Οι εγγυητικές επιστολές των 2.000.000 ευρώ και το παράβολο των 600.000 ευρώ, που προβλέπεται να καταβάλλει κάθε ιδιωτικό αλλοδαπό Πανεπιστήμιο προκειμένου να εγκατασταθεί και λειτουργήσει παράρτημα στην Ελλάδα, συνάδει με τις επιταγές του ενωσιακού δικαίου και δεν αντιβαίνει τις επιταγές της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ), τον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την οδηγία 2006/123/ΕΚ για τις υπηρεσίες στην εσωτερική αγορά της Ε.Ε.
Αυτό αποφάσισε η
Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας και απέρριψε τις αιτήσεις εννέα ιδιωτικών Πανεπιστημίων και της Ένωσης Ιδιωτικών Πανεπιστημίων.
Ειδικότερα, σύμφωνα με την υπ΄ αριθμ. 7363/27.9.2024 κοινή υπουργική απόφαση μαζί με την αίτηση για τη χορήγηση της άδειας εγκατάστασης και λειτουργίας παραρτημάτων ιδιωτικών Πανεπιστημίων στην Ελλάδα, κατατίθεται εγγυητική επιστολή και παράβολο.
Η εγγυητική επιστολή ανέρχεται
στα 2.000.000 ευρώ για κάθε αίτηση,
προσαυξανόμενη κατά 500.000 ευρώ για κάθε επιπλέον Σχολή πέραν των τριών. Παράλληλα, το ύψος της εγγυητικής επιστολής μειώνεται κατά 50%, εφόσον η αίτηση προς χορήγηση άδειας εγκατάστασης και λειτουργίας αφορά παράρτημα, το οποίο θα εγκατασταθεί εκτός Αττικής και της περιφερειακής ενότητας Θεσσαλονίκης και Κεντρικής Μακεδονίας, με εξαίρεση την περιφερειακή ενότητα Νήσων Αττικής.
Επίσης, το
παράβολο, ανά αίτηση, ανέρχεται στις
600.000 ευρώ και για κάθε επιπλέον Σχολή, πλέον των τριών, το παράβολο προσαυξάνεται κατά 200.000 ευρώ.
Το ύψος του παραβόλου μειώνεται κατά 50%, εφόσον η αίτηση προς χορήγηση άδειας εγκατάστασης και λειτουργίας αφορά παράρτημα, το οποίο θα εγκατασταθεί εκτός της Αττικής και της περιφερειακής ενότητας Θεσσαλονίκης και Κεντρικής Μακεδονίας, με εξαίρεση την περιφερειακή ενότητα Νήσων Αττικής.
Τώρα, με την απόφαση 284/2026 της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας με πρόεδρο τον Μιχάλη Πικραμένο και εισηγήτρια την σύμβουλο Επικρατείας Κωνσταντίνα Κονιδιτσιώτου), απορρίφθηκαν οι αιτήσεις των ιδιωτικών Πανεπιστημίων και της Ένωσής τους.
Οι σύμβουλοι Επικρατείας επισημαίνουν, κατ΄ αρχάς, ότι τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκή Ένωσης είναι «ελεύθερα να καθορίζουν τους σκοπούς της πολιτικής τους στον οικείο τομέα παροχής υπηρεσιών και, ενδεχομένως, να προσδιορίζουν το επίπεδο της επιδιωκόμενης προστασίας, στο πλαίσιο δε αυτό εκτιμάται εάν οι τεθέντες περιορισμοί συνάδουν με τις επιταγές του ενωσιακού δικαίου, όταν το κράτος μέλος επιδιώκει την εξασφάλιση ενός ιδιαιτέρως υψηλού επιπέδου προστασίας».
Σύμφωνα με την απόφαση της Ολομέλειας, ο έλληνας νομοθέτης επέλεξε να οργανώσει το θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας των ιδιωτικών Πανεπιστημίων «κατά τρόπο, ώστε να διασφαλίζεται υπό την εγγύηση της ελληνικής πολιτείας ένα υψηλών προδιαγραφών επίπεδο ιδιωτικής ανώτατης εκπαίδευσης, σύμφωνα και με τη συνταγματική επιταγή για παροχή υψηλού επιπέδου ανώτατης εκπαίδευσης με σεβασμό στην ακαδημαϊκή ελευθερία».
Από το όλο νομοθετικό πλαίσιο για τα ιδιωτικά Πανεπιστήμια, σύμφωνα με το ΣτΕ, «προκύπτει και η ιδιαίτερη φυσιογνωμία του νεότευκτου θεσμού, ο οποίος χαρακτηρίζεται από τον μη κερδοσκοπικό χαρακτήρα των παρόχων υπηρεσιών τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, τη δραστηριοποίηση ικανού μεγέθους εκπαιδευτικών φορέων, τον κοινωνικό προσανατολισμό του, τις αυστηρές προϋποθέσεις αδειοδότησης και, εν συνεχεία, τον διαρκή και απαιτητικό έλεγχο της λειτουργίας του, υπό την εγγύηση ανεξάρτητης αρχής, κατά τρόπο ανάλογο με εκείνον των δημοσίων Πανεπιστημίων, θέτοντας υψηλές απαιτήσεις ακαδημαϊκής και οικονομικής βιωσιμότητας, με στόχο τη λειτουργία του κατά τρόπο εφάμιλλο της δημόσιας ανώτατης εκπαίδευσης».
Και καταλήγει η Ολομέλεια:
«Οι επί μέρους όροι και προϋποθέσεις, που έχουν τεθεί από το νομοθέτη για την ίδρυση και λειτουργία των παραρτημάτων, υπηρετούν πράγματι σκοπούς γενικού συμφέροντος, και, ιδίως, την επιλογή του νομοθέτη για την παροχή ιδιωτικής ανώτατης εκπαίδευσης υψηλών προδιαγραφών, και συνάδουν με την αρχή της αναλογικότητας, με αποτέλεσμα να συνιστούν θεμιτούς περιορισμούς της ελευθερίας εγκατάστασης σχολών τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στη χώρα κατά το άρθρο 49 ΣΛΕΕ, την οδηγία 2006/123/ΕΚ και το Χάρτη».
