Χαραγμένες σε νόμισμα του 530 π.Χ οι Σφίγγες της Αμφίπολης

Χαραγμένες σε νόμισμα του 530 π.Χ οι Σφίγγες της Αμφίπολης

Σύμφωνα με νομισματολόγο-ερευνητή, αναφορές στην ιστορία της περιοχής, φανερώνουν ότι οι Σφίγγες που εμφανίστηκαν στην Αμφίπολη, είναι τυπωμένες σε νομίσματα διαφόρων περιόδων, μέχρι και τη μακεδονοποίηση της Αμφίπολης το 357 π.Χ.

Σε τετράδραχμα 14,40 και 12,90 γραμμαρίων, σε δυόβολο 1,40 γραμμαρίων καθώς και σε υποδιαίρεση του 1/8 του στατήρα, 1,20 γραμμαριων (σύμφωνα με την αρχαϊκή μέτρηση), φαίνεται πως είναι αποτυπωμένες οι Σφίγγες της Αρχαίας Αμφίπολης, σύμφωνα με τον νομισματολόγο-ερευνητή Αστέριο Τσίντσιφο, ο οποίος αναφέρει ότι "το αρχαίο αυτό νόμισμα πρωτοέκανε την εμφάνιση του στην περιοχή της Αρχαίας Αμφίπολης, στα τέλη του 6ου αιώνα π. Χ.".

Ξεδιπλώνοντας το "κουβάρι" της ιστορίας της περιοχής, ο κ. Τσίντσιφος ανατρέχει, στην εποχή που η πόλη των Εννέα Οδών, μετέπειτα Αμφίπολη, γνώρισε μεγάλη δόξα στα χρόνια της αρχαιότητας, λόγω της θέσεως που κατείχε, καθώς ήταν κομβικό εμπορικό σημείο και συνόρευε με το μεγάλο εμπορικό λιμάνι της Αμφίπολης.

"Οι Εννέα Οδοί υπήρξαν στην κυριολεξία πολυεθνική πόλη. Από τον 7ο π.Χ. αιώνα, υπήρχαν εκεί Χαλκιδαίοι άποικοι. Η πολυπληθέστερη αποικία ήταν οι Μιλήσιοι, που μύησαν τους ντόπιους στη νομισματοκοπία. Το μιλησιακό σύστημα βαρών που ακολουθήθηκε, μας το φανερώνει. Υπήρχαν ακόμα μικρότερες αποικίες των Φωκαέων, Σαμίων και Ερυθραίων από την Ιωνία. Από το 520 π.Χ. και μετά, το βισαλτικό στοιχείο μαζί με το μακεδονικό, που ήδη υπήρχε στη Βισαλτία, έγινε πολύ έντονο στην πόλη. Τέλος, παρουσία εκεί είχαν Άνδριοι και Ακάνθιοι άποικοι. Μετά τις Περσικές εκστρατείες και την οριστική αποχώρηση των Περσών το 479 π.Χ., άρχισε μια αντίστροφη μέτρηση, που οδήγησε τελικά τις Εννέα Οδούς στα χέρια των Αθηναίων και στη μετονομασία της σε Αμφίπολη" επεξηγεί ιστορικά ο κ. Τσίνσιφος, αναλύοντας τη νομισματική πορεία της περιοχής και τη θέση της Σφίγγας.

Εννέα Οδοί και Σφίγγα

Σύμφωνα με τα ιστορικά δεδομένα, "οι Εννέα Οδοί, όπως απεδείχθη νομισματικά, υπήρξε έδρα του βασιλιά των Ηδωνών Γέτα. Οι μύθοι με τον Διόνυσο, τους Ήδωνες και τον βασιλιά Λυκούργο, που αιωρούνταν πάνω από το Παγγαίο, εκπορεύτηκαν από τις Εννέα Οδούς, που κατ' εξοχήν ήταν το κέντρο της Διονυσιακής λατρείας. Εδώ θεοποιείται η Σφίγγα, που όπως αναφέρεται από ιστορικά στοιχεία προηγήθηκε και αυτής του δωδεκαθέου. Γεγονός είναι ότι από τον 6ο π.Χ. αιώνα και μετά, έμεινε να λατρεύεται σε ελάχιστα φανερά σημεία. Ο μύθος γι' αυτήν μπορεί να γεννήθηκε στη Θήβα του Οιδίποδα, όμως νομισματικά τουλάχιστον δεν υπήρξε και έτσι, φαινομενικά, δεν υπάρχει σύνδεση της Σφίγγας με τη Θήβα του 5ου π.Χ. αιώνα και μετά. Τα φανερά σημεία λατρείας της, που είναι γνωστά έως σήμερα, είναι η Χίος, όπως αποδεικνύει όλη η νομισματική της παραγωγή, η Νάξος, όπως απέδειξε με το άγαλμα της Σφίγγας, που οι κάτοικοί της απέστειλαν στους Δελφούς και η πόλη Γέργη της Τρωάδας, της Μικράς Ασίας, όπου επίσης όλη η νομισματική της παραγωγή βασίστηκε στη Σφίγγα. Η λατρεία της Σφίγγας ήταν στενά συνδεδεμένη με τη Διονυσιακή λατρεία και το κρασί που παραγόταν. Έτσι, στη Θήβα, ανακαλύπτουμε τον Διόνυσο, τον αμφορέα για το κρασί και το σταφύλι σαν σύμβολο. Στη Νάξο πάλι, τον Διόνυσο, σκεύη για κρασί και σταφύλια και ούτω καθεξής.

