Μάνος Περράκης: Ο διακεκριμένος αρχιτέκτονας αφηγείται κομβικές στιγμές της ζωής του

Ο Μάνος Περράκης έχει σχεδιάσει πάνω από 30 θέατρα στην Ελλάδα, την Ιταλία και την Ισπανία ενώ μακέτες των θεάτρων αυτών ταξίδεψαν σε εκθέσεις σε όλο τον κόσμο. Σχεδίασε ακόμα το Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο Αθηνών, το Πολεμικό Μουσείο Θεσσαλονίκης, το Μουσείο Κώστα Τσόκλη, τη διαμόρφωση της Αρχαίας Αγοράς, το σπίτι του Μάνου Χατζιδάκι, της Μελίνας και του Ντασέν, αναπλάσεις νεοκλασικών κτιρίων κ.λπ.


Συμμετείχε δύο φορές στην Μπιενάλε της Βενετίας, ενώ εκπροσωπώντας την Ελλάδα στη διεθνή έκθεση σκηνογραφίας και αρχιτεκτονικής στην Πράγα κατέκτησε το Χρυσό Βραβείο για το θέατρο Τέχνης Κάρολος Κουν. Η ζωή και το έργο του 88χρονου αρχιτέκτονα είναι συνυφασμένα με μια Ελλάδα μακρινή, και ο ίδιος ένας ζωντανός θρύλος στον χώρο του. Τον συναντήσαμε με αφορμή την επικείμενη βράβευσή του με το Lifetime Achievement Award στο πλαίσιο του συνεδρίου αρχιτεκτονικής και design ΕΣΩ που θα πραγματοποιηθεί στις 7 Μαΐου στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών. Στο διαμέρισμά του στο Παλαιό Φάληρο, τα ράφια στις βιβλιοθήκες του στενάζουν από τις αμέτρητες κορνίζες με φωτογραφίες των φίλων του: Μάνος Χατζιδάκις, Μίκης Θεοδωράκης, Μελίνα Μερκούρη, Ζυλ Ντασσέν, Ειρήνη Παπά, Κάρολος Κουν, Αλέξης Μινωτής, Αλέκος Αλεξανδράκης, Νόνικα Γαληνέα, Κώστας Τσόκλης, Λευτέρης Παπαδόπουλος... «Το ’77 είχα αγοράσει ένα σπίτι στην Επίδαυρο, πάνω στη θάλασσα.

Και με τον καιρό, επειδή τα διπλανά παλαιά κτίσματα σε στυλ bungalows άρχισαν να πωλούνται, φρόντιζα να έρθουν δικοί μου άνθρωποι, να κάνουμε μια γειτονιά όλοι μαζί. Ο Φωτόπουλος, ο Μουζενίδης (σκηνοθέτης του Εθνικού Θεάτρου), ο Ντασέν πήραν σπίτια δίπλα στο δικό μου. Και έτσι συνδεθήκαμε περισσότερο με τη Μελίνα. Μέχρι τον θάνατό της ήμασταν μαζί, μια οικογένεια», με μεταφέρει σε μια άλλη εποχή.



Gala: Με ποιες προσωπικότητες απολαμβάνατε τότε τις συζητήσεις σας;

Μάνος Περράκης: Ηταν πολλοί άνθρωποι καταρχάς από το Θέατρο Τέχνης, το καλοκαίρι, όταν κατέβαιναν για την παράστασή τους, αλλά και άλλοι. Ο Βουτσινάς, ο Κακογιάννης, η Γαληνέα και κυρίως η Ειρήνη Παπά, όλοι αυτοί μαζεύονταν στο σπίτι μου στην Επίδαυρο και στο γραφείο μου στην Πλάκα.



G.: Υπάρχει πνευματική Αθήνα σήμερα;

Μ.Π.: Πάντα υπάρχει και πάντα υπήρχε. Τώρα, αν με ρωτάτε εμένα, σκέφτομαι εκείνα τα χρόνια. Την καινούργια δεν την ξέρω. Ολοι αυτοί οι άνθρωποι
έχουν πεθάνει. Και δεν ξέρω αν υπάρχει κάποιος που θα αντικαταστήσει ορισμένους φίλους μου, όπως τον Χατζιδάκι ή τον Θεοδωράκη. Και με τον Χρήστο Λεοντή ήμαστε συμμαθητές από το Δημοτικό, διαβάζαμε μαζί.


