Κριστόφ Ονο-ντι-Μπιό: «Ο Αλκιβιάδης ήταν ένας hipster»
Μέσα από μύθους και ιστορικές αναφορές της ελληνορωμαϊκής εποχής ο πολυβραβευμένος Γάλλος συγγραφέας επιχειρεί να ερμηνεύσει το σήμερα και δίνει τροφή για σκέψη
Απαγορεύεται από το δίκαιο της Πνευμ. Ιδιοκτησίας η καθ΄οιονδήποτε τρόπο παράνομη χρήση/ιδιοποίηση του παρόντος, με βαρύτατες αστικές και ποινικές κυρώσεις για τον παραβάτη
Στους νέους τίτλους βιβλίων της Amazon το εξώφυλλο με το εντυπωσιακό artwork του φωτογράφου Léo Caillard (από project του στο Λούβρο) δεν περνάει απαρατήρητο. Ενα άγαλμα της κλασικής αρχαιότητας ντυμένο με γυαλιά ηλίου, τζιν παντελόνι και hipster T-shirt. Πάνω από τον τίτλο «La Minute Antique» με τα τεράστια κίτρινα γράμματα, το όνομα του συγγραφέα εξηγεί κάθε σπιθαμή ανατρεπτικής διάθεσης: Κριστόφ Ονό-ντι-Μπιό.
Γεννήθηκε στη Χάβρη το 1975 και ζει στο Παρίσι. Είναι συνεργάτης του περιοδικού «Lettres» και βοηθός αρχισυντάκτη του εβδομαδιαίου «Le Point», στο οποίο είναι υπεύθυνος για τις πολιτιστικές σελίδες. Εχει δημοσιεύσει επτά μυθιστορήματα, έχει άλλες τόσες διακρίσεις και βραβεία, το βιβλίο του «Plonger» έγινε ταινία που γυρίστηκε στο Αμάλφι, ενώ στο καθημερινό του πρόγραμμα εντάσσονται εκπομπές και συνεντεύξεις σε τηλεοπτικούς και ραδιοφωνικούς σταθμούς.
Το «Αν πιστέψεις στο θαύµα» (εκδ. Πατάκη) βασίζεται στο γεγονός ότι οι αρχαίοι Ελληνες αισθάνονταν τη θεϊκή παρουσία παντού, κάτι που ο Κριστόφ Ονό-ντι-Μπιό βρίσκει θαυμάσιο
Ο Ονό-ντι-Μπιό εξηγεί για το εξώφυλλο: «Η ιδέα να ντύσεις ένα αρχαίο άγαλμα με σημερινά ρούχα δημιουργεί την εντύπωση ότι αντικρίζεις μια οικεία καθημερινή φιγούρα. Ο Αλκιβιάδης ήταν ένας hipster. Οι αρχαίοι Ελληνες μας οδηγούν προς ένα καλύτερο μέλλον. Ας σταματήσουμε να σκεφτόμαστε την αρχαιότητα ως ένα σκονισμένο μαρμάρινο άγαλμα, αλλά περισσότερο σαν ένα χαρούμενο συμπόσιο όπου οι συνδαιτυμόνες ενδιαφέρονται για τα ίδια πράγματα με εμάς: την αγάπη, τον έρωτα, την αλήθεια, τη δικαιοσύνη, την πολιτική, την οικογένεια, την οικολογία, τις διαφορές ανάμεσα στους άνδρες και τις γυναίκες, την τεχνητή νοημοσύνη, την ευφυΐα. Υπάρχουν ήδη ρομπότ στην “Ιλιάδα” του Ομήρου και μιλάμε ήδη για το κίνημα #metoo στις “Μεταμορφώσεις” του Οβίδιου.
