Άνδρος: Γιαπί... δίπλα στην Φάμπρικα του Εμπειρίκου!

«Σήμα κινδύνου» εκπέμπουν για τον υδρόμυλο του Εμπειρίκου στην Άνδρο, το σπάνιο μνημείο της πρώτης φάσης της εκβιομηχάνισης στην Ελλάδα, το ελληνικό τμήμα TICCIH (διεθνής επιτροπή για την προστασία της βιομηχανικής κληρονομιάς), η Monumenta (μη κερδοσκοπική εταιρεία για τη φυσική και αρχιτεκτονική κληρονομιά της Ελλάδας), το Ινστιτούτο Ελληνικών Μύλων και η Εταιρεία Ανδρίων Επιστημόνων. Μοιάζει δύσκολο να το πιστέψει κανείς, αλλά δίπλα στο διατηρητέο μνημείο που βρίσκεται στον οικισμό Πέρα Πάντα στην Άνδρο, έχει ανεγερθεί οικοδομή που χτίζεται από το 2011 χωρίς άδεια από το υπουργείο Πολιτισμού. Αυτό είναι και το θέμα που θα απασχολήσει την ημερίδα που διοργανώνουν την Τετάρτη 26 Μαρτίου οι συγκεκριμένει φορείς στο κτίριο Αβέρωφ του ΕΜΠ. Στην ημερίδα, που τελεί υπό την αιγίδα της Σχολής Αρχιτεκτόνων Μηχανικών, θα μιλήσουν εξειδικευμένοι επιστήμονες για το μνημείο, που χτίστηκε το 1876 από τον Κωνσταντίνο Εμπειρίκο, τον εύπορο οικογενειάρχη, που έδωσε δουλειά στους κατοίκους του νησιού, και έβαλε -με αυτή την επένδυση- την Άνδρο σε τροχιά  βιομηχανικής ανάπτυξης.



Ο μύλος του Εμπειρίκου ή αλλιώς η Φάμπρικα λειτούργησε επιτυχώς μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1930.  Η εγκατάλειψη του Μύλου από το 1940 επέφερε την υποβάθμιση του κτηριακού αποθέματος και του περιβάλλοντος χώρου. Η πυρκαγιά που ξέσπασε το 1970 εξέθεσε στις καιρικές συνθήκες το εσωτερικό του κτιρίου μαζί με τα μηχανήματα, επιταχύνοντας έτσι τη φυσική φθορά και γήρανση των υλικών. Ακολούθησε η λεηλασία από κατοίκους και περαστικούς που σταδιακά απομάκρυναν μέλη των μηχανημάτων. Δεν έχει γίνει ποτέ καμιά προσπάθεια επισκευής ή συντήρησης. Θυμίζουμε ότι  ο ιστορικός υδρόμυλος έχει χαρακτηριστεί ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο από το 1991, σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν. 1469/50, μαζί με τον μηχανικό εξοπλισμό του και έχει ζώνη προστασίας 50 μέτρων περιμετρικά του κτιρίου.


 

Η Φάμπρικα της Άνδρου (διακρίνεται δίπλα στο μνημείο την οικοδομή)

«Παρά το καθεστώς προστασίας του μνημείου και του εντυπωσιακού περιβάλλοντος χώρου του, το 2011 άρχισε να χτίζεται, χωρίς άδεια από το υπουργείο Πολιτισμού, οικοδομή στη θέση μικρού κτίσματος, πολύ κοντά στον υδρόμυλο, αλλοιώνοντας δραματικά το μοναδικό ιστορικό τοπίο του νησιού», εξηγεί η συντονίστρια της Μonumenta, Ειρήνη Γρατσία, και προσθέτει: «Η Εφορεία Νεωτέρων Μνημείων ζήτησε τη διακοπή των εργασιών. Το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων γνωμοδότησε κατά της έγκρισης των οικοδομικών εργασιών. Ο ιδιοκτήτης όμως υπέβαλε αίτηση θεραπείας και αναμένεται νέα συζήτηση στο ΚΣΝΜ».