Παντελής Καψής

Τελευταία βλέπετε συνειδητοποίησα ότι κατοικώ σε άλλο πλανήτη, κάτι το οποίο με κάνει εξωγήινο εξ ορισμού. Κι όλα ξεκίνησαν όταν προσπάθησα να παρακολουθήσω τη σκέψη του Αλέξη Τσίπρα και του Νίκου Ανδρουλάκη. Των δύο ηγετικών στελεχών της αντιπολίτευσης οι οποίοι θα μπορούσαν αύριο να αντικαταστήσουν τον Κυριάκο Μητσοτάκη στην πρωθυπουργία.

Ξεκίνησα από τον Τσίπρα. Ομολογώ στην περίπτωση του τα πράγματα ήταν εύκολα. Έκανε δύο παρεμβάσεις το τελευταίο διάστημα με την ομιλία του στη Λαμία και τη συνέντευξη του στον Νίκο Χατζηνικολάου. Η συνέντευξη μάλιστα, η πρώτη μετά από πολύ καιρό, ήταν δική του επιλογή, είναι σαφές ότι ήθελε να δώσει το δικό του πολιτικό στίγμα σε μια περίοδο με σοβαρές πολιτικές εξελίξεις. Και ποια ήταν τα μηνύματα που πέρασε στην κοινή γνώμη πέρα από αυτό που ήδη γνωρίζαμε, ότι θα φτιάξει δηλαδή κόμμα «στην ώρα του»; Το πρώτο ήταν η αναφορά του στον Άρη Βελουχιώτη και το δεύτερο ότι θα έπρεπε να είχε κλείσει τις τράπεζες αμέσως μετά τις εκλογές του 2015! Εννοείται πως είπε πολλά περισσότερα. Ασφαλώς θα γνώριζε ωστόσο ή θα έπρεπε να γνωρίζει, ότι στην πλειοψηφία των πολιτών, όλων εκείνων δηλαδή που δεν διαβάζουν αναλυτικά τις ομιλίες των πολιτικών, αυτά θα κυριαρχούσαν. Αυτά συζητούσαν άλλωστε στα κανάλια, αυτά έγιναν αντικείμενο κριτικής και αναπαράχθηκαν στα κοινωνικά δίκτυα. Ίσως και το ότι αποκάλεσε τον Αθανάσιο Διάκο… Θανάση. Ως παρέμβαση στη συγκυρία και ως απάντηση στις ανησυχίες των πολιτών από τον πόλεμο και τις οικονομικές δυσκολίες που έχουμε μπροστά μας μου φαίνεται εξαιρετικά ατυχής. Αντί να κοιτά το αύριο φάνηκε κολλημένος στο παρελθόν. Σαν να μπήκε μόνος του στο χρονοντούλαπο. Αλλά βέβαια πολιτικός με πείρα είναι, θα ξέρει καλύτερα, εγώ προφανώς φταίω, κατοικώ αλλού.

Στην περίπτωση του κ. Ανδρουλάκη τα πράγματα είναι διαφορετικά. Απέφυγε τέτοια χτυπητά λάθη. Ανοίγοντας το συνέδριο του ΠΑΣΟΚ έκανε μια ομιλία «εφ όλης της ύλης». Παρουσίασε τις θέσεις του ΠΑΣΟΚ και άσκησε σκληρή κριτική στην κυβέρνηση. Σε πολλά σημεία, ακόμα και ψηφοφόροι του Μητσοτάκη θα συμφωνούσαν. Χαρακτηριστικό παράδειγμα οι υποκλοπές με τα μεγάλα ερωτήματα που παραμένουν αναπάντητα αλλά και το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ.

Παρόλα αυτά, την κρίσιμη περίοδο που περνάμε, ένας ψηφοφόρος κατ εξοχήν μάλιστα αν προέρχεται από τον μεσαίο χώρο, θα περίμενε και μια δόση αυτογνωσίας. Την αναγνώριση των δυσκολιών που θα έχει μπροστά του όποιος κληθεί να κυβερνήσει αλλά και έναν σαφή προσδιορισμό των προτεραιοτήτων. Πρώτα και κύρια δηλαδή το να μη βρεθούμε ξανά σε οικονομική αδυναμία, να μη μπει σε κίνδυνο η δημοσιονομική ισορροπία της χώρας. Δεν θέλει πολύ άλλωστε να γίνουμε ξανά οι αποδιοπομπαίοι των αγορών.

