Χρήστος Ζαμπούνης

Το δίχως άλλο, το ανάγνωσμα του φετινού καλοκαιριού ήταν το ερωτικό μυθιστόρημα της Ε.L. James «Πενήντα αποχρώσεις του γκρι». Δεν υπήρχε ερημική ακρογιαλιά όπου το 700 σελίδων πόνημα να μην έχει κάνει την εμφάνισή του, ούτε πρόθυμη αναγνώστρια που να μην το έχει προμηθευτεί. Με τον όρο πρόθυμη ας ορίσουμε όλες εκείνες τις κοπέλες που άκουσαν για το συγκεκριμένο best seller και, αντί να το σνομπάρουν, όπως συμβαίνει σε άλλες περιπτώσεις, έσπευσαν να το αγοράσουν. Η Ελένη το πήρε σ’ ένα μικρό βιβλιοπωλείο της Ανδρου. «Συζητούσαν τα κορίτσια στην παραλία και μου κίνησε την περιέργεια», εξηγεί.

Το «Nirvana» έριξε νωχελικά την άγκυρα στον όρμο του μικρού κυκλαδίτικου νησιού. Λόγω μεγέθους, αλλά και ομορφιάς, έγινε αμέσως η κύρια είδηση στις συζητήσεις ντόπιων και ξένων. Αμέσως, επίσης, άρχισαν οι εικασίες. «Είναι ο Χουάν Κάρλος», απεφάνθη ένας παντογνώστης, δείχνοντας την κορόνα στο κέντρο της ισπανικής σημαίας που κυμάτιζε υπερήφανα στην πρύμνη του.

Η ανάληψη του πλειοψηφικού πακέτου του Πανθεσαλλονικιού  Αθλητικού Ομίλου Κωνσταντινουπολιτών  από τον Ιβάν Σαββίδη έγινε δεκτή με ανάμεικτα αισθήματα. Η αθλητική εφημερίδα της Βορείου Ελλάδος “Metrosport” τιτλοφόρησε με τον εντυπωσιακό τίτλο  “Σεισμός”, ενώ η ιστοσελίδα των οπαδών της ομάδας Paokmania.gr προέκρινε μια αγγλοσαξωνική προσέγγιση αναφέροντας απλώς την διοικητική αλλαγή.  Ερωτηματικά προκύπτουν ως προς το πώς θα κάλυπτε το θέμα το ιστορικό έντυπο “Σπορ του Βορρά”, διότι οι εργαζόμενοί του απεργούσαν.

Ο κατηφορικός δρόμος προς τη θάλασσα είναι πλαισιωμένος από μικροσκοπικά μποστάνια όπου φύονται κάθε λογής λαχανικά.

Ο Γιάννης -ας του δώσουμε αυτό το όνομα για τον φόβο των Ιουδαίων- είναι ένας επαγγελματίας ελαιοχρωματιστής που ζει κι εργάζεται στον Πολύγυρο Χαλκιδικής. Η καταγωγή του, όπως και της συζύγου του, είναι από την Αλβανία. Εως πρότινος ήταν ένας φιλήσυχος μετανάστης που δεν είχε δώσει δικαιώματα. Το ίδιο και η γυναίκα του. Ωσπου ήλθε εκείνη η μοιραία στιγμή όπου όλα, ή σχεδόν όλα, στη ζωή ενός ανθρώπου ανατρέπονται. Βρισκόμαστε στα τέλη Μαρτίου του τρέχοντος έτους. 

Ο Ανδρέας είναι εδώ και 22 χρόνια ναυαγοσώστης στην πισίνα του «Hilton» Αθηνών. Εζησε τις καλές εποχές του ξενοδοχείου, όταν δινόταν µάχη για µία θέση κάτω από τις οµπρέλες. Τώρα υποψιάζοµαι ότι ενδέχεται ν’ ανησυχεί, όπως αρκετοί εργαζόµενοι στην τουριστική βιοµηχανία. «Θα εκπλαγείτε, αλλά έχουµε αύξηση στην προσέλευση», είναι το λιτό του σχόλιο όταν τον ρωτώ πώς πάνε τα πράγµατα µε την κρίση, για να προσθέσει: «Η αύξηση οφείλεται στους Ελληνες, που δεν φεύγουν πια τα Σαββατοκύριακα». Είναι αλήθεια ότι µε 25 ευρώ τις καθηµερινές και 40 τα weekends, η πισίνα του µεγάλου αθηναϊκού ξενοδοχείου αποτελεί µια προσιτή ανάσα δροσιάς για όσους έχουν τη δυνατότητα να παίρνουν ανάσα. 