Το να αντλήσουμε από την πηγή των μύθων μπορεί να μας βοηθήσει στο να ζήσουμε καλύτερα. Καταστάσεις που μας φαίνονται τώρα πρωτόγνωρες τις έζησαν γενιές που προηγήθηκαν, τις σκέφτηκαν, τις διηγήθηκαν πολύ πριν από μας. Στο“La Minute Antique” αναφέρομαι σε σύγχρονα φαινόμενα όπως η χορτοφαγία, το κίνημα #metoo, η εμφάνιση της Γκρέτα Τούνμπεργκ συγκεντρώνοντας κάποια διαφωτιστικά κείμενα της ελληνικής ή της ρωμαϊκής Iστορίας και μυθολογίας. Ας θυμίσουμε ότι ο μάντης Τειρεσίας, όταν ρωτήθηκε από τους θεούς ποιο φύλο απολάμβανε τη μεγαλύτερη ερωτική ευχαρίστηση, έθεσε πρώτος το ζήτημα των gender fluids, όσων επιλεγούν να μην προσδιορίζονται ούτε ως άνδρες ούτε ως γυναίκες. Στην αρχαιότητα η μικρή πριγκίπισσα δεν περίμενε το σκάνδαλο Γουάινστιν για να κατηγορήσει τον ισχυρό άνδρα που την είχε βιάσει και της είχε κόψει τη γλώσσα για να μη μιλήσει, ύφαινε μια ταπισερί με την οποία αποκάλυπτε στον κόσμο τον βιασμό της. Αυτό, λοιπόν, ήταν το κίνημα #metoo πριν από την ώρα του, το να υφαίνεις αντί να πληκτρολογείς. Επίσης, οι αρχαίοι Ελληνες αισθάνονται τη θεϊκή παρουσία παντού. Οταν ο Οδυσσέας φτάνει στη Ναυσικά, τη ρωτάει: Είσαι θεά ή θνητή; Το να βλέπεις μια θεότητα στον άλλον είναι θαυμάσιο. Σε αυτό βασίζεται και το μυθιστόρημά μου “Αν πιστέψεις στο θαύμα” (εκδόσεις Πατάκη). Ακόμα κι αν ο ελληνορωμαϊκός κόσμος απείχε από την τελειότητα, ποτέ στην Ελλάδα δεν σκότωσε κανείς στο όνομα της θρησκείας».
Κλείσιμο
Η πολυδιάστατη δράση του συγγραφέα επεκτείνεται και εκτός των βιβλίων του. Η περφόρμανς «Nuit espagnole», που έλαβε χώρα στο Μουσείο Πικάσο τον περασμένο Οκτώβριο με τον εικαστικό Αντέλ Αμπντεσεμέντ, συζητήθηκε. «Τη συγκεκριμένη νύχτα που πέρασα ανάμεσα στα έργα του Πικάσο είχα την αίσθηση ότι ανέπνεαν, ότι έλαμπαν μέσα στο σκοτάδι και ότι αποκάλυπταν τα μυστικά τους. Η βαρβαρότητα του πολέμου που περιγράφει ο Πικάσο με την “Γκερνίκα” θα μπορούσε να επαναληφθεί... Το μίσος για την ελευθερία του ατόμου, η επικράτηση της διαφθοράς, του λαϊκισμού, του φόβου απειλούν την Ευρώπη και σήμερα. Ολα είναι εύφλεκτα, οι πολιτικοί ηγέτες παίζουν με τη φωτιά. Πρέπει να επαγρυπνούμε. Και ένα έργο τέχνης όπως η “Γκερνίκα” μας βοηθά να το κάνουμε».
Ο Κριστόφ Ονό-ντι-Μπιό βρίσκεται πάντα προσκεκλημένος στις πρώτες θέσεις των μεγάλων παραστάσεων αλλά και των παριζιάνικων ντεφιλέ. Τι σημαίνει για τον ίδιο η μόδα και πώς χτίζει την προσωπική του αισθητική; «Μου αρέσει η μόδα, η λέξη “στυλ”. “Το στυλ είναι το ένδυμα της σκέψης”, δήλωσε ο Σενέκας. Κρατώ ορισμένα φορέματα και πανωφόρια σαν έργα τέχνης. Τα θεωρώ έργα γλυπτικής. Και τα fashion shows είναι μερικές φορές πίνακες μεγάλης ποίησης. Είναι ένας ύμνος στο σώμα. Είχα επίσης την ευκαιρία να μιλήσω με τον Λάγκερφελντ για τη μόδα στην αρχαιότητα, καθώς είχε δηλώσει γοητευμένος από το μπούστο της Θεάς των Οφεων της Κνωσού. “Θεωρώ την αρχαία Ελλάδα ως τόπο ομορφιάς και πολιτισμού, όπου ανθούσε η απελευθέρωση του σώματος”, μου είπε».
