Έμφυλη βία: Οι φράσεις που χρησιμοποιούμε και μετατοπίζουν την ευθύνη από τον θύτη στο θύμα

«Γιατί δεν μίλησε τότε;», «γιατί δεν αντέδρασε;», «γιατί συνέχισε να τον βλέπει;», «τι φορούσε;». Ερωτήματα που συχνά ακολουθούν μια καταγγελία σεξουαλικής κακοποίησης και που, χωρίς να το αντιλαμβανόμαστε, μπορεί να μεταφέρουν την ευθύνη από τον θύτη στο θύμα. Μια πρόσφατη καταγγελία, που μας συγκλόνισε, ανοίγει ξανά τη συζήτηση για τη συναίνεση, τον φόβο και την κουλτούρα του victim blaming.

 
 
Πριν από λίγες ημέρες δημοσιεύτηκε στο Indymedia η καταγγελία μιας γυναίκας που βίωνε για χρόνια σεξουαλική, σωματική και ψυχολογική κακοποίηση από έναν άνδρα, τον οποίο περιγράφει ως πρόσωπο γνωστό στον καλλιτεχνικό, δημοσιογραφικό και ακτιβιστικό χώρο, αλλά δεν αναφέρει το όνομά του.

Η γυναίκα περιγράφει ότι τον γνώρισε το 2022, σε μια ιδιαίτερα δύσκολη περίοδο της ζωής της και, αρχικά, θεώρησε πως εκείνος θέλησε να τη βοηθήσει να ορθοποδήσει επαγγελματικά. «Έδειχνε αρκετά πρόθυμος να με βοηθήσει και μου έδινε συμβουλές για το πώς να βελτιώνομαι».

Στη συνέχεια η συμπεριφορά του άλλαξε. Περιγράφει μια συνάντηση στο σπίτι του, κατά τη διάρκεια της οποίας, εκείνος προχώρησε σε σεξουαλική πράξη χωρίς τη συναίνεσή της. Σύμφωνα με την ίδια, ακολούθησε μια «σχέση» που περιγράφεται ως ένας φαύλος κύκλος κακοποίησης και χειρισμού. «Μου πήρε τρία χρόνια και πολύ επίπονη ψυχοθεραπεία για να καταλάβω πως αυτό όπως και όσα ακολούθησαν ήταν βιασμοί», αναφέρει στην καταγγελία της, ενώ καταλήγει σημειώνοντας πως κατάφερε τώρα να μιλήσει επειδή «για κάθε γυναίκα πρέπει να έρχεται μια στιγμή που ο φόβος θ’ αλλάξει μεριά. Που η αυπνία, οι κρίσεις πανικού, οι σκέψεις για αυτοκτονία κλπ, θ’ αλλάξουν μεριά, που τέτοια καθάρματα θα φοβούνται να βγουν στο δρόμο».

 
Κάτω από την καταγγελία, αλλά και κάτω από σχετικά δημοσιεύματα που ακολούθησαν, εμφανίστηκαν σχόλια ανθρώπων που αναρωτιούνται γιατί η γυναίκα επέλεξε να μιλήσει τώρα, γιατί δεν αντέδρασε τότε ή γιατί συνέχισε να έχει επαφή με τον συγκεκριμένο άνθρωπο. Υπήρξαν, φυσικά, και πολλές φωνές στήριξης προς την καταγγέλλουσα.

Η συζήτηση γύρω από μια καταγγελία σεξουαλικής κακοποίησης συχνά στρέφεται στο τι έκανε ή δεν έκανε το θύμα. Πότε μίλησε, γιατί έμεινε, γιατί δεν αντέδρασε, γιατί δεν έφυγε. Όμως αυτά τα ερωτήματα δεν αλλάζουν το ότι η συναίνεση πρέπει να είναι πάντοτε ξεκάθαρη. Η σιωπή, ο φόβος ή η αδυναμία αντίδρασης δεν αποτελούν συναίνεση. Και, φυσικά, η χρονική στιγμή που ένα άτομο επιλέγει να μιλήσει δεν μεταφέρει την ευθύνη σε εκείνο.

Διαβάστε περισσότερα στο marieclaire.gr