Πώς επηρεάζονται οι πτήσεις από την ηλιακή καταιγίδα - Ανάλυση Κολυδά

Το βόρειο σέλας θα μπορούσε να κοσμήσει τον ουρανό πιο νότια από ό,τι συνήθως, λόγω μιας ηλιακής καταιγίδας που θα επηρεάσει τη Γη, σύμφωνα με το Κέντρο Πρόβλεψης Διαστημικού Καιρού της Εθνικής Υπηρεσίας Ωκεανών και Ατμόσφαιρας των ΗΠΑ (NOAA).

Το κέντρο εξέδωσε προειδοποίηση για ισχυρή γεωμαγνητική καταιγίδα, γνωστή ως G3 – το τρίτο υψηλότερο επίπεδο από τα πέντε επίπεδα – για την περίοδο από 29 έως 31 Ιουλίου.

Η δραστηριότητα είναι πιθανό να κορυφωθεί σήμερα, καθώς οι ηλιακές εκλάμψεις που προκαλούν σέλας και οι στεμματικές εκτοξεύσεις μάζας από τον ήλιο καταφτάνουν στη Γη, σύμφωνα με το NOAA.

Σύμφωνα με το ΝΟΑΑ, βόρειο σέλας θα δουν οι κάτοικοι του Καναδά και ενός μέρους των βόρειων ΗΠΑ.

«Με λίγη τύχη» ίσως να εμφανιστεί το φαινόμενο και στη βόρεια Ευρώπη, στην Αγγλία, τη Γερμανία, την Ολλανδία και το Βέλγιο, σύμφωνα με τον ιστότοπο SpaceWeatherLive.

Οι CME μπορούν επίσης να προκαλέσουν προβλήματα στο ηλεκτρικό δίκτυο και τις τηλεπικοινωνίες. Η ηλιακή δραστηριότητα, με βάση τον ενδεκαετή κύκλο της, αναμένεται να κορυφωθεί από τα τέλη του 2024 μέχρι το 2026.

Πώς επηρεάζονται οι πτήσεις από την ηλιακή καταιγίδα - Ανάλυση Κολυδά

Σε άρθρο του ο Θοδωρής Κολυδάς, πρώην διευθυντής της ΕΜΥ και γνωστός μετεωρολόγος, αναλύει το φαινόμενο της ηλιακής και της γεωμαγνητικής καταιγίδας, τις διαφορές τους, ενώ περιγράφει και τον τρόπο με τον οποίο θα μπορούσαν να επηρεαστούν οι πτήσεις. 

Όπως γράφει: 

«Κατά τις ισχυρές ηλιακές καταιγίδες (solar radiation storms) (ιδιαίτερα S3–S5) η αύξηση των υψηλής ενέργειας σωματιδίων προκαλεί αυξημένη δόση ιονίζουσας ακτινοβολίας για πτήσεις σε πολύ μεγάλες υψομετρικές και πορεία κοντά στους πόλους, λόγω αδυναμίας κορεσμού από το μαγνητικό πεδίο της Γης στην περιοχή αυτή.

Αυτή η επιβάρυνση είναι πολύ μικρή για τις πτήσεις γενικά, αλλά σε ισχυρές καταιγίδες μπορεί να ξεπεράσει τα κανονικά όρια που λαμβάνουν οι επιβάτες και το πλήρωμα σε μακρινές πτήσεις, οπότε οι αεροπορικές εταιρείες προτιμούν να αλλάζουν διαδρομές ή να μειώνουν ύψος πτήσης για να μειώσουν την έκθεση.

Η κατάσταση αυτή είναι πιθανόν να δημιουργήσει διαταραχές στο σύστημα GPS ή σε δορυφορικές επικοινωνίες, αλλά δεν είναι δεδομένο ότι θα υπάρξουν σοβαρές αστοχίες.

Τι είναι και σε τι διαφέρει η ηλιακή καταιγίδα από την γεωμαγνητική καταιγίδα 

«Εχουν μειωθεί οι πτήσεις ή έχει περιοριστεί το ύψος πτήσης πάνω από τους πόλους τις τελευταίες ώρες καθώς ηλιακή καταιγίδα ( Solar Radiation Storm) κατηγορίας S4 (Severe) είναι σε εξέλιξη;», διερωτάται και συνεχίζει, λέγοντας: 

«Σήμερα έχουμε υψηλά επίπεδα ηλιακών πρωτονίων (ηλεκτρόνια/πρωτόνια/φορτισμένα σωματίδια με υψηλή ενέργεια) με δυνατότητα να διεισδύουν βαθύτερα στην άνω ατμόσφαιρα, ιδιαίτερα κοντά στους πόλους. Αυτό έχει επιβεβαιωθεί από τη μετρήση των GOES και ανακοινώθηκε από το NOAA/Space Weather Prediction Center. Παράλληλα έχουμε G4 Severe γεωμαγνητική καταιγίδα σε εξέλιξη λόγω άφιξης CME που εκτοξεύτηκε από ηλιακή έκλαμψη X1.9 στις 18/1/2026, και η οποία επηρεάζει την αλληλεπίδραση του ηλιακού ανέμου με το μαγνητικό πεδίο της Γης.

Η ηλιακή καταιγίδα και η γεωμαγνητική καταιγίδα είναι δύο διαφορετικά αλλά αλληλένδετα φαινόμενα του space weather. Το πρώτο συμβαίνει στον Ήλιο, το δεύτερο στη Γη».

-Η Ηλιακή καταιγίδα συμβαίνει στον Ηλιο

-Η Γεωμαγνητική καταιγίδα συμβαίνει Στη Γη

Χρόνος άφιξης

Ηλιακή καταιγίδα: 8 λεπτά 
Γεωμαγνητική καταιγίδα: 3 ημέρες

Επιπτώσεις

-Ηλιακή καταιγίδα: Δορυφόροι, πτήσεις

-Γεωμαγνητική καταιγίδα: Ρεύμα, GPS, HF, aurora