Οι 700 θέσεις της μαρίνας του Marmaris είναι όλες κατειλημμένες. Εγχώρια και αλλοδαπά σκάφη κείτονται δεμένα, με τα ιστία τους να δημιουργούν μια ιδιότυπη θάλασσα από πανιά. Η αίσθηση όταν καταπλέεις από την Ελλάδα είναι μειονεκτική. Στην Τουρκία όλα αποπνέουν την ακμή, μια έννοια που έχει απολεσθεί βιαίως στην πατρίδα μας. Χιλιάδες τουρίστες περπατούν κατά μήκος της γιγαντιαίας αποβάθρας απολαμβάνοντας το δροσερό αεράκι του Ιουλίου. Μοιάζουν να είναι ανέμελοι και να απολαμβάνουν το ιερό δικαίωμα των διακοπών. Στο εστιατόριο όπου κατευθυνόμεθα η πληρότης αγγίζει το 100%.

Ο ταξιτζής είναι ΠΑΟΚτσής από τας Σέρρας, όπως έλεγαν παλαιότερα τις Σέρρες. Πρώτα ΠΑΟΚ και μετά Πανσερραϊκός, όπως σπεύδει να διευκρινίσει κατά τη διαδρομή από το αεροδρόμιο της Ρόδου προς τη Λίνδο. Ηταν μικρός όταν ο δικέφαλος αετός κέρδισε στη γενέτειρά του τον Ολυμπιακό με το αστρονομικό σκορ 6-1, αλλά τούτο δεν τον εμποδίζει να αστειευθεί με κόσμιο, είναι αλήθεια, τρόπο προς τον γαύρο της συντροφιάς μας. Για μερικούς ανθρώπους η ομάδα είναι σαν την ταυτότητα: σε αυτοπροσδιορίζει και σε ετεροπροσδιορίζει.

«Δεν είχαμε ιδέα». Ο Σπύρος, ιδιοκτήτης του «Porto Zorro» στη Ζάκυνθο, είναι κατηγορηματικός. Το σκάνδαλο που έκανε το νησί του διάσημο στα πέρατα του κόσμου έγινε «κεκλεισμένων των θυρών». Αλλά και όταν βούιξε ο κόσμος, ο ίδιος δεν εξανέστη.

Στον πρώτο όροφο του Μεγάρου Σταθάτου μία σειρά από πολυκαιρισμένα παλτό κρέμονται από ατσάλινους γάντζους. Η εγκατάσταση υποδηλώνει την ανθρώπινη απουσία. Καταιγιστικά ερωτήματα πυροδοτούν τον νου. Ποιοι άραγε να τα φορούσαν; Γιατί τα αποχωρίστηκαν; Πώς να ήταν η ζωή τους; Περιδιαβαίνουμε με τη Γαλλίδα συγγραφέα Μαρί Ντιάν Μεσιρέλ την έκθεση του Γιάννη Κουνέλλη στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης.

Η Ζωή είναι μοναχοκόρη. Εκτός από την εύνοια της αποκλειστικότητος, φαίνεται να απολαμβάνει τις χάρες της φύσεως. Στα εντυπωσιακά μπλε μάτια της αντικατοπτρίζεται το αρχιπέλαγος. Δείχνει καλοσυνάτη. Για το «καλόβολη» είναι δύσκολο να αποφανθεί κανείς με λίγες μόνο ώρες γνωριμίας. Φορά ένα maxi εμπριμέ φόρεμα που αφήνει γυμνή την πλάτη. Αντιθέτως, η μπροστινή πλευρά είναι καλυμμένη. Τα ενδυματολογικά μηνύματα είναι σαφή. Ελίσσεται στον χώρο με τον μετρημένο τρόπο που κινούνται συνήθως οι άνθρωποι στα μικρά μέρη. Σε κοιτά χωρίς να δίνει παραπάνω θάρρος. Επίσης, όπως κάνουν από αρχαιοτάτων χρόνων οι σοφές γυναίκες, κρύβει τα λόγια της πίσω από τα γέλια της. Παρότι δεν την έχουν πάρει τα χρόνια -πρέπει να έχει μόλις εισέλθει στην τέταρτη δεκαετία της ζωής της, δηλαδή τριάντα κάτι-, είναι η μόνη ανύπαντρη κοπέλα από τις συμμαθήτριές της. Το γεγονός δεν μοιάζει να την ανησυχεί ιδιαιτέρως, και πώς να την ανησυχήσει!