Στα φανερά σημεία λατρείας της Σφίγγας πλέον, συγκαταλέγεται η Αμφίπολη, από την εποχή ακόμα που το όνομά της ήταν Εννέα Οδοί. Οι δυο Σφίγγες στο μνημείο του λόφου Καστά δεν εκπλήσσουν με την εμφάνισή τους εκεί, γιατί το πανάρχαιο νομισματικό θέμα της πόλης ήταν η Σφίγγα. Η ελληνική σφίγγα, υπήρξε νομισματικό θέμα των Εννέα Οδών. Η Σφίγγα λοιπόν φαίνεται να είχε ιδιαίτερη σημασία για τους κατοίκους της Αμφίπολης, αφού και όταν ακόμα άλλαξαν θεματολογία στα νομίσματά τους, η σφίγγα παρέμεινε πάνω σ' αυτά, πλέον σαν σύμβολο. Το 530 π.Χ., περίπου μέσα σ' έναν οργασμό νομισματοκοπίας στο Παγγαίο, οι κάτοικοι των Εννέα Οδών επιλέγουν την σφίγγα και την αγελάδα μόνη της ή με το μοσχαράκι της, σαν θέματα για τα νομίσματά τους. Οι αποτυπώσεις στα νομίσματά τους ομολογούσαν τη θεότητα που λάτρευαν, ως οπαδούς του Διόνυσου, αλλά και την ασχολία τους που ήταν κυρίως η κτηνοτροφία.

Όπως φαίνεται πολύ αργότερα, οι Αμφιπολίτες, δεν ξεχνούν τις ρίζες τους και εξακολουθούν να χρησιμοποιούν τη σφίγγα σαν σύμβολο, όμως η κύρια απόδειξη για την ταυτοποίηση των Εννέα Οδών με τη σφίγγα, έρχεται από την αποκωδικοποίηση των οπισθοτύπων. Στην πρώτη πλευρά των ασημένιων νομισμάτων, που έχουν βρεθεί και χρονολογούνται από 520 π.Χ. μέχρι και το 470 π.Χ. φαίνεται η Σφίγγα, ενώ το οπισθότυπό της, η πίσω πλευρά του νομίσματος, φανερώνει τον τόπο κοπής του νομίσματος- στην προκειμένη περίπτωση τις Εννέα Οδούς.

Με θέμα τη Σφίγγα καλύφθηκαν πέντε νομισματικές υποδιαιρέσεις, ενώ άλλες πέντε καλύφθηκαν με την αγελάδα. Πρέπει να σημειωθεί ότι τα νομίσματα με τη Σφίγγα δεν ήταν άγνωστα, αλλά λόγω αδυναμίας ταυτοποίησης, χαρακτηρίζονται έως σήμερα ανεξακρίβωτα Θρακο-μακεδονικά. Από το 520 π.Χ., που έχουμε τη νομισματική απόδειξη των Εννέα Οδών, έως και το 357 π.Χ., που κόβονταν τα Αμφιπολίτικα νομίσματα, η Σφίγγα είχε παρουσία στην Αμφίπολη.