«Η φρενίτιδα του “έχω”, η υπερπληθώρα των υλικών αγαθών, δεν συνάδει με το “είμαι”. Είναι απαραίτητη η ανάκτηση χρόνου για να ζήσουμε, να αναπνεύσουμε. Οι επαγγελματίες πολιτικοί θα μπορούσαν να κάνουν τον κόσμο ένα καλύτερο μέρος αν τους συμβούλευαν φιλόσοφοι, αλλά τα ιστορικά γεγονότα δείχνουν ότι η φιλοσοφία σε συνάρτηση με την πολιτική πάντα καταλήγει στο αίμα. Τουλάχιστον μπορούν να διαβάζουν φιλοσοφικά δοκίμια ή μυθιστορήματα στα διαλείμματα στο Κοινοβούλιο».
Ζει τον πολιτισμό μέσα σε έναν δημιουργικό στρόβιλο, αισθάνεται τον παλμό των βιβλίων που εκδίδονται, των ταινιών που προβάλλονται, των εκθέσεων που εγκαινιάζονται, συναντά συναρπαστικούς ανθρώπους. «Πολλαπλασιάζει τη ζωή η δημιουργία. Ανοίγει άλλους ορίζοντες», σημειώνει. Συνομιλεί με αναγνωρισμένες δημιουργούς όπως η Ανιές Βαρντά, η φωτογράφος του Magnum Σούζαν Μαϊζέλας και η Αννα Μουγκλαλίς. «Με τη Βαρντά συζητούσαμε πάνω στην “Οδύσσεια”. Η Μουγκλαλίς είναι ανάλαφρη, έχει απίστευτο χιούμορ, είναι φιλελεύθερη ενώ ταυτόχρονα έχει εκτόπισμα. Από τις κλασικές Γαλλίδες, η Σιμόν Σινιορέ με έχει συγκινήσει. Εκτός από το γεγονός ότι ήταν μεγάλη ηθοποιός, έγραψε το υπέροχο βιβλίο “Η νοσταλγία δεν είναι αυτή που ήταν”. Αλλά η Κοκό Σανέλ ήταν πραγματική επαναστάτρια. Πέρασε στην Ιστορία όταν είπε: “Κανείς δεν είναι νέος μετά 40, αλλά μπορείτε να είστε ακαταμάχητοι σε οποιαδήποτε ηλικία”».
Είχε την τύχη να διδαχθεί την αρχαία ελληνική γλώσσα από μικρή ηλικία. Στα 12 του επισκέφτηκε την Ελλάδα με τον καθηγητή του. «Δεν ήταν απλώς ένα ταξίδι, αλλά μια αληθινή μύηση στο αρχαίο κάλλος και το φως. Ηπια το πρώτο μου ποτήρι ούζο σε μια ταβέρνα του Πειραιά, μελέτησα τον αρχαιοελληνικό πολιτισμό με τους φίλους μου στα ερείπια της Ολυμπίας, αφουγκράστηκα τις σιωπές των Δελφών, έκανα μπάνιο στην Αίγινα, θαύμασα τις αγιογραφίες μιας μικρής εκκλησίας κοντά στον Μυστρά, ονειρεύτηκα την Αθηνά στην Ακρόπολη. Ποτέ δεν ξέχασα. Το ταξίδι αυτό καθόρισε τη στάση μου απέναντι στη ζωή. Αγαπώ βαθιά αυτή τη χώρα και την Ιστορία της. Πήγα πολλές φορές στο όρος Αθως, όπου εμπνεύστηκα και έγραψα το “Απαγορεύεται σε όλες τις γυναίκες και για όλες τις γυναίκες”. Περνάω τα καλοκαίρια μου στην Ελλάδα. Το τελευταίο μου μυθιστόρημα διαδραματίζεται σε ένα περίεργο ελληνικό νησί που κατακλύζεται από αρχαίους μύθους. Λατρεύω το φως, την ανέμελη ζωή των νησιών, την εύγευστη παραδοσιακή ελληνική κουζίνα, την ελληνική γλώσσα, τις ακρογιαλιές... Νιώθω υπέροχα στη χώρα σας», καταλήγει.