Οι άνθρωποι γνωρίζονται όλοι μεταξύ τους. Και να το επιθυμούσαν, μάλλον δεν θα μπορούσαν να είναι άγνωστοι. Με την απογραφή του 2011 είναι περίπου χίλιοι σε όλο το νησί. Ενώ σε άλλα μέρη προσεύχονται τίποτε να μην αλλάξει στη ζωή τους, εδώ αυτό απλώς συμβαίνει. Πόσα χρόνια, άραγε, να επαναλαμβάνεται με τον ίδιο απαράλλακτο τρόπο αυτή η παγανιστική διαδικασία; Πόσους αιώνες, ίσως και χιλιετίες, οι κτηνοτρόφοι προσφέρουν τα σφάγιά τους θυσία προς τιμήν θεών ή αγίων; Σήμερα είναι η ετήσια πανήγυρις της Αγίας Τριάδος. Μπροστά στην ομώνυμη εκκλησία στο Πόλι υπάρχει συνωστισμός. Μόλις μας αντικρίζουν, περιποιητικοί αυτόχθονες βγάζουν καρέκλες από την εκκλησία για να καθίσουμε. Οπως μου εξηγεί ο Μανούσος την ώρα που ανακατεύει με την κουτάλα τον ζωμό από το κρέας -250 μερίδες-, το Πόλι ήταν ο μεγαλύτερος οικισμός, εξ ου και το όνομα. Επειτα από έναν καταστροφικό σεισμό κτίσθηκε από τις πέτρες που έπεσαν από το υπερκείμενο κάστρο. Ο Μανούσος είναι υπερήφανος για την καταγωγή του. Μιλάει για τον τόπο του και το στήθος του φουσκώνει. Παρατηρώ ότι στο αυτοσχέδιο μαγειρείο διακονούν μόνον άνδρες.

«Εμένα μ’ αρέσει ο ΣΥΡΙΖΑ, διότι είπε ότι θα πάρει τα λεφτά από τους πλουσίους και θα τα δώσει στους φτωχούς. Δηλαδή θα τα πάρει από τη γυναίκα μου και θα τα δώσει σ’ εμένα», ξεκαρδίζεται στα γέλια μη ευκατάστατος γαμπρός ευκατάστατης νύφης. Τα αστεία γύρω από την ενδεχόμενη επικράτηση της Αριστεράς δίνουν και παίρνουν:

Το καλό με τα υπόγεια είναι ότι δεν έχουν δυνατό σήμα. Οταν, δε, πρόκειται για γκαλερί, ωφελείται πολλαπλώς η τέχνη, ενίοτε και η κοινωνική συναναστροφή. Ματαίως μια νεαρή κοπέλα προσπαθεί να επικοινωνήσει μέσω κινητού με τον έξω κόσμο. Διαθέτει ένα Samsung Galaxy. Στα υπέρ της συγκαταλέγεται ότι σ’ έναν κόσμο όπου όλοι έχουν iPhone, αυτή έχει διαλέξει να πάει κόντρα στο ρεύμα. Στα κατά της, ότι δεν έχει αντιληφθεί ακόμη ότι σε ορισμένες εκδηλώσεις η συγκεκριμένη συσκευή αντενδείκνυται. Είναι 8 η ώρα το βράδυ και οι προσκεκλημένοι της Γκαλερί Ζουμπουλάκη αρχίζουν να συρρέουν. Η Μαριάννα Βαρδινογιάννη συνοδευόμενη από τη νύφη της Αλεξία Αντσακλή και τη μητέρα αυτής Ζέτα περιηγούνται στην έκθεση.

Το θερμό επεισόδιο έληξε όπως τα προηγούμενα χρόνια. Χωρίς εμπλοκή. Παλαιότερα οι τουρκικές προκλήσεις απασχολούσαν τουλάχιστον ένα δίλεπτο ρεπορτάζ των δελτίων ειδήσεων. Σήμερα, σιγή ασυρμάτου. «Μια τουρκική ακταιωρός εμφανίστηκε και άρχισε να παρενοχλεί τα πλοία του Ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού που έκαναν άσκηση στην περιοχή. Οι δικοί μας την απώθησαν».

Η εκτίμηση είναι του καθηγητού γεωπολιτικής στο Πανεπιστήμιο των Παρισίων, κ . Γιώργου Πρεβελάκη και εδημοσιεύθη στην ηλεκτρονική έκδοση της εφημερίδας «Le Monde»: «Η Χρυσή Αυγή δεν μπορεί να διαρκέσει επί μακρόν.

Παρατηρώ με προσοχή εντομολόγου την πλήρη ανατροπή των εννοιών του προοδευτικού και του αντιδραστικού κατά τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου ειδικώς και της μετά το ΔΝΤ εποχής γενικώς. Επί δεκαετίες το λεγόμενο προοδευτικό κίνημα θεωρούσε αντιδραστικό όποιον π.χ. προσπαθούσε να διατηρήσει τα κεκτημένα του.