Μετέπειτα χρόνια

Το μοναδικό διάστημα που απουσίασε νομισματικά, ήταν η περίοδος κατάληψής της από τους Αθηναίους (438 - 422 π.Χ.). Το 438 π.Χ., που ο Άγνων ο οικιστής ίδρυσε την Αμφίπολη στη θέση των Εννέα Οδών, ο χρυσούς αιών στην Αθήνα, ήταν στο αποκορύφωμά του. Έως τότε, το μισό Παγγαίο, από τα μεταλλεία που αφαίρεσαν το 464 π.Χ. από τους Θασίτες, δούλευε για τους Αθηναίους. Μετά την ίδρυση της Αμφίπολης, όλο το Παγγαίο ήταν δικό τους. Το χρήμα έρεε άφθονο και ένας από τους διαχειριστές αυτού στο Παγγαίο, ήταν ο Άγνωνας. Ο Άγνωνας είναι μια πολύ λίγο γνωστή ιστορική προσωπικότητα, που με την ενέργειά του να ιδρύσει πόλη με το όνομά του 'Αγνώνεια', πολύ κοντά στην Αμφίπολη, έδειξε τουλάχιστον μια τάση επίδειξης, που εκδηλώθηκε μέσα από οικοδομική δραστηριότητα. Ο Θουκυδίδης κάνει αναφορά για 'Αγνώνεια οικοδομήματα', που μετά την απελευθέρωσή τους το 422π.Χ., οι Αμφιπολίτες καταστρέφουν με μανία. Μετά το τέλος του Πελοποννησιακού πολέμου, το 404 π.Χ., η Αμφίπολη θα γνωρίσει μεγάλη οικονομική ακμή. Στα τετράδραχμα, που θα εκδώσουν οι Αμφιπολίτες, χρησιμοποίησαν σύμβολα, τα οποία γι' αυτούς είχαν σημασία. Μέσα σε αυτά υπήρχε η Σφίγγα, που παρέπεμπε στις Εννέα Οδούς, υπήρχε και ο τρίποδας που παρέπεμπε στο μαντείο του Διονύσου, το σταφύλι, το στάχυ, η μέλισσα κ.ά.".

Όπως υποστηρίζει ο νομισματολόγος Αστέριος Τσίντσιφος, "οριστικά οι εμφανίσεις της Σφίγγας στα νομίσματα θα σταματήσουν με τη μακεδονοποίηση της Αμφίπολης το 357 π.Χ.. Αυτό προκύπτει από τις δεκάδες αμφιπολίτικες κοπές νομισμάτων του Μεγάλου Αλέξανδρου αργότερα, στις οποίες ούτε μία έχει σαν σύμβολο τη Σφίγγα. Αντίθετα, τα περισσότερα από τα άλλα σύμβολα των Αμφιπολιτών (δάδα, τρίποδας, μέλισσα, δελφίνι κ.ά.), μεταφέρθηκαν στα τετράδραχμα του Αλέξανδρου".

Σύμφωνα πάντως με τον ίδιο, μερικά από τα αρχαία ασημένια νομίσματα, που απεικόνιζαν τη Σφίγγα και έφεραν την ταυτοποίηση των Εννέα Οδών πουλήθηκαν σε μεγάλους οίκους δημοπρασιών της Ευρώπης, με πώληση του ανεξακρίβωτου τετράδραχμου ασημένιου νομίσματος, βάρους 14,40 γραμμαρίων, να πωλείται στη Γερμανία στον οίκο δημοπρασιών Lanz του Μονάχου, στις 28 Νοεμβρίου του 2005, έναντι 3600 ευρώ και του ανεξακρίβωτου τετράδραχμου ασημένιου νομίσματος, βάρους 12,90 γραμμαρίων, να πωλείται στις 22 Σεπτεμβρίου του 2011, στο Μόναχο, στον οίκο δημοπρασιών Hirsch, έναντι 4000 ευρώ.

Την ίδια ώρα, όπως λέει ο νομισματολόγος, εξακριβωμένα ασημένια αμφιπολίτικα τετράδραχμα νομίσματα που χρονολογούνται από το 390 π.Χ μέχρι το 360 π.Χ., όπου συναντάμε τις τελευταίες εμφανίσεις της Σφίγγας σαν σύμβολο, σε μικρογραφία δίπλα στο Απόλλωνα, πουλήθηκαν: το ένα 14,40 γραμμαρίων, στον οίκο δημοπρασιών Leu της Ζυρίχης, στις 16 Μαΐου του 2001 έναντι 390.000 ελβετικών φράγκων, ενώ το δεύτερο εξακριβωμένο τετράδραχμο 14,43 γραμμαρίων δημοπρατήθηκε στις 4 Ιανουαρίου του 2011, στη Νέα Υόρκη, στον οίκο δημοπρασιών CNG, στην τιμή των 700.000 δολαρίων.

