Μία μέρα στην πιο χαλαρή πρωτεύουσα της Ευρώπης, πώς μέσα σε 20 χρόνια έγινε ένας παράδεισος για να ζεις

Το Όσλο τα τελευταία χρόνια αποκτά τη φήμη ενός από τους πιο ευχάριστους και χαλαρού αστικούς προορισμούς για σύντομη απόδραση στην Ευρώπη.

Στη νορβηγική πρωτεύουσα, ο συνδυασμός πολιτισμού, σύγχρονου σχεδιασμού και βιώσιμων λύσεων στην καθημερινή ζωή δημιουργεί ένα αστικό περιβάλλον που πολλοί θεωρούν πρότυπο για τις πόλεις του μέλλοντος.

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της προσέγγισης είναι η γειτονιά Βούλκαν, μια μικρή περιοχή στο κέντρο της πόλης που βρίσκεται στις όχθες του ποταμού Άκερσελβα. Σήμερα αποτελεί ένα από τα πιο καινοτόμα αστικά μικρο-οικοσυστήματα της Ευρώπης, συνδυάζοντας πολιτιστικούς χώρους, εστιατόρια, χώρους αναψυχής και βιώσιμη αρχιτεκτονική, γράφει το BBC.

Η πλατεία της γειτονιάς είναι γεμάτη ζωή, με κατοίκους να συναντιούνται για καφέ, επισκέπτες να περπατούν κατά μήκος του ποταμού και προμηθευτές να μεταφέρουν προϊόντα προς την αγορά τροφίμων της περιοχής. Γύρω από τον κεντρικό χώρο βρίσκονται, μεταξύ άλλων, μια μεγάλη αγορά τροφίμων, ένας συναυλιακός χώρος, ένα κέντρο αναρρίχησης και ένα θέατρο σύγχρονου χορού.

Η εικόνα αυτή όμως είναι σχετικά πρόσφατη. Πριν από περίπου 20 χρόνια, η περιοχή ήταν ένα εγκαταλελειμμένο βιομηχανικό συγκρότημα με κατεστραμμένα κτήρια και σπασμένα παράθυρα.

Η αλλαγή ξεκίνησε το 2004, όταν οι εταιρείες ανάπτυξης ακινήτων Άσπελιν Ραμ και Άντον Μπ. Νίλσεν αγόρασαν την υποβαθμισμένη έκταση με στόχο να δημιουργήσουν ένα νέο μοντέλο αστικής ανάπτυξης.

Σύμφωνα με τον Σβέρρε Λάντμαρκ, πρώην εμπορικό διευθυντή της Άσπελιν Ραμ, η περιοχή τότε ήταν ιδιαίτερα υποβαθμισμένη. «Τα παιδιά δεν επιτρεπόταν να παίζουν εδώ. Τα παράθυρα ήταν σπασμένα, υπήρχαν παντού γκράφιτι και συχνά κυκλοφορούσαν τοξικοεξαρτημένοι. Η εικόνα ήταν πραγματικά άσχημη», έχει αναφέρει.

Μέσα σε λίγα χρόνια, η περιοχή μεταμορφώθηκε. Το 2008 άνοιξε το Dansens Hus, το εθνικό θέατρο σύγχρονου χορού της Νορβηγίας, ενώ το 2012 δημιουργήθηκε το Mathallen, η πρώτη μεγάλη αγορά τροφίμων της χώρας, σε ένα παλιό εργοστάσιο χυτοσιδήρου.

Σήμερα το Mathallen φιλοξενεί περισσότερα από δώδεκα εστιατόρια, μπαρ, φούρνους και καταστήματα τροφίμων. Σε μικρή απόσταση βρίσκεται και το Vulkan Arena, ένας συναυλιακός χώρος χωρητικότητας περίπου 950 ατόμων, όπου έχουν εμφανιστεί καλλιτέχνες όπως η Κιμ Γκόρντον των Sonic Youth, το συγκρότημα Mercury Rev και οι Downset.

Η ανάπτυξη της γειτονιάς δεν βασίστηκε μόνο στην ψυχαγωγία και τον πολιτισμό αλλά και στη βιωσιμότητα. Κάτω από την πλατεία έχουν εγκατασταθεί γεωθερμικά πηγάδια βάθους περίπου 300 μέτρων, τα οποία συμβάλλουν στη θέρμανση των κτηρίων τον χειμώνα και στην ψύξη τους το καλοκαίρι. Παράλληλα, σε πολλές στέγες έχουν τοποθετηθεί ηλιακά πάνελ.