G.: Πώς ξεκίνησε η αγάπη σας για το θέατρο;

Μ.Π.: Το θέατρο είναι μια συνισταμένη όλων των άλλων τεχνών: της μουσικής, του λόγου, της ποίησης, των εικαστικών, λόγω των σκηνικών. Συγκεντρώνει όλο αυτό το φάσμα. Εγώ άρχισα να πρωτοβλέπω θέατρο την εποχή που σπούδαζα αρχιτεκτονική στη Βιέννη. Μεγάλο ρόλο έπαιξε ο Τάκης Μουζενίδης, τον οποίο γνώρισα εκεί. Και αυτή ήταν η πρώτη μου επαφή με το ελληνικό θέατρο. Γιατί εγώ δεν είχα καμία σχέση παρά μονάχα όταν ήρθα από την Κρήτη στην Αθήνα να σπουδάσω ζωγραφική.


G.: Η μητέρα σας όμως, ήθελε να ακολουθήσετε κάποιο «σίγουρο» επάγγελμα, κι έτσι βρεθήκατε στη Βιέννη, σωστά;

Μ.Π.: Ναι. Ηταν πάρα πολύ δύσκολα τα πράγματα. Φτωχικά. Ηταν η εποχή της ανοικοδόμησης μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Στη Βιέννη πήγα να σπουδάσω με όλη την άγνοια κινδύνου. Πούλησα τον αέρα της ταράτσας του σπιτιού μας και νόμιζα ότι με αυτά τα λεφτά θα έκανα τα πάντα. Και ήδη από τον πρώτο μήνα τα λεφτά τελείωναν. Η καημένη μάνα μου έστελνε ό,τι μπορούσε, αλλά δεν είχε κι αυτή τη δυνατότητα. Ετσι αναγκάστηκα να δουλέψω. Σε αρχιτεκτονικά γραφεία αλλά και αλλού. Μέχρι και πιάτα έπλυνα.


G.: Μετά τη Βιέννη τι ακολούθησε;

Μ.Π.: Κοιτάξτε, εγώ τελείωσα από εκεί με ένα κρατικό βραβείο που συνοδευόταν από κάποια χρήματα, τα οποία δεν μπορούσαν να μου δώσουν διότι ήμουν αλλοδαπός. Ετσι μου πρότειναν μια υποτροφία. Κι ενώ ετοιμαζόμουν να φύγω για να κάνω πολεοδομία στο Παρίσι, κατέβηκα στην Αθήνα για να δω τους δικούς μου και να τους αποχαιρετήσω. Και συνέβησαν δύο πράγματα πολύ χαρακτηριστικά. Ενα βράδυ είχα πάει με τη γυναίκα μου στην παραλία, στη Βουλιαγμένη. Καθίσαμε σε ένα καφενείο και ήρθαν δύο τσιγγάνες. Και μου λέει η μια, «να σου πω την τύχη σου». «Δεν πιστεύω σε αυτά», της απάντησα. «Οχι, φέρε τα χέρια σου», επέμενε, «ααα, εσύ ετοιμάζεσαι να πας σε μεγάλη πόρτα. Ναι. Αλλά δεν θα τη διαβείς, δεν θα πας».




G.: Επαληθεύτηκε τελικά;

Μ.Π.: Το άλλο μεσημέρι, κι ενώ την επόμενη μέρα θα ταξίδευα για τη Γαλλία, πήγαμε με τη γυναίκα μου προς την Πλάκα να πιούμε έναν καφέ. Και εκεί που
καθίσαμε, μπροστά από τη Ρωμαϊκή Αγορά με φόντο την Ακρόπολη, της λέω: «Ξέρεις, δεν πάω πουθενά». «Δεν καταλαβαίνω, τι είναι αυτά που λες;», ταράχτηκε εκείνη. «Θα μείνω εδώ», της απάντησα, «για χάρη αυτής της πικροδάφνης και της Ακρόπολης που βλέπεις απέναντι. Και τούτο το σπίτι που βλέπεις εκεί, θα το νοικιάσω και θα το κάνω το γραφείο μου». Και έτσι κι έγινε