Πηγή ΑΠΕ_ΜΠΕ

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν, στο Protothema.gr

Ρoή Ειδήσεων

Ειδήσεις Δημοφιλή Σχολιασμένα

ΣΧΟΛΙΑ (48)

Τσίντσιφος Αστεριος

.....Σημειώνω συμπληρωματικά ότι ουδείς γνωρίζει που ήταν η έδρα του Γέτα, βασιλιά των Ηδώνων, για τον απλούστατο λόγο ότι είναι γνωστός από τις επιγραφές στα νομίσματα. Είναι δικά σου τα παραπάνω λόγια γεωπολίτη. Θα σου απαντήσω γιατί μόνο την ταυτότητά σου δεν έδειξες. Πέρα από το άρθρο για το Γέτα που με υποχρεώνεις να δημοσιεύσω, θα σου πω δυο λόγια. Είσαι ο μόνος που κατάλαβες ότι το Χιώτικο νόμισμα με τη σφίγγα, δεν το έβαλα εγώ στο άρθρο. Στο υποσυνείδητό σου ξέρεις ότι ο Αστέριος κάτι κουβαλάει. Νομίζεις ότι επειδή εσύ δεν γνωρίζεις από που κρατά η σκούφια του Γέτα, δεν το ξέρει κανένας; Για το μόνο που λυπάμαι, είναι ότι διαβάζοντας το άρθρο θα πάρεις γνώση. Για το ότι εσύ και οι υπόλοιποι διακεκριμένοι βγήκατε αδίδακτοι από τα πανεπιστήμια, δεν φταίτε εσείς. Φταίτε γιατί την ανεπάρκειά σας, την συμπληρώσατε με αλαζονεία. Είμαι βέβαιος ότι τον άλλο μήνα που η γνώση θα κυκλοφορήσει ευρέως, εσύ δεν θα αγοράσεις το Α' τόμο. Θα το φωτοτυπήσεις από συνάδελφο.

Bill Papadopoulos

Σας έχει φάει όλους η γνωστή... Πολύ ωραίο το άρθρο αν και μερικοί σκάνε απο την ζήλια τους...και αρχίζουν την γνωστή νεοτουρκοελληνική κακομοιριά... Αλλά όλα καλά!! Η Ελλάδα θα ξαναπάρει τα πάνω της και η κακομοιριά θα σβήσει μεσα στις επόμενες γενιές.

Ο Έλληνας

Ρε παιδιά, μα την παναγιά, σαν γυφτοσκοπιανά τα παίρνω!! Πού είσαι antihellinass να μας διαφωτίσεις με τις ...βαθιές σου γνώσεις σε τέτοιου είδους θέματα? Οι ξεφτιλισμένοι σκοπιανοί δεν ντρέπονται καθόλου και παίρνουν στο άπλυτο στόμα τους τη λέξη Μακεδονία και Μακεδών. Περιμένετε, ο τροχός τής ιστορίας γυρίζει και θα σας πάρει θα σας σηκώσει και θα σας στείλει στον αγύριστο...

Mazuh

Mην χαλάς την ζαχαρένια σου συνανθρωπε με αυτούς θα ασχοληθεί το reinmetal των 120 που φοράει καί πηδαει το leopard 2Α6

Μάριος

Κάθε στοιχείο που φέρνει στην δημοσιότητα η αρχαιολογική σκαπάνη, αποτελεί τον καλύτερο πρεσβευτή της πατρίδας μας στην Οικουμένη και είναι βέβαιο ότι προσελκύει και περισσότερους τουρίστες. Η κυβέρνηση Σαμαρά το προσδιορίζει σε κάθε ευκαιρία και είναι βέβαιο ότι μετά τα αποτελέμστα των ανασκαφών στην Αμφίπολη, τα ταφικά ευρήματα, θα συμπληρώσουν το παζλ και θα μας κάνουν ακόμη πιο υπερήφανους για τη χώρα μας.

νηρέας

Ο Δημοσθένης δημοκρατικών αρχών ,έβλεπε με απογοήτευση την αδιαφορία των συμπολιτών του......για την αυξανόμενη και απολυταρχική δύναμη του Μακεδονικού Κράτους.....Στον Φίλιππο έχουμε παραχωρήσει, τώρα ,με συνθήκη την Αμφίπολη,και αφήνουμε τους Καρδιανούς να αποσχισθούν από τους άλλους κατοίκους της Χερσονήσου και το σατράπη της Καριάς να κατλάβει τα νησία Χίο ..............Γιατί γίνονται αυτά ? Είναι φανερό διότιπιστεύομε ότι η ειρήνη και η ησυχία αξίζουν περισσότερα........Δημοσθένης Αθηναίος 384- 332πχ.

andreas

Πωλούνται γνήσια αντιγραφα αγαλμάτων για στολισμους; πλατειας και οδων.(βλεπε Σκόπια)

