεις μήνες ως visiting fellow. Είχε διδάξει θέματα βιβλιολογίας, βιβλιογραφίας και εκδόσεων σε σεμινάρια του Μορφωτικού Ιδρύματος Εθνικής Τραπέζης, της Ένωσης Συντακτών Θεσσαλονίκης, των Πανεπιστημίων Κρήτης, Θεσσαλονίκης και Πατρών. Στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο της Στοάς του Βιβλίου παρέδωσε μαθήματα για τον Καβάφη και τον Σεφέρη.

Είχε ανακηρυχτεί επίτιμος διδάκτωρ του Τμήματος Φιλολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (2006), του Τμήματος Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών (2010) και του Πανεπιστημίου Κύπρου (2023). Βραβεύτηκε από το Ίδρυμα Πέτρου Χάρη της Ακαδημίας Αθηνών για το σύνολο του έργου του (2015). Ελαβε το Μεγάλο Βραβείο του περιοδικού Ο Αναγνώστης (2021), το βραβείο ποίησης "Ζαν Μορεάς" (Πάτρα 2023), το Βραβείο "Βασίλης Μιχαηλίδης" (Κύπρος 2023) και το ειδικό Ειδικό Βραβείο Καβάφη (Κάιρο 2026) τιμής ένεκεν για τη σημαντική προσφορά του στη διοργάνωση των Καβαφείων από το 1984 έως σήμερα και για τη σημαντική συμβολή του στις καβαφικές σπουδές.

Μενδώνη: Τα ελληνικά Γράμματα στερούνται έναν από τους επιφανέστερους εκπροσώπους τους

Τη βαθιά της θλίψη για τον θάνατο του διακεκριμένου ανθρώπου των ελληνικών γραμμάτων, Δημήτρη Δασκαλόπουλου, εξέφρασε η Υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη.

Σε δήλωσή της, η Υπουργός υπογράμμισε το πολυσχιδές έργο και την αφοσίωση του εκλιπόντος στη λογοτεχνία, αναφέροντας χαρακτηριστικά:

«Με θλίψη πληροφορήθηκα την απώλεια του Δημήτρη Δασκαλόπουλου, η οποία στερεί τα ελληνικά Γράμματα από έναν από τους επιφανέστερους εκπροσώπους τους. Ο Δημήτρης Δασκαλόπουλος θεράπευσε, σχεδόν, όλα τα είδη της γραμματείας μας, καταλείποντάς μας ένα μεγάλο έργο στην ποίηση, την κριτική, την βιβλιογραφική τεκμηρίωση, το δοκίμιο, την επιφυλλιδογραφία. Ο Δημήτρης Δασκαλόπουλος συνδύασε, με σπάνιο τρόπο, την βαθιά γνώση και αγάπη για τη λογοτεχνία με την ακαταπόνητη δουλειά, χωρίς την παραμικρή επιδίωξη προβολής. Υπηρέτησε πολυσχιδώς τα Γράμματα, ως αντιπρόεδρος του τότε Εθνικού Κέντρου Βιβλίου, ως μέλος, επί σειρά ετών, των επιτροπών λογοτεχνικών βραβείων, αλλά και με την πολύχρονη και ουσιαστική συμβολή του στη διοργάνωση των Καβαφείων, από το 1984 μέχρι σήμερα, για την οποία είχα την ιδιαίτερη τιμή να του απονείμω το ειδικό βραβείο «Καβάφη», πριν από λίγους μόλις μήνες. Προσωπικότητα, με ιδιαίτερο κύρος, ο Δημήτρης Δασκαλόπουλος αφήνει ένα βαθύ και μεγάλο έργο, αλλά και ένα σπανιότατο και καθόλα αξιομίμητο παράδειγμα της διά βίου αφοσίωσης του, στα Γράμματα. Στην οικογένειά του, τους ομοτέχνους του και τους πολλούς φίλους του απευθύνω ειλικρινέστατα συλλυπητήρια».

Η ανάρτηση της Εταιρείας Συγγραφέων

«Αποχαιρετάμε με μεγάλη θλίψη το ιδρυτικό μέλος της Εταιρείας Συγγραφέων, σπουδαίο ποιητή, μελετητή της λογοτεχνίας και βιβλιογράφο Δημήτρη Δασκαλόπουλο.

