Οι Tiger Lillies στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου

Οι Tiger Lillies, το διεθνούς φήμης avant-garde βρετανικό συγκρότημα, θα παίξουν για πρώτη φορά στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου, στις 10 και 11 Ιουλίου, συμμετέχοντας ως σκοτεινοί τραβαδούροι με μορφές που αντλούνται από το διονυσιακό σύμπαν, στις «Βάκχες» του Ευριπίδη για τις οποίες έχουν συνθέσει, μάλιστα, και τη μουσική.

Η παράσταση, η τελευταία που ανακοινώνεται για τα φετινά Επιδαύρια, - το υπόλοιπο πρόγραμμα παρουσιάστηκε στις αρχές Φεβρουαρίου - για μια σημαντική συμπαραγωγή του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου με το Εθνικό Θέατρο Βουλγαρίας «Ιβάν Βάζοφ», σε συνεργασία με το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος (ΚΘΒΕ), με τη σκηνοθετική υπογραφή του διακεκριμένου Γιάβορ Γκάρντεφ και τη συμμετοχή ενός μεικτού θιάσου Ελλήνων και Βούλγαρων ηθοποιών μεταξύ των οποίων το ‘enfant terrible’ του βουλγαρικού θεάτρου Λεονίντ Γιόβτσεφ αλλά και οι δικοί μας Λουκία Μιχαλοπούλου, Μιχαήλ Ταμπακάκης, Αλέξανδρος Μυλωνάς κ.α.

Στις Βάκχες του Γκάρντεφ τίθεται ένα καίριο ερώτημα σχετικά με την ανοχή της κοινωνίας στην αποσταθεροποίηση. Πώς μεταβολίζεται στον συλλογικό οργανισμό το συμβάν –διανοητικά, ψυχικά, πολιτικά– πριν μετατραπεί σε τραύμα; Το έργο λειτουργεί ως αναμέτρηση με τα όρια της ευταξίας, δοκιμάζοντας την αντοχή κανόνων και θεσμών. Στον Ευριπίδη, η διονυσιακή μανία δεν είναι μια αθώα γιορτή αλλά δοκιμασία της ίδιας της ιδέας του πολιτισμού, που ωθεί στα άκρα τη διατήρηση του ελέγχου, των ηθών/εθών, των νόμων και της αυτοεικόνας μας.

Όπως αναφέρει και ο ίδιος ο σκηνοθέτης: «Οι Βάκχες είναι εκείνη η τραγωδία που φτάνει πιο μακριά από κάθε άλλη στο ενδιαφέρον για τις ανορθολογικές παρορμήσεις και την παραφροσύνη. Τόσο μακριά, που αποδεικνύεται επικίνδυνη και ριψοκίνδυνη και για τους θεατές, οι οποίοι καλούνται να έρθουν αντιμέτωποι με τους βαθύτερους και ισχυρότερους φόβους τους.»

Ο αταβιστικός φόβος της κατάρρευσης του πολιτισμού δεν κατοικεί μόνο στα πρόσωπα, φωλιάζει στο συλλογικό ασυνείδητο, εκεί όπου η κοινότητα πλάθει μύθους για να προστατευτεί. Από αυτό το πεδίο γεφυρώνεται μια αναλογία με την εμπειρία των βαλκανικών εθνικισμών, όπου η μισαλλοδοξία –ως πολιτική μορφή του φόβου του ‘άλλου’– τον καθιστά απειλή που πρέπει να απωθηθεί, να περιοριστεί ή να αφομοιωθεί.

Η τραγωδία χτίζεται πάνω στην αυταπάτη και στην ύβρη της βεβαιότητας πως ό,τι δεν χωρά στη γλώσσα και στον νόμο μπορεί απλώς να εξοριστεί. Μόνο που όταν ο άνθρωπος αρνείται τη σκοτεινή του συγγένεια με το άλογο, δεν το εξαφανίζει αλλά το σπρώχνει στα βάθη, απ’ όπου σχεδόν πάντα επιστρέφει αγριότερο.