Γεωπολίτης

Δυστυχώς τα ελληνικά ΜΜΕ δημοσιεύουν ότι βρουν μπροστά τους. Ας αρχίσουμε από την αρχή: ο κ Αστέριος Τσίντσιφος ΔΕΝ είναι νομισματολόγος. Τις θεωρίες που κατά καιρούς γεννά, ουδείς νομισματολόγος τις παίρνει στα σοβαρά. Που μας φέρνει στο προκείμενο: η Αμφίπολη ΔΕΝ έκοψε νομίσματα με κεντρικό σύμβολο τη σφίγγα. ΠΟΤΕ. Η σφίγγα χρησιμοποιήθηκε σε υστερότερες κοπές ως συμπληρωματικό σύμβολο, όπως και δεκάδες άλλα. Η δε αυθαίρετη απόδοση των αβέβαιων νομισμάτων με τη σφίγγα είναι αποδεκτή από τον κο Αστέριο Τσίντσιφο και κανέναν άλλο, ο οποίος βέβαια δεν έχει δημοσιεύσει τη θεωρία του - εξάλλου δεν έχει δημοσιεύσει το παραμικρό νομισματικό άρθρο σε κάποιο σχετικό περιοδικό... Σημειώνω συμπληρωματικά ότι ουδείς γνωρίζει που ήταν η έδρα του Γέτα, βασιλιά των Ηδώνων, για τον απλούστατο λόγο ότι είναι γνωστός από τις επιγραφές στα νομίσματα. Συνεπώς η δήλωση ότι οι Εννέα Οδοί υπήρξαν έδρα του βασιλιά αυτού δεν είναι παρά μια ακόμα φαντασίωση του εν λόγω αυτοαποκαλούμενου νομισματολόγου. Θα μπορούσα να συνεχίσω να βρίσκω προβλήματα με όσα μας πληροφορεί ο "ειδικός" στο παραπάνω άρθρο, αλλά δεν έχει νόημα. Θα κλείσω απλά προτείνοντας στο Πρώτο Θέμα και στα υπόλοιπα ΜΜΕ, την επόμενη φορά που θα παρουσιαστεί μπροστά τους κάποιος ειδήμων, να ψάξουν λίγο τις περγαμηνές του. Σοβαροί νομισματολόγοι υπάρχουν σήμερα στην Ελλάδα αρκετοί: Στο νομισματικό μουσείο υπάρχει ολόκληρη ομάδα, ενώ εξαιρετικοί επιστήμονες (συμπτωματικά και οι τρεις ειδικευμένοι στα νομίσματα της Βορείου Ελλάδος) υπάρχουν στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, ενώ υπάρχουν και αρκετοί άλλοι πανάξιοι αρχαιολόγοι/νομισματολόγοι σε κατά τόπους μουσεία και εφορείες...

φωνη βωοντος...

Πες τα χρυσοστομε...ποιος θα σε ακουσει δεν ξερω...ειχα την εντυπωση οτι οι δημοσιογραφοι διασταυρωνουν πηγες και θεωριες για την εγκυροτητητα τους αλλα που να προλαβουν...κι αν λενε και καμια ανακριβεια για ενα ζητημα επιστημονικο,σιγα μωρε,ποιος θα το προσεξει;ποιος ξερει;

peris

Ο ΣΑΜΑΡΑΣ ΔΙΑΒΑΣΑ ΕΙΝΑΙ ΑΡΩΣΤΟΣ...........?!?!?!Η ΚΑΤΑΡΑ ΤΗΣ ΣΦΙΓΓΑΣ..!!!!!!!????

Πολύ ενδιαφέρον

το άρθρο και μπράβο σας που το δημοσιεύετε. Ομως το νόμισμα της φωτογραφίας γράφει ευκρινέστατα ΧΙΟΣ και ασφαλώς από εκεί προέρχεται και όχι από την Αμφίπολη!

X

Ορισμένοι είστε για τις πανηγύρεις!Αφού δεν άνοιξαν ακόμη τον τάφο, τι νομίσματα γυρεύετε να δείτε μωρέ; Πλακωθήκατε και γράφετε Χίος και Χίος!

Καράντη Μαρία

Μονάχα ο κατακτητής της Αιγύπτου, ο απόλυτος άρχων της Βόρειας Αφρικής, ο τελευταίος Φαραώ, μπορούσε να είχε σγίγγες στο ταφικό του Μνημείο.Και όλοι ξέρουμε ποιος ήταν αυτός...

! Εγώ !

! Εγώ !

Φόρτωση περισσότερων σχολίων
ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΣΧΟΛΙΟΥ
Απομένουν χαρακτήρες
* Υποχρεωτικά πεδία

Δείτε Επίσης