Ο Δημήτρης Δασκαλόπουλος υπήρξε μέλος με συνεχόμενη και πολυετή ενεργή προσφορά στη ζωή της Εταιρείας μας. Την υπηρέτησε ως μέλος του δεύτερου Διοικητικού της Συμβουλίου (1984-1986) υπό την Προεδρία του Εμμανουήλ Κάσδαγλη και επί σειρά ετών, μέχρι και σήμερα, εισηγήθηκε για την εισδοχή πολλών νέων μελών στην Εταιρεία μας. Το 2025 απένειμε το Μεγάλο Βραβείο Διδώ Σωτηρίου της Εταιρείας στον σημαντικό μας ποιητή και στενό του φίλο Τίτο Πατρίκιο.

Ο Δημήτρης Δασκαλόπουλος γεννήθηκε το 1939 στην Πάτρα, σπούδασε νομικά στην Αθήνα και εργάστηκε στην Εθνική Τράπεζα, όπου για μεγάλο χρονικό διάστημα είχε την ευθύνη του Τομέα Εκδόσεων & Ιστορικού Αρχείου, της έκδοσης του πολιτιστικού περιοδικού της Εμείς, ενώ υπήρξε και διευθυντής του Τμήματος Δημοσίων Σχέσεων της Τράπεζας. Είχε εκδώσει πολλά ποιητικά βιβλία, μελέτες για τη λογοτεχνία και δοκίμια, ενώ δημοσίευε επί σειρά ετών κριτικές λογοτεχνίας στον ημερήσιο και περιοδικό Τύπο. Είχε επιμεληθεί εκδόσεις έργων του Σεφέρη και είχε συντάξει βιβλιογραφίες για τον Σεφέρη, τον Γ. Κ. Κατσίμπαλη, τον Σικελιανό, τον Ελύτη, τον Μανόλη Αναγνωστάκη, τον Αλέξανδρο Κοτζιά, τη Νόρα Αναγνωστάκη, τον Κ. Π. Καβάφη κ.ά. Είχε προσκληθεί και συμμετάσχει ως ομιλητής σε πολυάριθμα συνέδρια, συμπόσια και ημερίδες. Ήταν μέλος της Εταιρείας Συγγραφέων, του Ελληνικού Λογοτεχνικού και Ιστορικού Αρχείου (Ε.Λ.Ι.Α), της Ελληνικής Εταιρείας Γενικής και Συγκριτικής Γραμματολογίας, του Σπουδαστηρίου Νέου Ελληνισμού, της Εταιρείας Σπουδών Νεοελληνικού Πολιτισμού και Γενικής Παιδείας της Σχολής Μωραΐτη.

Το 2006 ανακηρύχτηκε επίτιμος διδάκτωρ του Τμήματος Φιλολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, το 2010 του Πανεπιστημίου Πατρών και το 2023 του Πανεπιστημίου της Κύπρου. Χρημάτισε αναπληρωματικό μέλος στο Διοικητικό Συμβούλιο του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας, αντιπρόεδρος του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου και Πρόεδρος του ΔΣ του Ομίλου Φίλων του Μανόλη Αναγνωστάκη. Υπήρξε μέλος της Κριτικής Επιτροπής των κρατικών λογοτεχνικών βραβείων και της Κριτικής Επιτροπής του περιοδικού Διαβάζω. Το 2015 βραβεύθηκε με το βραβείο του Ιδρύματος Πέτρου Χάρη της Ακαδημίας Αθηνών για το σύνολο του έργου του, το 2021 με το Μεγάλο Τιμητικό Βραβείο του ηλεκτρονικού περιοδικού Αναγνώστης, το 2022 με το Βραβείο Συνολικής Προσφοράς Βασίλης Μιχαηλίδης του Ομίλου Λογοτεχνίας και Κριτικής της Κύπρου και με το Βραβείο Ζαν Μορεάς του Γραφείου Ποιήσεως και το 2026 με το Ειδικό Βραβείο Καβάφη στο πλαίσιο των εκδηλώσεων Καβάφεια 2026.

Στη σύζυγό του Μαρία Στασινοπούλου, σημαντική συγγραφέα και μέλος της Εταιρείας μας, και στους υπόλοιπους οικείους του εκφράζουμε τα ειλικρινή μας συλλυπητήρια».