Μια υπερχρεωμένη οικονομία, η οποία μάλιστα είναι από τις πιο εξαρτημένες ενεργειακά, όταν βρίσκεται μπροστά σε ένα τέτοιο σοκ δεν έχει πολλά περιθώρια χειρισμών. Δεν μπορούμε να δανειστούμε και να μεταφέρουμε το βάρος στις επόμενες γενιές. Τουλάχιστον όχι χωρίς να μπούμε στον φαύλο κύκλο των ελλειμμάτων και να τεθεί και πάλι υπό αμφισβήτηση η πορεία προς την κανονικότητα. Το κόστος λοιπόν θα το πληρώσουμε με τον ένα ή τον άλλο τρόπο. Η προσπάθεια απλώς είναι να προστατευθούν κατά το δυνατόν οι περισσότερο ευάλωτοι. Τίποτα παραπάνω.

Ο Ανδρουλάκης δεν είπε λέξη γι αυτά. Αντιθέτως, την ώρα που η Ευρώπη εξετάζει το δελτίο στα καύσιμα, με μεγάλη ευκολία μίλησε για μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης και του ΦΠΑ, για 13ο μισθό στο δημόσιο, νέο ΕΚΑΣ- ο κατάλογος των παροχών είναι μεγάλος. Προέβαλε μια συνταγή αντιμετώπισης της κρίσης την οποία ευθέως έχει αποδοκιμάσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή η οποία έχει ταχθεί κατά των «οριζόντιων» παρεμβάσεων. Την ίδια ευκολία για ανώδυνες λύσεις διακρίνει κανείς στις παρεμβάσεις στελεχών του ΠΑΣΟΚ όταν μιλούν για παράδειγμα για την ακρίβεια και τους ελέγχους χωρίς να αναρωτιούνται γιατί καμιά κυβέρνηση τόσα χρόνια δεν μπόρεσε το παρέμβει αποτελεσματικά στην αγορά.

Σε αυτό, στην ανεμελιά που επιδεικνύει για το αύριο, το ΠΑΣΟΚ θυμίζει λίγο τον Σύριζα πριν το 2015. Όταν προσπαθούσε κανείς να επαναφέρει τα στελέχη του στην πραγματικότητα τον αντιμετώπιζαν στην καλύτερη περίπτωση σαν ΟΥΦΟ στη χειρότερη σαν πράκτορα των μνημονίων. Το ζητούμενο δεν ήταν ο ρεαλισμός αλλά η κατάκτηση της εξουσίας. Το ίδιο ισχύει σήμερα για το ΠΑΣΟΚ. Και βέβαια αυτό φαίνεται και στην πολιτική του γραμμή. Τους υψηλούς τόνους δηλαδή και την ευκολία με την οποία ξορκίζει κάθε μετεκλογική συνεργασία με τη ΝΔ αφήνοντας αναπάντητο το ερώτημα της «κυβερνησιμότητας». Το παράδοξο μάλιστα είναι ότι με μια έννοια το ίδιο το ΠΑΣΟΚ έχει θέσει στο επίκεντρο του δημόσιου διαλόγου το συγκεκριμένο δίλημμα δια του κ. Βενιζέλου.

Θα αρκούσε να ήταν λίγο πιο στοχαστικός ο κ. Ανδρουλάκης σε αυτά τα ζητήματα για να ανοίξει έναν δίαυλο επικοινωνίας με ένα μέρος δικών του ψηφοφόρων τους οποίους σε επαναλαμβανόμενες αναμετρήσεις έχει εκχωρήσει στη ΝΔ. Να διασκεδάσει τις ανησυχίες των πολιτών για το ενδεχόμενο της πολιτικής αστάθειας με ότι αυτό μπορεί να συνεπάγεται για την οικονομία. Και να ακυρώσει έτσι τη βασική επιχειρηματολογία της κυβέρνησης. Θα σταματούσε αν μη τι άλλο αυτό που δείχνουν οι δημοσκοπήσεις, ότι δηλαδή το ΠΑΣΟΚ έχει περισσότερες εκροές προς τη ΝΔ από ότι εισροές! Πρόκειται ασφαλώς για κατόρθωμα να μη μπορεί να εκμεταλλευθεί τη φθορά της κυβέρνησης μετά από 7 χρόνια. Θα βοηθούσε την υπόθεση του ΠΑΣΟΚ αν είχε φροντίσει παράλληλα να ορίσει και ένα πρόσωπο με κύρος και γνώσεις, έναν οιονεί σκιώδη υπουργό εθνικής οικονομίας. Αν μη τι άλλο για να σταματήσει αυτή η κακοφωνία βουλευτών του οι οποίοι ανταγωνίζονται στις πλειοδοσίες τον Σύριζα στα τηλεοπτικά παράθυρα. Αυτονόητα πράγματα τουλάχιστον για τον γράφοντα. Και χωρίς κόστος, αντιθέτως θα είχε ενισχύσει την εικόνα του ως κόμμα εξουσίας. Αλλά είπαμε μάλλον κατοικώ σε άλλο πλανήτη.