Στις 2 Ιουνίου 1953 300 εκατομμύρια τηλεθεατές παρακολουθούν εντυπωσιασμένοι την πρώτη τηλεοπτική στέψη της ιστορίας, αυτή της Ελισάβετ της Αγγλίας. Εξήντα χρόνια αργότερα, η πεφιλημένη μονάρχις παραμένει η τελευταία ελέω Θεού βασίλισσα του πλανήτη. Συνεχίζουμε και αυτήν την Κυριακή, ως αντίστιξη στη βεβαρημένη προεκλογική περίοδο, το αφιέρωμα σε άγνωστες ως επί το πλείστον λεπτομέρειες του βίου και της πολιτείας της.  Κάθε πρωί, στις 7.30, μια καμαριέρα ανοίγει τις κουρτίνες και εναποθέτει έναν ασημένιο δίσκο με το πρωινό της βασίλισσας: earl grey τσάι και ένα ποτήρι χυμό πορτοκάλι. Τα μόνα έμβια όντα που επιτρέπεται να κάνουν οποιονδήποτε θόρυβο κατά την έγερσή της είναι τα ράτσας corgi σκυλιά της.

O πρίγκιπας Μέτερνιχ έλεγε ότι «το πραγματικό αριστούργημα είναι να διαρκείς». Ιδανική ενσάρκωση της ανωτέρω φράσεως αποτελεί η βασίλισσα Ελισάβετ της Αγγλίας, που φέτος εορτάζει τα 60 χρόνια από την ανάρρησή της στον θρόνο. Συνεχίζουμε αυτή την εβδομάδα τη δημοσίευση αγνώστων σχετικώς λεπτομερειών από τον βίο και την πολιτεία της 86χρονης μονάρχου.

Η παρέλαση της 25ης Μαρτίου έδειξε για μία ακόμη φορά τη σύγχυση που επικρατεί στη χώρα μας γύρω από έννοιες όπως η πατρίδα, το Εθνος, η Ιστορία, η δημόσια τάξη κ.ά. Δεκαετίες άλλωστε «προοδευτικής» ιδεολογίας φρόντισαν να αλλοιώσουν τις βεβαιότητες του παρελθόντος αντικαθιστώντας τες με τις αβεβαιότητες του μέλλοντος. Πώς αλλιώς να εξηγήσει κανείς τον ορυμαγδό που προκάλεσαν τα μέτρα ασφαλείας για την αποφυγή επεισοδίων κατά τη διάρκεια των εκδηλώσεων εορτασμού της επετείου της Εθνικής Ανεξαρτησίας;

Εδώ και λίγες ηµέρες στην προθήκη των εκδόσεων Rivages επί του βουλεβάρτου Saint Germain των Παρισίων θρονιάζει ένα βιβλίο µε τίτλο «Le malheur d’ être grec». Συγγραφέας του είναι ο Νίκος Δήµου και πρόκειται για τη γαλλική έκδοση του µπεστ σέλερ του που πρωτοκυκλοφόρησε το 1975 «Η δυστυχία του να είσαι έλληνας» (σηµ.: µε µικρό «ε»). Ηµουν από εκείνους που είχαν προµηθευτεί τη συλλογή αφορισµών άµα τη εκδόσει του. 

Οσοι βρεθήκαμε το προηγούμενο Σάββατο στο γήπεδο της Τούμπας για να παρακολουθήσουμε τον ποδοσφαιρικό αγώνα ΠΑΟΚ - Αστέρας Τριπόλεως ουδόλως εδυνάμεθα να φανταστούμε ότι στο 17ο λεπτό θα τσιμπιόμαστε για να επιβεβαιώσουμε το έως τότε σκορ: 0-3.

Φαίνεται ότι σε περιόδους οικονομικών ταλανισμών οι τέχνες και τα γράμματα ανθίζουν. Τούτο συνέβη κατά τη διάρκεια της γερμανικής Κατοχής, τούτο συμβαίνει και τώρα. Τα παραδείγματα είναι πολλά αλλά θα περιοριστώ σε ένα: την παράσταση «Αναζητώντας τον Αττίκ» που ανέβηκε προσφάτως στο θέατρο Badminton. Οι 2.300 θεατές που συγκεντρωθήκαμε την προηγούμενη Τρίτη στο πρώην ολυμπιακό ακίνητο απολαύσαμε ένα υψηλής ποιότητος θέαμα, ευρωπαϊκών προδιαγραφών, όπως λέγανε παλαιότερα.

Οι φήμες είχαν αρχίσει να διαδίδονται ήδη από τη δεκαετία του ’70 και σήμερα, 40 χρόνια αργότερα, επιβεβαιώνονται. Βούλγαροι κατάσκοποι, μέλη της πανίσχυρης «Νταρζάβνια Σιγκουρνόστ», της κομμουνιστικής υπηρεσίας πληροφοριών, επισκέπτονταν συστηματικώς το Αγιον Ορος με προφανείς σκοπούς: τον έλεγχο του βουλγαρικού μοναστηρίου του Ζωγράφου και την υπεξαίρεση ιστορικών ντοκουμέντων.