Η οικολογική αρχιτεκτονική αποτελεί βασικό στοιχείο της περιοχής. Ανάμεσα στα κτήρια ξεχωρίζει το ξενοδοχείο Scandic Vulkan, ένα ξενοδοχείο 149 δωματίων που έχει σχεδιαστεί με ιδιαίτερη έμφαση στην ενεργειακή αποδοτικότητα και αποτελεί το πρώτο ξενοδοχείο στη Νορβηγία με ενεργειακή κατηγορία Α, την υψηλότερη βαθμίδα που απονέμεται από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ακόμη και οι στέγες των κτηρίων αξιοποιούνται. Το 2014 δημιουργήθηκε το Vulkan Apiary, ένα μικρό μελισσοκομείο με κυψέλες ύψους περίπου τριών μέτρων, με στόχο την ενίσχυση του πληθυσμού των μελισσών στην περιοχή του ποταμού Άκερσελβα. Το μέλι που παράγεται διατίθεται σε διάφορα σημεία της πόλης.

Η έκταση της περιοχής είναι μόλις 9.400 τετραγωνικά μέτρα, περίπου όσο ένα αστικό οικοδομικό τετράγωνο. Παρ’ όλα αυτά, αποτελεί ένα ολοκληρωμένο παράδειγμα βιώσιμης αστικής ζωής, όπου οι διαφορετικές λειτουργίες της πόλης βρίσκονται σε μικρή απόσταση μεταξύ τους.

Ο Σβέρρε Λάντμαρκ έχει επισημάνει ότι το Βούλκαν «ήταν κάτι εντελώς νέο για το Όσλο, σε ένα σχετικά κρυφό σημείο της πόλης, που όμως κατάφερε να προσθέσει ζωντάνια και ευκαιρίες για νέους επιχειρηματίες».

Οι κάτοικοι της πόλης συμφωνούν ότι η γειτονιά έχει συμβάλει στη δημιουργία μιας νέας εικόνας για το Όσλο. Όπως λέει ο Φρέντρικ Ρέμεϊ, επαγγελματίας στον χρηματοοικονομικό τομέα που ζει στην πόλη, «το Βούλκαν αποτελεί μέρος της νέας ταυτότητας του Όσλο. Είναι χαλαρό, διεθνές και έχει προσθέσει ζωντάνια στην πόλη».

Η ανάπτυξη της περιοχής εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική βιωσιμότητας που ακολουθεί η Νορβηγία. Η χώρα έχει θέσει στόχο να επιτύχει ουδετερότητα άνθρακα έως το 2030 και μηδενικές καθαρές εκπομπές έως το 2050.

Περπατώντας στο κέντρο του Όσλο, γίνεται εύκολα αντιληπτό ότι η πόλη έχει περιορίσει σημαντικά την κυκλοφορία αυτοκινήτων. Στους δρόμους κινούνται κυρίως τραμ, λεωφορεία, ταξί και ποδηλάτες, ενώ τα ιδιωτικά οχήματα είναι αισθητά λιγότερα από ό,τι σε άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.

Η περιορισμένη κυκλοφορία δημιουργεί μια αίσθηση ηρεμίας και άνεσης στον αστικό χώρο, ακόμη και στις πιο πολυσύχναστες περιοχές.

Μια ακόμη νέα περιοχή ανάπτυξης είναι η Μπιόρβικα, δίπλα στο φιόρδ του Όσλο. Εκεί βρίσκεται και το μουσείο του ζωγράφου Έντβαρντ Μουνκ, ενώ η περιοχή έχει αναπτυχθεί με παρόμοια φιλοσοφία βιωσιμότητας και πολυλειτουργικής χρήσης του χώρου.

Μεταξύ των εμπειριών που προσελκύουν επισκέπτες είναι και οι πλωτές σάουνες στο φιόρδ του Όσλο. Πρόκειται για ξύλινες κατασκευές πάνω στο νερό όπου οι επισκέπτες μπορούν να απολαύσουν σάουνα και στη συνέχεια να βουτήξουν στα κρύα νερά του φιόρδ.

Η εμπειρία αυτή αντικατοπτρίζει, σύμφωνα με πολλούς, τη φιλοσοφία της πόλης: έναν συνδυασμό καθημερινής άνεσης, επαφής με τη φύση και βιώσιμης αστικής ζωής.

Σε έναν κόσμο όπου πολλές μεγάλες πόλεις χαρακτηρίζονται από έντονο ρυθμό και πίεση, το Όσλο προσφέρει μια διαφορετική πρόταση: καθαρό αέρα, χαλαρότερο ρυθμό ζωής και ένα μοντέλο ανάπτυξης που πολλοί θεωρούν οδηγό για τις πόλεις του μέλλοντος.